YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1547
KARAR NO : 2022/10011
KARAR TARİHİ : 12.12.2022

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Kadastro Tespitine İtiraz

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün davalı … ve Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Mahkemece verilen karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup; bozma ilamında, Mahkemece hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda, taşınmazların sınırlarının ve yüzölçümlerinin değiştirilmesine ilişkin bir görüş belirtilmiş gibi, söz konusu rapora atıfta bulunulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi, ancak sonuç olarak “kısmen kabul” hükmü ile çelişir şekilde, taşınmazların uygulama kadastrosu sonucunda oluşan yüzölçümleri ile tapuya tesciline karar verilmiş olmasının isabetsiz olup; temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün denetlenme olanağı bulunmadığından sair yönler incelenmeksizin bozulması gerektiğine değinilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davacının davasının kısmen kabul, kısmen reddi ile; davaya konu …., İli….., İlçesi ….., Köyü 127 ada 3 parsel ile 127 ada 2 parseldeki Kadastro Kanun’un 22/a maddesi gereğince yapılan yenileme kadastro tespitinin kısmen iptali ile, bilirkişiler … tarafından düzenlenen 05.06.2014 tarihli bilirkişi raporu ekinde davalıya ait 127 ada 2 parsel içerisinde A harfi ile gösterilen 428 m2’lik kısmın bu parselden ifraz edilerek bu bölümün davacıya ait 127 ada 3 parsele ilavesi ile, davacıya ait 127 ada 3 parselin 500053,56 m² olarak diğer tüm vasıfları ile birlikte tapuya kayıt ve tescillerine, yine davalılara ait 127 ada 2 parselde a harfi ile gösterilen 428 m2’lik kısmın çıkarılması ile 2537,33 m2 yüzölçümü ve diğer tüm vasıfları ile birlikte tapuya kayıt ve tescillerine, karar verilmiş olup; hükme karşı davalı … ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.
Yenileme kadastrosunun amacı, tapulama, kadastro veya değişiklik işlemlerine ilişkin; sınırlandırma, ölçü, çizim (tersimat) ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermektir. Yenileme kadastrosuna itiraz davaları, kadastro faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yöneliktir. Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosu ile yenileme kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, uydu fotoğrafları ve ortofoto haritaları, varsa bu haritalarda değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, yine varsa yenileme kadastrosu sırasında yararlanılan diğer haritalar, dava konu taşınmazlara ilişkin olarak tesis ve yenileme kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgeler getirtilmelidir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve harita ya da jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişinin katılımı ile keşif yapılmalı; keşif sırasında dava konusu taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat mühendisi bilirkişi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan, tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar teknik bilirkişi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı,sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, teknik bilirkişiden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak yenileme kadastrosunu denetlemesi istenmeli; teknik bilirkişiden, tesis kadastrosunun hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat, hesap, ölçü hatası veya sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, yenileme kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, yenileme kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve “ada raporu” ile “yenileme tutanağı ve haritasını” irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor alınmalıdır. Bu raporun eki olacak haritalarda, birincisi hava fotoğrafı üzerinde, ikincisi ise ortofoto (bulunmadığı takdirde uydu fotoğrafı) üzerinde tesis kadastrosu paftası ile yenileme kadastrosu paftası çakıştırılmış bulunmalı, ayrıca her biri yönünden çakıştırmalardan bir tanesinin ada bazında, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve yakın komşularını gösterir şekilde olmalıdır. Teknik bilirkişi haritasında, yenileme kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken, yenileme kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının yenileme kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.
Somut olayda, Mahkemece her ne kadar bozmaya uyulmuş ise de bozma gerekleri yerine getirilmemiş; 06.06.2014 tarihli yetersiz olması sebebi ile denetlenemeyen ve bu hususun Yargıtay (Kapatılan) 16.Hukuk Dairesinin 04.04.2016 tarihli ve 2015/5331 Esas, 2016/3619 Karar sayılı kararında da bozma konusu edildiği rapora dayalı olarak hüküm kurulmuştur

Hal böyle olunca, Mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazın tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına alınmalı, bundan sonra harita mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi sıfatına sahip bilirkişilerin de dahil olduğu, üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak denetime elverişli rapor alınmalı, alınan bu raporda özellikle ilk tesis kadastro paftası ile uygulama kadastrosu paftasının çakıştırılmış krokisi bulunmalı ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulması yanlış olup hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı … ve davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulüyle usul ve yasaya aykırı olan hükmün 6100 sayılı HMK’nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,taraflarca HUMK’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,
peşin harcın istek halinde temyiz eden davalı …’ya iadesine, 12.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.