YARGITAY KARARI
DAİRE : 8. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/7859
KARAR NO : 2023/5596
KARAR TARİHİ : 26.10.2023

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2021/9 E., 2022/19 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasındaki kadastro (genel mahkemeden devreden) davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı Hazine vekili ve davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Kadastro sırasında … ili Anamur ilçesi Köprübaşı Köyü çalışma alanında bulunan 119 ada 63 parsel … 13.517,77 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.
2. Davacı … vekili dava dilekçesinde; sınırlarını bildirdiği … ili Anamur ilçesi Köprübaşı Köyünde kain tescil harici taşınmaza yönelik olarak kazandırıcı zaman aşımı zilyetliğine dayanarak iddiasına konu taşınmaz bölümünün adına tescilini istemiştir.
II. CEVAP
1.Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup, zilyetlikle iktisabı mümkün bulunmadığı gibi iktisap koşullarının da bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
2.Dahili davalı … vekili cevap dilekçesinde, davanın haksız ve mesnetsiz olup, taraf sıfatları bulunmadığını, davanın süresinde açılmadığını, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup, zilyetlikle iktisabı mümkün bulunmadığı gibi iktisap koşullarının da bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1.İlk Derece Mahkemesinin 19.03.2013 tarihli ve 2011/145 Esas, 2013/133 Karar … kararı ile yörede yapılan kadastro çalışmaları sırasında davaya konu olan taşınmaz hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle kadastro mahkemesine yönelik olarak görevsizlik kararı verilerek dava dosyası Anamur Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

2.İlk Derece Mahkemesinin 24.06.2015 tarihli ve 2013/62 Esas, 2015/41 Karar … kararı ile hükme esas bilirkişi raporunda (A), (B) ve (C) harfleri ile gösterilen kısımlarda davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu, (D), (E), (F), (G) ve (H) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinde ise kazanım koşullarının gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 119 ada 63 parsel … taşınmazın 09.06.2015 havale tarihli müşterek bilirkişi raporuna ekli krokide (A), (B) ve (C) harfiyle gösterilen toplam 3.919,59 metrekare yüzölçümündeki kısmının …; (D), (E), (F), (G) ve (H) harfleriyle gösterilen toplam 9.680,43 metrekare yüzölçümündeki kısmın ise Hazine adına tapuya kayıt ve tescilini istemiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili, davalı Hazine vekili ile davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 13.12.2017 tarihli ve 2015/17731 Esas, 2017/8885 Karar … kararıyla hükme esas alınan bilirkişi raporunun incelenmesinde, (E) ve (F) harfleri ile gösterilen kısımların aynı raporda (C) harfi ile gösterilen kısmın içerisinde kaldığı ve (C) harfi ile gösterilen kısmın yüzölçümüne dahil olduklarının anlaşıldığı, ne var ki; İlk Derece Mahkemesince, (C) harfi ile gösterilen kısmın davacı adına tesciline karar verildikten sonra aynı zamanda bu bölümün içerisinde kalan (E) ve (F) harfi ile gösterilen kısımların ise davalı Hazine adına tesciline karar verilmek suretiyle çelişkili ve infazı kabil olmayacak şekilde hüküm oluşturulduğu açıklanarak hükmün bozulmasına ve bozma nedenine göre sair yönlerin incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin 18.07.2018 tarihli ve 2018/6 Esas, 2018/19 Karar … kararı ile hükme esas bilirkişi raporunda A, B ve C (içerisinde bulunan ve E ile F harfi ile gösterilen havuzlar dahil olmak sureti ile) harfleri ile gösterilen kısımlarda davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu, D, G ve H harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinde ise kazanım koşullarının gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 119 ada 63 parsel … taşınmazın hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (A), (B) ve (C) harfleri ile gösterilen toplam 3.919,59 metrekare yüzölçümündeki bölümünün davacı …; (D), (G) ve (H) harfleriyle gösterilen toplam yüzölçümü 9.598,18 metrekare olan bölümünün ise Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili ile davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 02.06.2021 tarihli ve 2019/905 Esas, 2021/4653 Karar … kararıyla hükme esas alınan ziraat mühendisi bilirkişi raporunda, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin tesviye edilerek eğiminin düşürüldüğü, üzerine çeşitli cins ve yaşta ağaçların dikildiği ifade edilmekle beraber, çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerinde yer alan ağaçların yaşları itibariyle zilyetlikle iktisap süresini ispata elverişli olmadıkları halde, bu bölümlerin niteliği, öncesinden itibaren kullanım şekli ve süresi hususlarında dosyadaki tereddütleri ortadan kaldıracak şekilde kanaat belirtilmediği, zilyetliğin süresi ve imar ihyanın hangi tarihte tamamlandığı ve imar ihyadan sonra zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü hususunda son derece soyut ve yetersiz bilirkişi raporuna itibar edildiği, bir arazinin niteliğini ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde hava fotoğraflarından da yöntemince yararlanılmadığı açıklanarak İlk Derece Mahkemesince çekişmeli taşınmaz bölümlerine ait eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek çekişmeli taşınmaz bölümlerinin bulunduğu köyü/mahalleyi/mevkiyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafları bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulması, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait (bulunmadığı taktirde bulunan tüm hava fotoğrafları getirtilerek) stereoskopik hava fotoğraflarının en az üç tanesi tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirilerek dosya arasına konulması; dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu, 3 kişilik jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılması ve yapılacak bu keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğu, kim tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya işlemi yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması, yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkilerin gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeye çalışılması; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, dava konusu taşınmaz bölümlerinin toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, bitki örtüsünü, imar-ihyayı gerektiren yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı tarihi, hangi faaliyetler ile imar ve ihya işlemi yapıldığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmaz bölümlerinin değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir, önceki bilirkişi raporunu irdeler ve çelişkileri giderir mahiyette ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması; jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişi kurulundan, uydu ve hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmaz bölümlerinin sınırlarını ve niteliğini, imar-ihyaları tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde; teknik bilirkişiden ise keşfi takibe ve denetlemeye elverişli biçimde, krokili rapor alınması; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas bilirkişi raporunda (A), (B) ve (C) (içerisinde bulunan ve (E) ile (F) harfi ile gösterilen havuzlar dahil olmak sureti ile) harfleri ile gösterilen kısımlarda davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu, (D), (G) ve (H) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinde ise kazanım koşullarının gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 119 ada 63 parsel … taşınmazın 21.07.2022 havale tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A), (B), (C) ((E) ve (F) harfleriyle gösterilen havuzlar dahil) harfleri ile gösterilen toplam 3.919,59 metrekare yüzölçümündeki kısmının davacı …; (D), (G), (H) harfleri ile gösterilen toplam 9.598,18 metrekare yüzölçümündeki kısmının ise Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili, davalı Hazine vekili ve davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz başvuru dilekçesinde, teknik bilirkişi raporunda taşınmazın A, B, C, D, E ve G ile gösterilen bölümlerinde imar ve ihya çalışmalarına 1977 yılında başlanıp, ihyanın 1986 tarihinde tamamlandığının belirtildiğini, mahalli bilirkişi ve tanık beyanları ile de iktisaba yeter süre ile zilyetliğin doğrulandığını ileri sürerek hükmün bozulmasını istemiştir.
2.Davalı Hazine vekili temyiz başvuru dilekçesinde, kısmen kabul kararının usul ve kanun hükümlerine aykırı olup, eksik inceleme sonucunda verildiğini, davacı taraf yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşmediğini, teknik bilirkişi raporlarının birbirleri ile çelişkili olduğunu, önceki günlü hükmün davacı tarafça temyiz edilmediğinden Hazine lehine usuli müktesep hak oluştuğunu ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.
3.Davalı … vekili temyiz başvuru dilekçesinde, kararın usul ve kanuna aykırı olup, eksik inceleme sonucunda verildiğini, davacı taraf yararına zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşmediğini ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazda zilyetlikle iktisap koşullarının davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 … Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 … Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 … Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 … Kadastro Kanunu’nun (3402 … Kanun) 14 ve 17 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 … Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 … Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili, davalı Hazine vekili ve davalı … vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
269,85 TL onama harcının peşin harçtan mahsubu ile artan 4.577,99 TL’nin istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,
80,70 TL peşin harcın da onama harcına mahsubu ile kalan 189,15 TL’nin temyiz eden davalı … Başkanlığından alınmasına,
1086 … Kanun’un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
26.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.