YARGITAY KARARI
DAİRE : Ceza Genel Kurulu
ESAS NO : 2022/56
KARAR NO : 2023/550
KARAR TARİHİ : 25.10.2023

YARGITAY DAİRESİ : 11. Ceza Dairesi
MAHKEMESİ :Ağır Ceza
SAYISI : 183-251

I. HUKUKİ SÜREÇ
Sanık … hakkında dolandırıcılık suçundan açılan kamu davasında yapılan yargılama sırasında, eylemin nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturabileceği gerekçesiyle Ankara 14. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 10.10.2013 tarihli ve 394-535 sayılı görevsizlik kararı üzerine dosyanın gönderildiği Ankara 5. Ankara Ceza Mahkemesince 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/2-c maddesi uyarınca sanığın beraatine ilişkin verilen 27.03.2014 tarihli ve 60-75 sayılı hükmün, katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 15. Ceza Dairesince 16.06.2020 tarih ve 17569-5928 sayı ile; “…Tanıklar …, … ve …’ın ifadelerinin alınması, Vadi Enerji Telekomünikasyon İEP Tic. Limited Şirketi ile Vadi Grup İnşaat Elektrik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait kuruluştan itibaren sicil kayıtlarının getirilerek sanığın bu şirketlere hangi tarihte ortak olduğunun tespiti, katılanın beyanında ayrıntılı olarak belirterek aslında sanığın şirketi Nazel İletişim Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılmadığını iddia ettiği Erzurum ve Erzincan’da yapılması planlanan Türk Telekom Assistt çağrı merkezlerinin, Türkkule Baz İstasyonu yapım işinin, Malatya Belediyesi Söğütlü Camii çevre düzenleme işinin ve yine katılanın savcılığa sunmuş olduğu şikâyet dilekçesinde isimlerini belirttiği 17 adet doğrudan temin usulü ile malzeme alım işinin akıbetlerinin araştırılarak bu işlerin sanığın şirketi tarafından yapılıp yapılmadığının, doğrudan temin usulü ile malzeme alım işiyle ilgili sanık tarafından getirilen ve katılan tarafından imzalanan teklif formlarının gerçek olup olmadığının tespit edilmesi, sanığın savunmasında belirttiği katılan tarafından keşide edilen ve tarafına verilen çeklerden bir kısmının katılan şirketin kredibilitesi olmaması nedeniyle sanık adına çekilen krediler nedeniyle sanığa verilen güvence çekleri olduğu iddiasının doğruluğunun araştırılması, katılan tarafından verilen şikâyet dilekçesinin ekinde belirtilen 83 adet çekin akıbetinin araştırılması, ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosya arasına alınması ve sanığın suç işleme kastıyla hareket edip etmediğinin karar yerinde tartışılmasından sonra sonucuna göre hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesinin gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması,” isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.
Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesince 25.11.2020 tarih ve 183-251 sayı ile bozmaya direnilerek sanığın önceki hüküm gibi beraatine karar verilmiştir.
Direnme kararına konu hükmün de katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02.09.2021 tarihli ve 113151 sayılı onama istekli tebliğnamesi ile Yargıtay Birinci Başkanlığına gelen dosya 6763 sayılı Kanun’un 38. maddesi ile 5320 sayılı Kanun’a eklenen geçici 10. maddesi uyarınca kararına direnilen daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 11. Ceza Dairesince 08.12.2021 tarih ve 36193-11951 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına iade edilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.
II. UYUŞMAZLIK KONUSU
Yerel Mahkeme ile Özel Daire arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanık hakkında eksik araştırma ile hüküm kurulup kurulmadığının belirlenmesine ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
İncelenen dosya kapsamından;
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 21.05.2013 tarihli ve 20587-8316 sayılı iddianamesi ile; Nazel İletişim Ticaret Ltd. Şti’nin ortağı ve müdürü sıfatıyla yasal temsilcisi olan sanık …’nun, hiçbir ticari münasebet bulunmadan ve hizmet ile emtia karşılığı olmadan müşterek iş yapılacağı vaadiyle 2011 ve 2012 yıllarında katılanın sahibi olduğu Vadi Enerji Telekomünikasyon Ticaret Ltd. Şti’den 2.102.673 TL tutarında 69 adet çek ve Vadi Grup İnşaat Elektrik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’den 464.666 TL tutarında 14 adet çek olmak üzere her iki şirketten toplam 2.567.339 TL tutarında 83 adet çek aldığı, sanığın bu çeklere karşılık herhangi bir mal ve hizmet teslim etmediği ve çekleri kendi uhdesinde tutarak katılana ait şirketleri zarara uğratmak suretiyle hileli davranışlarla katılanı aldatarak kendisine yarar sağladığı iddiasıyla kamu davası açıldığı,
Katılan … 17.02.2012 havale tarihli şikâyet dilekçesinde; Vadi Enerji Telekomünikasyon İnşaat Elektrik Petrol Dekorasyon Mimarlık Mühendislik Makine İthalat İhracat Taahhüt Ticaret Sanayi Ltd. Şti. ile Vadi Grup Yapı İnşaat Elektrik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’nin hissedarı ve yetkilisi olduğunu, Nazel İletişim Elektrik İnşaat Taahhüt Turizm Telekomünikasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’nin sahibi olan sanık …’nu yaklaşık dört beş yıldır tanıdığını, sanığın kendi şirketlerine taşeronluk yaptığını ve zaman içinde sanık ile aralarındaki iş ilişkisinin arkadaşlık ilişkisine dönüştüğünü, hatta ağabeyi olan …’la olan ortaklığını sanık yüzünden bozduğunu ve şirketinde sanığa hisse verdiğini, sanığın bir süre sonra fiilen kendisinin şirketlerinin ortağı ve müdürü gibi davranmaya, personelle ilgili yönlendirmeler yapmaya başladığını, sanığa çok güvendiğinden bu davranışının kendisini rahatsız etmediğini, bu süreçte çek ve senetlerin kendisi tarafından imzalanması dışında yönetim işlerinin neredeyse tamamını sanığın yürütmeye başladığını, sanığın sürekli olarak siyasi çevresini kullanmanın zamanı geldiğini, çok kârlı işler alabileceklerini ve çok büyüyebileceklerini, tek talebinin kazancın eşit olarak paylaşılması ve alınacak işlerin yönetiminin sosyal ve siyasal çevresi nedeniyle kendisine bırakılması olduğunu söylediğini, sanığın bu taleplerini kabul ettiğini, 2011 yılının başından itibaren sanığın kâr ortağı olarak şirketleri adına çeşitli kamu ve özel şirketlere teklifler sunmaya, doğrudan temin işlerine talip olmaya başladığını, normal ihale süreçleri gibi hazırlanıp oluşturdukları dosyaları sanık aracılığıyla kurumlara teslim ettikleri için bu sözde işlerden şüphelenmediğini, sanığın kendisinin yanında ihalesine girdikleri kurumların sözde genel müdürleri ile samimi bir şekilde hem iş hem siyaset üzerine telefonla görüştüğünü ve kendisine bu şekilde güven telkin ettiğini, bir süre sonra aldığını söylediği işler nedeniyle teslim edilecek malların piyasadan tedariki için miktarı ve vadesini sanığın belirlediği çekleri imzalamasını istediğini, tüm çekleri Nazel İletişim şirketi lehine düzenlediklerini, cirolanan çeklerin sözde tedarikçilere teslim edildiğini, bu şekilde Nazel İletişim şirketinin, Vadi Enerji şirketine borçlandığını ve bu cari hesabı kapatmak için de faturalar düzenlettirdiğini, birkaç ay içinde yaklaşık 850.000 TL tutarındaki çekleri imzalayarak sanığa teslim ettiğini, sanığın çeklerin vade tarihlerinden önce kurumlardan ödemeleri almaya başlayacağını ve çek ödemelerinde herhangi bir sorun yaşanmayacağını, ancak bu işlerin çok önemli bir kısmının aslında hiç alınmamış olduğundan herhangi bir para girişi olmadan çeklerin vadelerinin geldiğini, bunun üzerine sanığın ödemelerde bazı sorunlar olduğunu, tedarikçilerle görüşerek çekleri öteleyeceğini söyleyerek kendisine tekrar çekler imzalattığını, ileri vadeli yeni çekleri sanığa teslim ettiğini, gerçekten ilk grupta vermiş olduğu çeklerin önemli bir kısmının geri verildiğini, bir kısmı için de sanık ile Nazel İletişim şirketinde çalışan … …… isimli kişiler tarafından güya iş yapılan kurum ve şirketlerden tahsil edilmiş gibi ödemeler yapıldığını, yatırılan bu paraların iade alınamayan çeklerin ödemesinde kullanıldığını, ikinci grup çeklerin vadeleri geldiğinde de benzer şekilde çekleri yenilemek zorunda kaldığını, bu süreç devam ederken sanığın 17 adet doğrudan temin işi aldığını, malları teslim edip parayı derhal alacağını söyleyerek bu iş için de yaklaşık 550.000 TL tutarında çekler imzalattığını ve sözde tedarikçilere verdiğini, ancak bu işlere ait ödemelerde de aynı sorunların yaşandığını ve bu çekleri de yenilemek zorunda kaldığını, artık yeniledikleri çeklerin iade gelmemeye başladığını, sanığın ise endişelenmeye gerek olmadığını, tedarikçilerin güvence olarak eski çekleri de ellerinde tuttuklarını, yeni çeklerin bedelleri ödenince tüm çekleri iade alacağını söylediğini, bir yıl içinde yaklaşık 8.586.946 TL tutarında çek keşide ettiğini, yenilemeler neticesinde bunlardan 6.019.607 TL tutarındaki çeklerin iade alındığını veya hesabına gönderilen paralarla ödendiğini, 2012 yılı başında ilk defa bir çekin yazılması üzerine yaptığı araştırmada piyasada sözde tedarikçilerde bulunan 2.567.339 TL tutarındaki çeklerin tefeci ve faktöring şirketlerinde olduğunu, aslında şirket adına sadece bir iki basit iş dışında iş alınmadığını, çeklerin daha en başından itibaren sahte faturalarla faktoring şirketlerine satıldığını ve haksız kazançlar elde edildiğini öğrendiğini, şirketinin bu şekilde 2.500.000 TL borçlandırıldığını, ilave olarak hayali işler nedeniyle düzenlenen faturalara bağlı olarak ödediği KDV ve gelir vergilerinin zararı daha da artırdığını, sanığın bu yöntemleri kullanarak Türk Telekom AssisTT Çağrı Merkezi yapım işi için 361.520 TL tutarında 11 adet, Türk Kule Baz İstasyonu … Kulesi yapım işi için 399.200 TL tutarında 12 adet, Malatya Belediyesi Söğütlü Cami çevre düzenleme işi için 306.850 TL tutarında 9 adet, 13 kuruma toplam 17 adet doğrudan temin yöntemiyle malzeme temin işi için 901.424 TL tutarında 28 adet ayrıca hatır çeki olarak da toplam 598.345 TL tutarında 23 adet çek olmak üzere toplam 2.567.339 TL tutarında 83 adet çeki elinde bulundurduğunu, daha önce sanığın yaptığını söylediği işleri araştırmak istedi ise de sanığın işlere zarar verebileceğini söyleyip korkutması veya sanığın telefonda görüştüğü sözde şirket ya da kurum yetkililerinin güven telkin etmeleri nedeniyle araştırmaktan vazgeçtiğini, şüphelerinin artması üzerine sanığın 18.11.2011 tarihinde 21.720 TL, 24.11.2011 tarihinde 20.057 TL, 28.11.2011 tarihinde 30.000 TL, 05.12.2011 tarihinde 12.000 TL, 09.12.2011 tarihinde 9.500 TL olmak üzere yapılan işler nedeniyle aldığı ödemeler olduğunu söylediği paraları şirket hesabına havale ettiğini, 2012 yılı Ocak ayında dolandırıcılık amacıyla yaptığı eylemleri öğrendiğini ve Malatya Belediyesi işi ile ilgili son durumu öğrenmeye gittiğini, belediye yetkililerinin aynen; “Evet, firmanızdan ek ilave işler istedik ve bu işlerle ilgili firmanız gerekeni yaptı. Ancak asıl iş konusunda eksik ve ayıplı imalatlarınız var. Biz bu eksik ve ayıplı imalatlara karşılık gelen bedelin yerine taşeronunuz olan …’nun teklifi üzerine ek ilave işleri yaptırmayı kabul etmiştik. Bu sebeple ek ilave işler sebebiyle belediyemizden herhangi bir alacağınız bulunmamaktadır. Bakiye alacağınız kesin hesaplar tamamlandıktan sonra ödenecektir. Ancak artan bir imalat bedeliniz bulunmamaktadır.” şeklinde beyanda bulunduklarını, bu konuyu sanığa sorduğunda, şantiye şefinin kendisini dolandırdığını, şantiyedeki malları başkalarına sattığını, bu konuda bilgi vermekten çekindiğini ve bu sebeple eksilen malların yerine koymak üzere ek ilave işleri göstererek fazla çek talep ettiğini ve aldığını, bu hatasını en yakın zamanda düzelteceğini, tüm sorumluluğun kendisinde olduğunu söylediğini ancak sanığın elinde bulundurduğu çekleri cirolamak suretiyle suç ortaklarına geçirerek tahsil etmeye çalıştığını, icra takibi başlatılarak şirket genel merkezine ihtiyati haciz yoluyla icraya gelindiğini, tüm menkullerin haczedildiğini, çeklerin yazdırılması ve hacze gelinmesi nedeniyle bankalarla ilişkilerinin bozulduğunu, banka kredilerinin dondurulduğunu, şirketin iş yapamaz hale geldiğini, sanığın aldığı çeklerin bir kısmını tefecilere kırdırdığını, aldığı nakit paraları harcadığını, vadesi gelmemiş çeklerin ödenmesi konusunda baskı yaptığını, baskılardan kurtulması için şirketlerdeki hisselerini devretmesi gerektiğini söylediğini ve sanığın bulduğu …isimli kişiye Vadi Enerji, Soner Tünel isimli kişiye ise Vadi Grup şirketlerindeki tüm hisselerini devrettirdiğini, kendisinin de devretmek zorunda kaldığını, sanığın hile ile aldığı ve elinde bulundurduğu hatta her an iyiniyetli üçüncü kişilere ciro yoluyla devredip kaçırabileceği fotokopilerini sunduğu toplam 83 adet çekle ilgili olarak ihtiyati tedbir konmasını ve bu çeklerin sanıktan alınmasını talep ettiği,
Katılanın şikâyet dilekçesine eklediği;
1- 10 sayfadan ibaret çek döküm listesinde toplam 273 adet çek bilgilerine yer verildiği, 190 adet çekin bir kısmının karşısına “parası geldi, çek iade alındı veya çek ödendi” şeklinde notlar yazıldığı, bir kısmının da kısmen ödendiğinin belirtildiği, suça konu edilen 83 adet çekin karşısına ise herhangi bir not yazılmamış olduğu,
2- Kurumlara doğrudan temin yöntemiyle mal alımına ilişkin olarak ise;
a) Nazel İletişim Elektrik İnşaat Taahhüt Turizm Telekomünikasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. kaşesi ve … imzası ile Tarım Reform İl Müdürlüğü Satınalma Komisyonuna verilen teklifin doğrudan temin yöntemiyle jeneratör alım işine ilişkin olduğu, şartnamenin okunup kabul edildiği ve 36.000 TL teklif verildiği, teklifin 26.07.2011 tarihine kadar geçerli olduğu,
b) Nazel İletişim Elektrik İnşaat Taahhüt Turizm Telekomünikasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. kaşesi ile Orman Genel Müdürlüğü 4 Nolu Satınalma Komisyonuna verilen 12.08.2011 tarihli teklifin doğrudan temin yöntemiyle jeneratör seti alım işine ilişkin olduğu, şartnamenin okunup kabul edildiği ve 36.000 TL teklif verildiği,
c) Nazel İletişim Elektrik İnşaat Taahhüt Turizm Telekomünikasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. kaşesi ve … imzası ile Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Birimine verilen 26.07.2011 tarihli teklifin doğrudan temin yöntemiyle jeneratör panolu korumalı malzeme alım işine ilişkin olduğu, şartnamenin okunup kabul edildiği ve 35.800 TL teklif verildiği,
d) Nazel İletişim Elektrik İnşaat Taahhüt Turizm Telekomünikasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. kaşesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Satınalma Komisyonu Başkanlığına verilen 15.08.2011 tarihli teklifin doğrudan temin yöntemiyle jeneratör seti alım işine ilişkin olduğu, şartnamenin okunup kabul edildiği ve 35.450 TL teklif verildiği,
e) Nazel İletişim Elektrik İnşaat Taahhüt Turizm Telekomünikasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. kaşesi ile Basın Yayın Enformasyon Genel Müdürlüğü Satınalma Komisyonu Başkanlığına verilen 15.08.2011 tarihli teklifin doğrudan temin yöntemiyle jeneratör seti alım işine ilişkin olduğu, şartnamenin okunup kabul edildiği ve 36.250 TL teklif verildiği,
f) Nazel İletişim Elektrik İnşaat Taahhüt Turizm Telekomünikasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. kaşesi ile Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü Yapı İşleri Daire Başkanlığı Satınalma Komisyonuna verilen 12.08.2011 tarihli teklifin doğrudan temin yöntemiyle jeneratör seti alım işine ilişkin olduğu, şartnamenin okunup kabul edildiği ve 35.950 TL teklif verildiği,
g) Vadi Enerji Telekomünikasyon İnş. Elk. Petrol Dek. Mim. Müh. Mak. İth. İhr. Taah. Tic. San. Ltd. Şti kaşesi ve … imzası ile Tarım Reform İl Müdürlüğü Satınalma Komisyonuna verilen 07.07.2011 tarihli teklifin doğrudan temin yöntemiyle jeneratör alım işine ilişkin olduğu, şartnamenin okunup kabul edildiği ve 38.000 TL teklif verildiği, teklifin 27.07.2011 tarihine kadar geçerli olduğu,
h) Vadi Enerji Telekomünikasyon İnş. Elk. Petrol Dek. Mim. Müh. Mak. İth. İhr. Taah. Tic. San. Ltd. Şti kaşesi ile Orman Genel Müdürlüğü Satınalma Komisyonuna verilen teklifin doğrudan temin yöntemiyle 6 adet su pompası seti alım işine ilişkin olduğu, şartnamenin okunup kabul edildiği ve 32.250 TL teklif verildiği,
ı) Vadi Enerji Telekomünikasyon İnş. Elk. Petrol Dek. Mim. Müh. Mak. İth. İhr. Taah. Tic. San. Ltd. Şti kaşesi ve … imzası ile Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Birimine verilen 07.07.2011 tarihli teklifin doğrudan temin yöntemiyle jeneratör panolu korumalı malzeme alım işine ilişkin olduğu, şartnamenin okunup kabul edildiği ve 39.500 TL teklif verildiği,
Soruşturma evresinde sanığın ve katılanın şirketlerine ait ticari defterlerin temin edilerek dosya ile birlikte üç kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilerek alınan 15.05.2013 tarihli bilirkişi raporunda; Nazel İletişim Ltd. Şti’nin yevmiye defterinin incelenmesinde suça konu liste halindeki 83 adet çekin yevmiye defterine kaydedilmiş olduğu ve sanığın 2011 ile 2012 yıllarında Vadi Enerji şirketinden 2.102.673 TL tutarında 69 adet, Vadi Grup şirketinden 464.666 TL tutarında 14 adet çek olmak üzere her iki şirketten toplam 2.567.339 TL tutarında 83 adet çek aldığı, bu çeklere mukabil herhangi bir mal ve hizmet teslim etmediği ve çekleri kendi uhdesinde tutarak Vadi Enerji ve Vadi Grup şirketlerini zarara uğratmış olduğu,
Ankara Ticaret Odası Ticaret Sicili Müdürlüğünün 11.02.2014 tarihli ve 7882 sayılı yazısına göre; Nazel İletişim Elektrik İnşaat Taahhüt Turizm Telekomünikasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’nin 02.02.2009 tarihinde tescil edildiği, adresinin Sokullu Ninni Sokak, No: 1/11, Dikmen Çankaya Ankara olarak belirtildiği, faal durumdaki şirketin kurucu ortaklarının … ve Bülent Demir olduğu, kuruluş tarihinden itibaren 10 yıl süre ile … sirketi temsil ve ilzama yetkili kılındığı,
Sanık müdafiinin Özel Daire bozmasından sonra Yerel Mahkemece yapılan yargılama sırasında dosyaya ibraz ettiği;
1- Ticaret Sicil Gazetesinin 14.10.2011 tarihli ve 7921 sayılı nüshasına göre; Vadi Enerji Telekomünikasyon İnşaat Elektrik Petrol Dekorasyon Mimarlık Mühendislik Makine İthalat İhracat Taahhüt Ticaret Sanayi Ltd. Şti’nin adresinin … Mah, 2127 Sok, No: 24/6, Söğütözü, Çankaya Ankara olarak belirtildiği, ilana konu kararın hisse devrine ilişkin olduğu, …’ın 8.000 TL tutarındaki 8 adet payını sanık …’na; 72.000 TL tutarındaki 72 adet payını ise katılan …’a devrettiği, vaki hisse devri neticesinde 200.000 TL olan şirket sermayesinin 192 hisseye karşılık olan 192.000 TL’sinin katılan …’a, 8 hisseye karşılık olan 8.000 TL’sinin sanık …’na ait olup tamamının taahhüt edilmiş ve ödenmiş olduğu, kararın …, … ve … tarafından imzalandığı,
2- Ticaret Sicil Gazetesinin 27.01.2012 tarihli ve 29 sayılı nüshasına göre; Vadi Enerji Telekomünikasyon İnşaat Elektrik Petrol Dekorasyon Mimarlık Mühendislik Makine İthalat İhracat Taahhüt Ticaret Sanayi Ltd. Şti’nin adresinin … Mah, 2127 Sok, No: 24/6, Söğütözü, Çankaya …, Çankaya Ankara olara değiştirildiği, …’nun 8.000 TL tutarındaki 8 adet payını …’e; katılan …’ın ise 192.000 TL tutarındaki 192 adet payını …’e devrettiği, vaki hisse devri neticesinde 200.000 TL olan şirket sermayesinin 192 hisseye karşılık olan 192.000 TL’sinin …’e, 8 hisseye karşılık olan 8.000 TL’sinin …’e ait olup tamamının taahhüt edilmiş ve ödenmiş olduğu, kararın …, …, … ve … tarafından imzalandığı,
3- Ticaret Sicil Gazetesinin 08.05.2012 tarihli ve 8063 sayılı nüshasına göre; Vadi Enerji Telekomünikasyon İnşaat Elektrik Petrol Dekorasyon Mimarlık Mühendislik Makine İthalat İhracat Taahhüt Ticaret Sanayi Ltd. Şti’nin adresinin Sokullu Ninni Sokak, No: 1/11, Çankaya Ankara olarak belirtildiği, tescil ve ilana konu kararın şirket ortaklığı sona eren katılan …’ın şirket müdürlüğü yetkisinin iptal edilmesine ilişkin olduğu, kararın şirket ortakları …ve … tarafından imzalandığı,
Anlaşılmaktadır.
Katılan … aşamalarda; şikâyet dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ettiğini, sanık ile birlikte şirket sahibi olduklarını, %99 hissenin kendisine, %1 hissenin ise sanığa ait olduğunu ancak sanığın usülsüz işlemler yaparak şirketi 2.500.000 TL zarara uğrattığını, suça konu 83 adet çeki keşideci olarak kendisinin imzaladığını, şikâyet dilekçesinde belirttiği işlerden yalnızca Erzurum’da alınan Türk Telekom Çağrı Merkezi işine ilişkin belgeleri gördüğünü, diğer işlere ait belgeleri görmeden çekleri imzalayarak sanığa verdiğini, sanığın bu çekler karşılığında malzeme alıp işleri yürütecek olduğunu, sanığın Erzurum’daki işi bitirip buradan alacağını tahsil ettiğini ancak herhangi bir ödemede bulunmadığını, Vadi Enerji ve Vadi Grup şirketleri ile Nazel İletişim şirketi arasında bahsi geçen işlerin ortaklaşa yürütülmesi için herhangi bir sözleşme olmadığını, Erzurum’daki iş dışında kalan diğer işlerin hayali olduğunu gerçekte var olmadığını öğrendiğini, sanığın şirketi ile kendi şirketi arasında Malatya’daki caminin çevre düzenlemesi nedeniyle yapılmış bir sözleşme olduğunu ve bu sözleşmenin kapsamının da 300.000 TL olduğunu ifade etmiştir.
Sanık … soruşturma evresinde; katılan …’ı Yüksel Elektrik isimli şirketin işlerini yaptığı dönemde iş ilişkisi nedeniyle tanıdığını, katılanın kendisine Yüksel Elektrik ve Enerji Mobil Tasarım adlı şirketlerde Telekomda çalışan ağabeyi …’ın ve iş arkadaşlarının gizli ortak olduklarını, işleri ağabeyi ve arkadaşlarının bağladığını ancak Yüksel Elektrik şirketinin sahibi ile anlaşamadıklarını, bu nedenle kendilerine ayrı bir şirket kurup enerji ve inşaat sektöründe faaliyet göstereceklerini söyleyerek birlikte çalışmayı teklif ettiğini, Yüksel Elektrik şirketinde devam eden projeleri olduğu için ilk başta teklifi kabul etmediğini, daha sonra projeler tamamlanınca tekliflerini kabul edip kendileri ile enerji sektöründe taşeron olarak birlikte çalışmaya başladığını, aradan bir süre geçtikten sonra katılanın da ısrarı ile 2009 yılı başında kendisine ait Nazel İletişim Enerji Ltd. Şti’yi kurduğunu, katılan ve ağabeyi …’a ait Vadi Grup, Vadi Enerji ve Aymesan isimli şirketlerin taşeronluğunu yaptığını, aynı zamanda şirketi adına aldığı işleri de gerçekleştirdiğini, taşeronluk yaparken malzeme ve işçilik bedelleri dahil işi yapacağı toplam rakamı bildirdiğini, anlaştıkları rakam üzerinden hak edişlere göre çekleri aldığını, aldığı bu çekleri malzemecilerde, çalışanların maaş ödemelerinde ve şantiye giderleri gibi iş harcamalarında kullandığını, ilk zamanlarda her şey düzenli giderken 2010 yılının ortalarında ödemelerin sarkmaya ve çeklerin ertelenmeye başladığını, şirketinin ödemelerinde sıkıntı çekince çeklerin bazılarını faktoring yöntemiyle kullandığını ancak kullandığı bu çeklerin çoğu zaman karşılıksız çıktığını ve çeklerin bir kısmının iade alınıp yenisi ile katılan tarafından değiştirildiğini, ödemelerle ilgili bu sıkıntıların giderilmesi gerektiği konusunda telkinlerde bulunduğunda ise katılanın şirketlerin yeni işler peşinde olduğunu, çok yakında hak edişlerdeki sorunların ortadan kalkacağını, aksi halde şirket mal varlıklarını satıp bu sıkıntılardan kurtulacağını söylediğini, ancak sonradan gizli ortakları ile aralarının bozulduğunu, bu nedenle iş alamadıklarını, son çare olarak gösterdikleri gayrimenkullerin çoktan satıldığını öğrendiğini, katılanın ve ağabeyinin Vadi Enerji ve Vadi Grup şirketlerini gözden çıkarıp başka bir şirket kurarak kozmetik sektörüne yatırım yaptıklarını, katılanın şirketlerinin sıkıntıda olduğu dönemde maddi manevi elinden gelen yardımı yaptığını, bu yüzden çok büyük zararlara uğradığını, katılanın resmi kurumlarda doğrudan temin işlerine yöneldiklerini, karlı işler olduğunu, geçici maddi sıkıntılarını böylece atlatacaklarını söylediğini, birçok doğrudan temin işine şirketi adına teklifler verdiğini, Malatya Belediyesinden Vadi Grup şirketi adına aldıkları işi taşeron olarak üstlendiğini, işin zararına alınmış olmasına rağmen işi yapmaya başladığını, yine nakit desteği olmadığı için çekler verildiğini ve bu çeklerin çoğunluğunun belediyeden hak edişlerinin alınmasına rağmen ödenmeyerek ertelendiğini veya faktoring yöntemiyle kredi kullanılarak ertelendiğini, bir süre sonra kozmetik üzerine kurduğu şirketin bankada hazır çekinin bulunmadığını söyleyen katılanın Vadi Enerji şirketinin çeklerini verdiğini, bu şekilde katılanın piyasadaki çeklerini toplayıp iflas ettirmeyi planladığı şirketin çeklerini kendisine verdiğini, katılanın kendisine ağabeyinin kozmetikten başka bir şey düşünmediğini, asıl meslekleri ile ilgili çalışmalardan uzak olduğunu, şirketleri ayıracaklarını söyleyip ortağı olmasını istediğini, ilerleyen zamanlarda sıkıntılar çoğalınca ve içine girdiği riski düşününce alacaklarını yönetmek adına ortaklık teklifini kabul ettiğini, ortak olup şirketin hesaplarını inceleme imkânı olunca, şirket adına hiçbir gayrimenkulun kalmadığını, şirketlerin batık olduğunu öğrendiğini, katılanın kendisine iftiralar atarak çeklerden ve alacaklılardan kurtulmaya çalıştığını, sürekli karşılıksız çıkan çekler vererek şirketini ödeme sıkıntısı içine soktuğunu, taşeron olarak yetkilisi olduğu şirkete iş yaptırıp ödeme yapmadığını ve bununla birlikte hak edişleri şahsi hesaplarına aktararak kendisini dolandırdığını, yetkilisi olduğu şirketi 2.500.000 TL gibi bir borcun içinde bırakan katılanın başka şirketler ile ticaretine devam ettiğini,
Kovuşturma evresinde ise; Nazel İletişim şirketinin ortağı olduğunu, katılanın ise iki şirketinin bulunduğunu, katılana ait bu şirketlerde %1 oranında kendi hissesinin olduğunu, suça konu edilen 83 adet çekin bir kısmının katılanın geçmişten gelen çeklerin bedellerini ödeyemediği dönemde yenileyerek kendisine verdiği çekler olduğunu ve suçlamayı kabul etmediğini,
Savunmuştur.
IV. GEREKÇE
A. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar
Ceza muhakemesinin amacı, her somut olayda kanuna ve usulüne uygun olarak toplanan delillerle maddi gerçeğe ulaşıp adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasının önüne geçebilmek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmektir. Gerek 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, gerekse 5271 sayılı Kanun; adil, etkin ve hukuka uygun bir yargılama yapılması suretiyle maddi gerçeğe ulaşmayı amaç edinmiştir. Bu nedenle ulaşılma imkânı bulunan bütün delillerin ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer bir deyişle adaletin tam olarak gerçekleşebilmesi için, maddi gerçeğe ulaşma amacına hizmet edebilecek tüm kanuni delillerin toplanması ve tartışılması zorunludur.
B. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme
Sanık …’nun Nazel İletişim Ticaret Ltd. Şti’nin, katılan …’ın da Vadi Enerji Telekomünikasyon Ticaret Ltd. Şti. ile Vadi Grup İnşaat Elektrik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’nin yetkilisi oldukları ve enerji sektöründe faaliyet gösterdikleri, sanık ile katılan arasında hiçbir ticari münasebet bulunmadığı, sanığın birlikte iş yapacakları vaadiyle 2011 ve 2012 yıllarında Vadi Enerji şirketinden 2.102.673 TL tutarında 69 adet çek ve Vadi Grup şirketinden 464.666 TL tutarında 14 adet çek olmak üzere her iki şirketten toplam 2.567.339 TL tutarında 83 adet çek aldığı, sanığın bu çeklere karşılık katılanın şirketlerine herhangi bir mal teslim etmediği ve hizmet sunmadığı, sanığın hileli davranışlarla katılanı aldatıp çekleri kendi uhdesinde tutarak katılanın zararına kendisine yarar sağladığı iddia olunan olayda;
Katılanın aşamalarda istikrarlı bir şekilde sanığın kendi şirketlerine taşeron olarak çalıştığını, bir süre sonra güvenini kazanan sanığa şirketinde hisse de verdiğini, bu süreçte sanığın artık kârlı işler yapacaklarını ve kazancı eşit paylaşacaklarını söyleyip şirketin bütün yönetim işlerini üstlendiğini, bir kısmının sanığın yapmayı vaadettiği işler nedeniyle malzeme alımında kullanması, bir kısmının ise güvence amacıyla olmak üzere bir yıl içinde keşide ettiği yaklaşık 8.586.946 TL tutarındaki çeki sanığa verdiğini, yenilemeler neticesinde bunlardan 6.019.607 TL tutarındaki çeklerden bazılarını iade aldığını, bazılarının ise ödendiğini, ancak sanığın herhangi bir iş yapmadığını ve suça konu 83 adet çeki iade etmediğini ifade etmesi, ayrıca katılanın şikâyet dilekçesinde isimlerini belirttiği tanıkların Yerel Mahkemece dinlenmemesi, katılan ile birlikte sanığın da ortak olduğu ifade edilen Vadi Enerji şirketi ile Vadi Grup şirketine ait sicil kayıtlarının temin edilmemesi, katılanın çek verdiği hâlde sanığa ait Nazel İletişim şirketi tarafından yapılmadığını iddia ettiği işlerin akıbetleri ile doğrudan temin usulü yöntemiyle malzeme alım işine ilişkin teklif formlarının gerçek olup olmadığının araştırılmaması, sanığın katılanın zararına olacak şekilde suça konu çekleri kullanıp kullanmadığının tespit edilmemesi, soruşturma evresinde alınan bilirkişi raporunda suça konu çeklerin sadece sanığın şirketinin yasal defterlerine işlenmiş olduğunun belirtilmesi hususları birlikte dikkate alındığında;
Ceza yargılamasının amacının, hiçbir kuşkuya yer bırakmaksızın maddi gerçeğin ortaya çıkarılması olduğundan hareketle, katılandan tanık olarak isimlerini bildirdiği …, … ve …’ın sanık ile ne şekilde birlikte hareket ettiklerinin açıklattırılması, adı geçenler ile katılanın şirket hisselerini devrettiği şahsın açık kimlik bilgilerinin tespit edilerek tanık olarak duruşmaya çağrılıp konuya ilişkin beyanlarının alınması, Vadi Enerji Şirketi ile Vadi Grup Şirketine ait kuruluştan itibaren sicil kayıtlarının getirilerek sanığın bu şirketlere hangi tarihte ortak olduğunun tespit edilmesi, katılanın, sanığa ait Nazel İletişim Şirketi tarafından yapılmadığını iddia ettiği Erzurum ve Erzincan Türk Telekom Assistt çağrı merkezlerinin, Türkkule Baz İstasyonu yapım işi ile Malatya Belediyesi Söğütlü Camii çevre düzenleme işinin ve 17 adet doğrudan temin usulü ile malzeme alım işinin akıbetlerinin araştırılarak bu işlerin sanığın şirketi tarafından üstlenilip üstlenilmediğinin, doğrudan temin usulü ile malzeme alım işiyle ilgili teklif formlarının gerçek olup olmadığının tespit edilmesi, suça konu çeklerden bir kısmının güvence çeki olup olmadığı ile suça konu 83 adet çekin akıbetinin araştırılması, suça konu çeklerin katılanın şirket defterlerinde de kayıtlı olup olmadıkları yönünde bilirkişi raporu alınmasından sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulmasının usul ve kanuna aykırı olduğu kabul edilmelidir.
Bu itibarla, Yerel Mahkemece eksik araştırmaya dayalı olarak sanık hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen direnme kararına konu beraat hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.
V. KARAR
Açıklanan nedenlerle;
1- Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.11.2020 tarihli ve 183-251 sayılı direnme kararına konu beraat hükmünün eksik araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulması isabetsizliğinden BOZULMASINA,
2- Dosyanın, mahalline gönderilmesi amacıyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.10.2023 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.