YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/2675
KARAR NO : 2023/743
KARAR TARİHİ : 16.02.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : İstinaf Talebinin Kısmen Kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Tescil
Taraflar arasındaki davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 2497 numaralı parselin 1968 yılındaki tesis kadastrosu esnasında … adına tespit edilip bu tespitin 1970 yılında kesinleştiğini, 1020 parsel numaralı taşınmazın ise 1977 yılında taksim sebebi ile … mirasçılarından ölü … ve … adlarına tespit edilerek bu tespitin de kesinleştiğini; müvekkilinin 1979 yılında 1020 numaralı parseli maliklerinden satın aldığını ancak; tapu müdürlüğü tarafından müvekkiline 2497 ve 1020 numaralı parsellerin mükerrer olduğu bildirildikten sonra 1020 parselin kütük sayfasının kapatıldığını belirterek; 1020 nolu parseldeki hakkına dayalı olarak 2497 parselin müstakilen müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı … duruşmadaki beyanında, dava konusu taşınmazın öncesinde annesi ile kendisine ait olduğunu, annesinin ve kendisinin bu yeri davacıya sattıklarını, tapu devrini de yaptıklarını belirterek, davayı kabul etmiştir.
2.Davalı … ve … duruşmadaki beyanlarında; davayı kabul etmediklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mükerrer olarak tespit edilen 1020 parselin tesciline dayanak olarak varislerin rızai taksimi esas alınmışsa da diğer varislerin beyanlarının alınmadığı, miras taksim sözleşmesinin bulunmadığı, muhtar ve bilirkişi beyanlarına göre tespitin yapıldığı, mükerrer olarak oluşan bu tapu kaydı üzerinden … ve … tarafından taşınmaz diğer varis …’ya satış suretiyle temlik edildiği, mükerrer olduğundan hükümsüz kalan tapu kaydının oluşmasında, yapılan tespitin diğer varislerin haklarını ihlal eder nitelikte bulunduğu, kök muris … bir kısım varisleri arasında yapılan ve usulüne uygun olmayan tespite dayalı satış işlemi nedeni ile davacı tarafın tescil talebinin yerinde olmadığı, her ne kadar mükerrer tapu kaydı üzerinden satış yapan davalı … duruşmadaki beyanında davayı kabul ettiğini beyan etmişse de, iştirak halinde mülkiyette mirasçıların payları belli olmadığından mirasçılardan bir kısmının davayı kabul etmiş olmasının da sonuç doğurmayacağı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
tarafların esasen 50 yıl önce gerçekleşen ilk kadastro çalışmasından ve kayıtlarından haberdar olmadıklarını, mükerrer kadastro nedeniyle, tapu kütüğünün kapatılmasından kaynaklı olarak mağdur olan müvekkilinin hakkının korunup korunamayacağına dair karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yeterli olmayan değerlendirme ile karar verilmesinin hukuka ve usule aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılması ile davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın ortak muris … mirasçıları arasında taksime tabi tutulmadığının kabulünde zorunluluk bulunduğu, tapulama tespiti ve tapuya tescili işlemleri mükerrerlik nedeniyle geçersiz hale gelen … İli, … İlçesi, … Köyü 1020 parselde, tapu malikleri ölü … ve davalı … tarafından, 12.10.1979 tarihinde yapılan satış işleminin ve devre ilişkin tescil işleminin, yolsuz tescil halini alması nedeniyle; bu aşamada, anılan satış işleminin, davacı …’ya, ortak muris … adına kayıtlı, dava konusu Bölme Köyü 2497 (yeni 655 ada 1) parsele ilişkin olarak devir ve mülkiyet talep hakkı vermeyeceği, davacı tarafın koşullarının bulunması halinde, … Köyü, 1020 parsel nedeniyle, yine tarafların ortak murisi olduğu anlaşılan … eşi …’ya 12.10.1979 tarihinde ödediklerini ileri sürdükleri meblağ nedeniyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre, tazminat talebinde bulunabileceği; Mahkemece duruşma beyanı ile davayı kabul eden davalı … dışındaki davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakla birlikte; davayı kabul eden davalı … yönünden davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden davanın reddine karar vermek gerekirken, davayı kabul eden davalı … yönünden de, kararda yazılı gerekçelerle davanın tümden reddine karar verilmesinde isabet bulunmadığı zira iştirak (elbirliği) halinde mülkiyet hükümlerine göre tapuda kayıtlı bir taşınmazdaki iştirakli payın, hissedarlardan biri tarafından, diğer hissedarlara veya hissedarların bir kısmına devrini engelleyen bir yasa hükmü bulunmadığı gerekçesi ile; davacı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile, sair istinaf itirazlarının reddine, 6100 sayılı HMK’nin 353/(1)-b/2 maddesi uyarınca kararın kaldırılarak, hükmün açıklanan yönlerden düzeltilmesine; davanın davalı … yönünden, davanın kabulü nedeniyle kabulüne; diğer davalılar yönünden reddine, … İli, … İlçesi, … Köyü, yeni 655 ada 1 (eski 2497) parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının, tapu maliki … oğlu …’nın mirasında 4/16 pay maliki olan davalı mirasçı …’nın 4/16 iştirakli payı yönünden iptali ile, davalı mirasçı …’ya isabet eden 4/16 iştirakli payın davacı … mirasçıları olan davacı … adına 2/8, … adına 3/8, … adına 3/8 miras payları oranında iştirak halinde mülkiyet hükümlerine göre tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; tarafların esasen 50 yıl önce gerçekleşen ilk kadastro çalışmasından ve kayıtlarından haberdar olmadıklarını, mükerrer kadastro nedeniyle, tapu kütüğünün kapatılmasından kaynaklı olarak mağdur olan müvekkilinin hakkının korunup korunamayacağına dair karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yeterli olmayan değerlendirme ile karar verilmesinin hukuka ve usule aykırı olduğunu, bölge adliye mahkemesi tarafından yalnızca … hissesi yönünden değil … hissesi yönünden de kabul kararı verilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, mükerrer kadastrodan kaynaklı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3402 sayılı Kanun’un 22 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile ilk derece ve bölge adliye mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
179,90 TL onama harcının 1.792,52 TL peşin harçtan mahsubu ile artan 1.612,62 TL’nin temyiz eden davacılara iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.