YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/12234
KARAR NO : 2023/987
KARAR TARİHİ : 27.02.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2013/310 E., 2015/123 K.
KARAR : Davanın reddine
Taraflar arasındaki Tapu İptal ve Tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar … ve … vekili dava dilekçesinde; … ili … ilçesi … Köyü … Mevkiinde bulunan 102 ada 1 parsel sayılı taşınmazın fiili taksim sonucu müvekkili olan davacılara kaldığını, taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına kaydedildiğini, taşınmazın orman olmayıp sulu tarla ve meyve bahçesi vasfıyla kullanıldığını ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile taşınmazın davacılar adına eşit oranda tespit ve tesciline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece (Şirvan Asliye Hukuk) Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava devam ederken davacı …’ın vefat etmesi üzerinde davacı vekiline davacı …’ın veraset ilamını dosyaya sunması ve mirasçıları davaya dahil etmesi için süre verilmesine rağmen davacılar vekilinin 28.04.2015 tarihli celsede veraset ilamını dosyaya sunma ve mirasçıların davaya dahil etme imkanlarının olmadığını beyan ettiği, dava devam ederken davacının ölmesi ile taraf ehliyetinin sona erdiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazın orman olmayıp, tarım arazisi niteliğinde bulunduğunu, İlk Derece Mahkemesi tarafından yargılama sırasında vefat eden davacı …’ın nüfus kaydı üzerinden mirasçılarına tebligat çıkarılarak yargılamaya devam edilmesi gerektiğini, mirasçıların davaya devam etmemeleri halinde ise diğer davacı … yönünden yargılamaya devam edilerek bir karar verilmesi gerekirken hatalı olarak davanın reddine karar verildiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6100 sayılı Kanun’un 27, 50 ve 114/1-d inci maddeleri,
3. Değerlendirme
1. Yargılama sırasında davacı …’ın 01.06.2014 tarihinde vefat ettiği, buna karşın mirasçılarına meşruhatlı davetiye tebliğ edilip, yöntemince davaya katılımlarının sağlanmadığı anlaşılmaktadır. Oysaki, aktif dava ehliyetinin mevcudiyeti dava şartlarından olup İlk Derece Mahkemece yargılamanın her aşamasında re’sen göz önünde bulundurulmalıdır. Bu koşul yerine getirilmeden davanın esasına girilmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır. Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırılabilmesi, öncelikle tarafların yargılama gününden haberdar edilmesi ile mümkündür. Kişinin, hangi yargı merciinde duruşmasının bulunduğunu, hakkındaki iddia ve isnatların nelerden ibaret olduğunu bilebilmesi, usulüne uygun olarak tebligat yapılması ile sağlanabilir. 6100 sayılı Kanun’ un 27 nci maddesi (1086 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesi), uluslararası sözleşmeler ve Anayasa’nın 36 ıncı maddesiyle en temel yargısal hak olarak kabul edilen hukuki dinlenilme hakkı gözetilerek, mahkeme, tarafları dinlemeden, onların iddia ve savunmalarını bildirmeleri için usulüne uygun olarak davet etmeden hükmünü veremez.
2. Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince öncelikle, vefat eden davacı …’ın mirasçılarına duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilmek suretiyle bu kişiler davadan haberdar edilmeli, bu şekilde aktif dava ehliyeti sağlandıktan sonra işin esasına girilerek hüküm kurulmalıdır.
3. İlk Derece Mahkemece bu husus gözetilmeksizin, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 35 ve 397 nci maddeleri gereği vefat ile davacı … yönünden vekalet ilişkisi sonra … vekil tarafından vefat eden davacının mirasçılarının davaya dahil edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olduğundan ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine,
1086 sayılı Kanun’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,27.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.