YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2304
KARAR NO : 2023/5950
KARAR TARİHİ : 24.04.2023

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı ve davalı … Belediye Başkanlığı vekillerince temyiz edilmesi üzerine, karar Dairemizin 04.10.2021 tarihli kararı ile bozulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilâmına kısmen uyulup kısmen direnilmiştir:

Direnme kararının taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce bozma kararı yerinde bulunarak dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.11.2022 tarihli kararı ile taraf vekillerinin direnme kararına yönelik temyiz istemlerinin miktar itibarıyla reddine karar verilmiş, bozma kararına uyularak oluşturulan … hüküm … Dairece incelenmediğinden … hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Dairemize gönderilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu tarafından dosya Dairemize gönderilmiş olmakla Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 25.05.2014-30.11.2015 tarihleri arasında davalı işyerinde traktör şoförü olarak çalıştığını, ücretinin 2.150,00 TL olmasına ragmen son zamanlarda eksik ödeme yapıldığını, fazla çalışma yaptığını, hafta tatili ve genel tatil günlerinde çalıştığını ancak karşılığının ödenmediğini, sendika üyesi olması nedeni ile ödemelerin toplu … sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak yapılması gerektiğini, … sözleşmesinin askıya alındığının beyan edilmesine rağmen işe çağrılmadığını, başka kişilerin işe alındığını, … sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, … … ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti, ücret, sosyal yardım ve cezai şart alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı … Belediye Başkanlığı (Belediye) vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile diğer davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığından müvekkilinin davada taraf sıfatının olmadığını, … sözleşmesinin diğer davalı tarafından feshedildiğini, Belek Belediyesi döneminde davalı Şirket ile yapılan toplu … sözleşmesi hükümlerinin uygulanmadığı ileri sürülmüşse de söz konusu toplu … sözleşmesinin iptali istemiyle açılan davanın Serik 1. Asliye Hukuk (…) Mahkemesinin 2014/481 Esas sayılı dosyasında görülmekte olduğunu ve bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Sin-Kar Turizm … Gıda Tarım Organizasyon Çiçekçilik İnşaat Malzemeleri İnşaat Matbaacılık Yayıncılık Taşımacılık Yemekcilik Yönetim Danışmanlığı … Fırıncılık Su Mahsulleri … Hayvanlar Temizlik İçecek Mobilya … Eğitim İthalat İhracaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Sin-Kar Ltd. Şti.) vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Şirketin içinde bulunduğu ekonomik durum ve sezon sonunun gelmesi sebebi ile davacının ücretsiz izne gönderilmek istendiğini ancak kabul etmediği için … sözleşmesinin 30.11.2015 tarihinde haklı nedenle feshedildiğini, davacının eksik ödenen ücretinin bulunmadığını, fazla çalışma, hafta tatili, … … ve genel tatil ücretlerinin ödendiğini, cezai şart isteminin yerinde olmadığını, zira cezai şartın geçerli olabilmesi için karşılıklı olması gerektiğini fakat toplu … sözleşmesindeki düzenlemenin … taraflı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 19.02.2020 tarihli ve 2019/145 Esas, 2020/167 Karar sayılı kararı ile; davalı Sin-Kar Ltd. Şti. ile Tüm Belediye ve Genel Hizmet İşçileri Sendikası (… Sendikası) arasında imzalanan toplu … sözleşmesinin iptali için Sin-Kar Ltd. Şti. tarafından açılan davanın reddine karar verildiği, kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği ancak 6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmiyedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un (6360 sayılı Kanun) geçici 1 … maddesinin ikinci fıkrasında tüzel kişilikleri kaldırılan belediyelerin … ve toplu … sözleşmesi yapmaları hâlinde bunların katılacakları ilçe belediyesinin onayına bağlı olduğu, katılınılacak Belediye tarafından onaylanmadığı takdirde geçerlilik kazanamayacağı ve hüküm doğurmayacağının ifade edildiği, 6360 sayılı Kanun’un geçici 1 … maddesinin ikinci fıkrası dikkate alındığında davalı Belediye tarafından toplu … sözleşmesinin yazılı olarak onaylanmamış olması karşısında toplu … sözleşmesi hükümlerinin uygulanamayacağı, davalı Sin-Kar Ltd. Şti.nin sermayesinin tamamının diğer davalı Belediyeye ait olduğu, davalı Şirket ile Belediye arasında organik bağ bulunduğu ve bu sebeple işçilik alacaklarından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davacının … güvencesinden faydalandığı ve cezai şartı talep hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 11.02.2021 tarihli kararı ile; davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusu yönünden ise belirsiz alacak davasına konu edilen alacaklara işletilecek faizin başlangıcının temerrüt tarihi olması gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Belediye vekili temyiz temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 04.10.2021 tarihli ve 2021/9410 Esas, 2021/13551 Karar sayılı kararı ile; davacı ve davalı Belediye vekillerinin diğer temyiz itirazları reddedilerek Mahkemece, 6360 sayılı Kanun’un geçici 1 … maddesinin ikinci fıkrası getirilen düzenleme ile açıkça tüzel kişilikleri kaldırılan belediyelerin … ve toplu … sözleşmesi yapmaları hâlinde bunların katılacakları ilçe belediyesinin onayına bağlı olacağı, katılınılacak Belediye tarafından onaylanmadığı taktirde geçerlilik kazanamayacağı ve hüküm doğurmayacağının ifade edildiği, davalı Belediye tarafından toplu … sözleşmesinin yazılı olarak onaylanmamış olması karşısında 6360 sayılı Kanun’un geçici 1 … maddesinin ikinci fıkrası gereğince somut uyuşmazlıkta toplu … sözleşmesi hükümlerinin uygulanma yeri olmadığı kabul edilmiş ise de yapılan değerlendirmenin dosya kapsamına uygun düşmediği ve temyiz incelemesi yapılarak onanmak sureti ile kesinleşen çok sayıda emsal dosyaya da (örn; 2017/3317 Esas, 2017/13398 Esas, 2017/18996 Esas) aykırı olduğu, davacının davalı Sin-Kar Ltd. Şti. elemanı olduğu ve uyuşmazlık konusu toplu … sözleşmesinin de davalı Sin -Kar Ltd. Şti. ile … Sendikası arasında imzalandığı, bu itibarla davacının alt işveren şirket elemanı olup belediyenin asıl işçisi olarak çalışmadığı ve imzalanan toplu … sözleşmesinin de dava dışı Belek Belediyesi tarafından imzalanmadığı görülmekle, 6360 sayılı Kanun’un geçici 1 … maddesinin ikinci fıkrasında yer … hükmün de kapatılan bir belediyenin toplu … sözleşmesi yapması halinde katılacağı ilçe belediyesinin onayı olmadan hüküm ifade etmeyeceği anlamını taşıdığı açık olup şirket tarafından imzalanan toplu … sözleşmesinin onaya ihtiyaç duymadığının aşikâr olduğu, bu açıklamalar karşısında davacının sendika üyeliğinin davalıya bildirildiği tarihten itibaren davacının toplu … sözleşmesi hükümlerinden yararlanacağı hükmü de göz ardı edilmeden, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı, … … ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ve sosyal yardım alacaklarının toplu … sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak hüküm altına alınması gerekirken yazılı gerekçe ile somut uyuşmazlıkta toplu … sözleşmesi hükümlerinin uygulanma yeri olmadığının tespiti ile karar verilmesinin hatalı olduğu, somut uyuşmazlıkta; davacı tanıklarının kendi beyanlarından davalıya karşı dava açtıklarının anlaşıldığı, bu nedenle tanıklıklarının ispat için … başına yeterli kabul edilemeyeceği, davacının fazla çalışma yaptığını ve hafta tatili günlerinde çalıştığını somut delillerle kanıtlayamadığından bu taleplerin reddi gerekirken kabulünün de bir diğer hatalı yön olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin 22.02.2022 tarihli ve 2021/3623 Esas, 2022/470 Karar sayılı kararı ile; fazla çalışma ücreti ile hafta tatili ücreti alacaklarının reddi gerektiği yönündeki bozma gerekçesi yönünden bozma ilâmına uyulmasına, davacının sendika üyeliğinin davalıya bildirildiği tarihten itibaren davacının toplu … sözleşmesi hükümlerinden yararlanacağı hükmü de göz ardı edilmeden, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı, … … ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ve sosyal yardım alacaklarının toplu … sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak hüküm altına alınması gerekirken yazılı gerekçe ile somut uyuşmazlıkta toplu … sözleşmesi hükümlerinin uygulanma yeri olmadığının tespiti ile karar verilmesinin hatalı olduğu yönündeki bozma gerekçesi yönünden ise, 6360 sayılı Kanun’un geçici 1 … maddesinin ikinci fıkrası dikkate alındığında davalı Belediye onayından geçmesi gereken ancak onaydan geçmeyen toplu … sözleşmesi hükümlerinden davacının yararlanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle bozma ilâmına direnilmesine karar verilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 09.05.2022 tarihli ve 2022/5068 Esas, 2022/5661 Karar sayılı ilâmı ile; Dairemizin 04.10.2021 tarihli ve 2021/9410 Esas, 2021/13551 Karar sayılı bozma kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından, dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.11.2022 tarihli ve 2022/9-602 Esas, 2022/1444 Karar sayılı kararı ile Bölge Adliye Mahkemesinin direnme kararı yönünden taraf vekillerinin direnme kararına yönelik temyiz istemlerinin miktar itibari ile reddine, bozma kararına uyularak oluşturulan … hüküm … Dairece incelenmediğinden … hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili; fazla çalışma ücreti ile hafta tatili ücreti alcaklarının reddinin yerinde olmadığı, beyanlarına başvurulan tanıkların tanıklıklarına itibar edilmemesi için bir neden bulunmadığını, aleyhlerine hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı hesaplandığı nedenlerini ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı Belediye vekili; davacı tanıklarının davacı ile aynı işyerinde aynı işi yapan, aynı çalışma şartlarına sahip kişiler olmadığını, çalıştıkları birimlerin farklı olduğunu bu nedenle beyanlarına itibar edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

3. Davalı Şirket vekili; müvekkili Şirket ile davalı Belediye arasında muvazaa bulunmadığını , husumetli tanık beyanlarına itibar edilemeyeceğini,, davacı tanıklarının davacı ile aynı işyerinde aynı işi yapan, aynı çalışma şartlarına sahip kişiler olmadığı, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının fazla çalışma ücreti ve hafta tatili ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususundadır.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428 … maddesi, 438 … maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4857 sayılı … Kanunu’nun (4857 sayılı Kanun) 41, 46, 63 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 … maddesinde yer … sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.