YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/14887
KARAR NO : 2022/16370
KARAR TARİHİ : 12.12.2022

BÖLGE ADLİYE
MAHKEMESİ : … 32. Hukuk Dairesi
İLK DERECE
MAHKEMESİ : … 4. … Mahkemesi

Taraflar arasındaki muvazaanın tespitine yönelik müfettiş raporunun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Davacı … vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin gemi inşaa sektöründe faaliyet gösterdiğini, … konstrüksiyon ve montajı ile gemi boru sistemleri alanında uzmanlık sahibi olduğunu, … Çalışma ve … Kurumu İl Müdürlüğü tarafından 08.12.2016-1212.2016 tarihleri arasında asıl işveren … Tersanecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait işyerinde asıl işveren alt işveren ilişkisi bakımından inceleme yapıldığını, bu inceleme sonucunda hazırlanan 26.12.2016 tarihli ve 9561-İNC-53 numaralı inceleme raporunda müvekkilinin üstlendiği … imalatı ve teçhiz donatım işlerinin gemi yapımının esasını oluşturan asıl … olduğu gerekçesi ile asıl işveren … ile aralarındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna yönelik tespit yapıldığını; ancak taraflar arasında yapılan sözleşmenin asıl işveren alt işveren tanımına uygun olduğunu, … Tersanecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin gemi inşaa eden bir tersane olduğunu, faaliyetin her aşamasını … bir şirketin icra etmesinin, her konuda uzmanlık sahibi olmasının mümkün olmadığını, gemi yapım işinin çok farklı işlem süreçleri olduğunu … sürerek … Çalışma ve … Kurumu İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen 27.12.2016 tarihli ve 9561-İNC-53 nolu inceleme raporunun iptaline, müvekkili ile asıl işveren … arasındaki ilişkinin geçerli bir asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Birleşen davada davacı … vekili dava dilekçesinde; … Çalışma ve … Kurumu İl Müdürlüğü tarafından 08.12.2016-12.12.2016 tarihleri arasında müvekkiline ait işyerinde asıl işveren alt işveren ilişkisi bakımından inceleme yapıldığını ve kurulan ilişkinin muvazaaya dayandığı yönünde tespit yapıldığını, yapılan tespitin hatalı olduğunu … sürerek müfettiş raporunun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; … Tersanecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait işyerinde … sağlığı ve güvenliği yönünden müfettişler tarafından inceleme yapıldığını, inceleme sırasında imalat bölümünde yapılan işlerde … işçilerinin çalıştığının tespit edildiğini ve asıl işveren … ile alt işveren … arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun belirlendiğini, 27.12.2016 tarihli ve 0651-İNC-53 sayılı rapor düzenlendiğini, … Tersanecilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin faaliyet konusunun her türlü yeni yat, bot, kayık, yelkenli … aracı ve … malzemelerinin inşası, alımı, satımı ve pazarlaması olduğunu, alt işveren … Gemi Yat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin faaliyet konusunun gemi yat ve diğer … bakım ve montajı gemi yat ve … araçları imalatı olduğunu, taraflar arasında düzenlenen teknik şartnamede gemi … bloklarının ve tüm teçhiz işlerinin ön imalat, panel imalatı, blok montajı, ring montajı, kızak üzerinde montaj, kaynak ve … işlerinin yapılması olarak tanımlandığını, asıl işveren ve alt işverenin karşılayacağı teçhizatların … … yazıldığını, yapılan incelemede alt işverene verilen işin işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir … olmadığını, alt işverenin yeterli ekipmana ve tecrübeye sahip olmadığını, sözleşmenin işçi teminine yönelik olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı … Tersanecilik Sanayi ve Ticaret AŞ’nin gemi üretiminde sac kesimi işini gerçekleştirdiği, … Gemi Yat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin ise projenin … işlerini ve techiz işlerini gerçekleştirdiği, … ve techiz işlerinin; üretimin zorunlu unsuru olup asıl işin bir parçası niteliğinde olduğu, alt işverene verilen işin işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir … olmadığı, asıl işverenin gerekli bilgi, beceriye, teknolojik bilgi ve potansiyele sahip olmasına rağmen asıl işin bir bölümünü alt işverene verdiği, taraflar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu yönündeki müfettiş raporundaki tespitlerin yerinde olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilleri ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı … vekili; asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olmadığını, sadece bilirkişi incelemesi yaptırılarak eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
2. Davacı … vekili; taraflar arasındaki ilişkinin muvazaalı olmadığını, İlk Derece Mahkemesince aldırılan bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayandığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
“…Tüm dosya kapsamına nazaran, İDM ce tarafların göstermiş oldukları delillerin toplandığı, tanıkların dinlendiği, re’sen yapılması gereken araştırmaların yapıldığı, aldırılan bilirkişi heyeti raporunun denetime açık, kapsamlı, detaylı, hukuki uyuşmazlığı çözücü, yerinde tespitler içeren bir rapor olduğu, tarafların iddia ve savunması ile delillerin tartışılıp değerlendirildiği isabetli sonuca varıldığı, İDM kararının Dairemizce de benimsenmiş maddi deliller ve hukuksal gerekçelere dayandığı, Kurumun; davalılar arasındaki asıl/ alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu tespitinde usul yasaya aykırılık bulunmadığı, aksi yöndeki davalının tüm istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı…” gerekçesiyle davacı vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı … vekili; istinaf dilekçesinde … sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
2. Davacı … vekili; istinaf dilekçesinde … sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı Şirketler arasındaki hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olup olmadığı ile buna göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı … Teftiş Kurulu tarafından düzenlenen muvazaa tespitini içeren raporun iptali gerekip gerekmediği noktasındadır.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.
2. 4857 sayılı … Kanunu’nun 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı … Borçlar Kanunu’nun 19 uncu maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekillerince temyiz dilekçelerinde … sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.