YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/19422
KARAR NO : 2013/20102
KARAR TARİHİ : 27.09.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı … avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili, müvekkilinin davalı kurumun işletmesinde işçi olarak 22.06.2000-31.03.2011 tarihleri arasında çalıştığını, sendikalı olduğu ve üniversiteye dava açtığı gerekçesiyle haksız olarak işten çıkartıldığını, taşeron firmalarda çalışıyor gözükse de baştan itibaren üniversitede çalıştığını, bu nedenlerle feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.
Davalı Baybora Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hiz. Sav. Güv. Sis. Ltd. şirket vekili, davacının müvekkili şirketin çalışanı olmadığını, davalı üniversiteden müvekkili firmanın hiçbir ihale almadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etti.
Davalı Baybora Otomasyon Bil. Hiz. Tur. Taş. Gıda San. Ltd. Şirketi cevap dilekçesi sunmadı.
Mahkemece yapılan ilk yargılama sonucunda 28.03.2012 tarih 2011/250 esas, 2012/144 karar sayılı ilam ile davalılar arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu, davacının davalı üniversitedeki işine iadesine karar verildiği, diğer davalı şirket yönünden davacının husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Kararın davalı üniversite tarafından süresi içerisinde temyiz edilmesi sonucunda yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 08.11.2012 tarihli 2012/17358 esas 2012/36895 karar sayılı ilamı ile davalılar arasında muvazaanın tespiti için davacının çalıştığı süre boyunca nerede çalıştığı, ne iş yaptığı hususununun ortaya konması, ayrıca davalı üniversite ile alt işverenler arasında yapılan ihale sözleşmelerinin eklerinin de
getirtilerek ihale verilen işin niteliğinin de değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur.
Mahkemece, usul ve kanuna uygun bulunan bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Bozma kararına uyulmasından sonra yapılan yargılama sonucunda ise mahkemece bozma kararından önceki gerekçe ile davacının davalı üniversitedeki işine iadesine, diğer davalı şirketler yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Karar davalı üniversite vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında temel uyuşmazlık asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etkileri noktasında toplanmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanun’dan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. 4857 sayılı Kanun’u ile asıl işverenin, bu Kanun’dan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir. Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, pirim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır.
Somut uyuşmazlıkta, davalı Baybora Otomasyon Bil. Hiz. Tur. Taş. Gıda San. Ltd. Şirketi ile diğer davalı üniversite arasında hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, davacı işçinin işvereni olan şirketin bu işi üstlendiği, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olduğu, davacının iş sözleşmesinin davalı alt işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi yerindedir. Ancak asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçerli olduğu dikkate alınmadan davacının davalı üniversitede işe iadesine, davalı Baybora Otomasyon Bil. Hiz. Tur. Taş. Gıda San. Ltd. Şirketi hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi hatalıdır. Davacının dosya kapsamından davalı Baybora Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hiz. Sav. Güv. Sis. Ltd. Şirketinde çalışmasının bulunmadığı, bu şirketin davalı üniversiteden ihale almadığı anlaşılmaktadır. Bu gerekçe ile davalı Baybora Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hiz. Sav. Güv. Sis. Ltd. şirketi bakımından husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi isabetlidir. Davacının son işvereninin Baybora Otomasyon Bil. Hiz. Tur. Taş. Gıda San. Ltd. Şirketi olduğu anlaşıldığından bu şirketteki işine iadesine ve davalı üniversite ile birlikte işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden birlikte sorumlu olduğuna karar verilmesi gerekmektedir.
Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda belirtilen nedenlerle;
1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Davalı Baybora Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hiz. Sav. Güv. Sis. Ltd. şirketi hakkında açılan davanın husumet yönünden reddine,
3-Davalı Baybora Otomasyon Bil. Hiz. Tur. Taş. Gıda San. Ltd. Şirketi hakkında açılan davanın kabulü ile;
) İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE,
b)Davacının kanuni sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının fesih sebebi ve kıdemi dikkate alınarak dört aylık ücretinden davalıların birlikte müteselsilen sorumlu olduklarının belirlenmesine
c)Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok dört aylık ücret ve diğer hakların davalılardan birlikte mütessilen tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiğini belirlenmesine, davacının işe başlatılması halinde varsa ödenen ihbar ve kıdem tazminatının bu alacaktan mahsubuna,
d)Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
e)Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 1.320,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
f)Davacı tarafından yapılan 97,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, kesin olarak oybirliğiyle 27.09.2013 tarihinde karar verildi.