YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1018
KARAR NO : 2022/9747
KARAR TARİHİ : 05.12.2022
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : Geçici 8. Madde Kapsamında Yapılan Kadastro Tespitine İtiraz
İLK DERECE MAHKEMESİ : … Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasında … Kadastro Mahkemesinde görülen dava sonucunda verilen hükme karşı davacı … vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş olup bu kez davacı … vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Kadastro Kanunu’nun Geçici 8. maddesi gereğince yapılan kadastro sırasında, … İli …., İlçesi ….Mahallesi çalışma alanında bulunan 1017 parsel sayılı 3.143,58 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı … adına tespit edilmiştir.
Davacı …, çekişmeli taşınmazın imar – ihya edilmediği gibi davalı taraf yararına iktisap koşullarının da gerçekleşmediğini ileri sürerek dava açmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 1017 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptaline, 09.03.2020 tarihli fen raporunda B harfi ile gösterilen kısmın ifrazı ile “Hali arazi” vasfıyla Hazine adına, geriye kalan A harfi ile gösterilen kısmının tespit gibi tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hükmün davacı … vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince istinaf başvurusu esastan reddedilmiş, bu karar, davacı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, temyize konu 1017 parsel sayılı taşınmazın fen raporunda A harfi ile gösterilen kısmında davalı lehine zilyetlikle kazandırıcı zamanaşımı koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen reddine karar verilmiş; davacı … vekilinin istinaf başvurusu da benzer gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiş ise de yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli değildir.
Şöyle ki, Mahkemece alınan ziraat bilirkişi raporlarında taşınmaz üzerinde yer alan ağaçların yaşları konusunda çelişki oluşturulduğu gibi raporlarda ağaçların taşınmaz bölümüne yayılım gösterip göstermediğinin belirtilmediği, fen raporunda da taşınmaz bölümü üzerinde bulunan ağaçların cinslerine göre dağılım biçimi de gösterilmemiştir. Öte yandan ekli fotoğraflardan ağaçlık kısımlar dışında kalan yerlerin kullanılamaz nitelikte olduğu halde bu kısımlara yönelik davanın kabulüne de karar verilmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.
Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece, mahallinde 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişisi ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, bu keşifte; ziraat mühendisi bilirkişilerden, taşınmazın A harfi ile gösterilen kısmının toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların cinsi, sayısı, kapalılık oranı, taşınmaz bölümü üzerindeki dağılımlarını, taşınmaz bölümünün evveliyatı itibari ile imar ihyaya muhtaç yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmaz bölümünün değişik yönlerden çekilmiş yakın plan ve panoramik fotoğraflarını içerir, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise keşfi izlemeye elverişli, ağaçların cinslerine göre dağılım biçimini gösterir ayrıntılı harita ve rapor düzenlettirilmeli bundan sonra taşınmaz bölümü üzerinde bulunan ağaçların yaşları itibariyle zilyetlikle kazanım koşullarının oluşup oluşmadığı ve ağaçların dışında kalan kullanılamaz nitelikte olan kısımları yönünden zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmayacağı dikkate alınmak suretiyle iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle, davacı … vekilinin 1017 parsel sayılı taşınmazın fen raporunda A harfi ile gösterilen kısmına yönelen yazılı temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’nin 16.11.2021 tarih ve 2021/1283 Esas, 2021/1358 Karar sayılı istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi hükmünün 6100 sayılı HMK’nin 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine 05.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.