YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/8163
KARAR NO : 2010/5666
KARAR TARİHİ : 17.06.2010
Mahkemesi :İcra Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı alacaklı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı (üçüncü kişi) vekili, … 3. İcra Müdürlüğü’nün 2007/5854 Esas sayılı dosyasında yazılan talimat uyarınca, … 1.İcra Müdürlüğü’nün 2007/1396 Talimat sayılı dosyasında yapılan 27.06.2007 günlü hacze konu menkullerin davacıya ait faturalı menkuller olduğunu, borçlu şirketin sadece isim hakkını satın alarak adlarına tescil ettirdiklerini, İİK’nun 99. maddesinin uygulanması gerektiğini, alacaklının borçlunun ödeme taahhüdünü kabul etmesi nedeni ile orada belirtilen ilk taksiti ödeme tarihini dahi beklemeden haciz yapıldığını, belirterek istihkak iddiasının kabulü ile haczin kaldırılmasına ve tazminata, karar verilmesini istemiştir.
Davalı (alacaklı) vekili, borçlunun iş yerini boşaltması ile üçüncü kişinin yer kiralamasının yakın tarihlerde olmasının ve üçüncü kişinin “Lider Damper” markasını satın almasının iki şirketin içi içe olduğunu gösterdiğini, faturaların gerçekliğinin araştırılması gerektiğini, Enes A.Ş.’nin … A.Ş.’nden aldığı makineleri aynı gün davacı adına fatura ettiğini,ithal edilen mahcuzların gümrük makbuzlarının sunulamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Davalı (borçlu), usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmalara katılmadığı gibi cevap da vermemiştir.
Mahkemece toplanan delillere göre: “haczin yapıldığı adresle borçlunun ilgisinin bulunmadığı, ayrıca haciz sırasında borçlu şirket yetkililerinin yer almadığı, sunulan faturalarla mahcuzların borçlu ile ilgisinin bulunmadığının ve ve üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşıldığı” gerekçesi ile davanın kabulü ile haczin kaldırılmasına, yasal şartaları oluşmadığından tazminat talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1.Dava, üçüncü kişinin İİK’nun 96. vd. maddeleri uyarınca açtığı “istihkak” davası niteliğindedir.
Dava konusu haciz üçüncü kişi adına kayıtlı şube iş yerinde, borçlu şirket ortakları ya da çalışanlarının yokluğunda yapılmış, hacizde borçluya ait belgeler ele geçmemiştir. İİK’nun 97/a maddesindeki mülkiyet karinesi üçüncü kişi yararına olup, aksini ispat yükü alacaklı tarafa düşmektedir.
Davalı (alacaklı) vekili savunması sırasında, üçüncü kişi ve borçlu arasında danışıklı işlemler yapıldığını ve faturaların gerçekliği ile mahcuzlara uygunluğunun bilirkişi aracılığı ile araştırılması gerektiğini dile getirmiş, mahkemece bu konular yeterince araştırılmamıştır.
İİK’nun 8/2. maddesi uyarınca, aksi sabit oluncaya kadar geçerli (dava konusu) haciz tutanağına göre, üçüncü kişi şirket yetkilisi dayandıkları 22.05.2007 günlü faturayı düzenleyen Büyük Enes Metal San. A.Ş.’nin kendilerine ait olduğu yönünde beyanda bulunmuş, aksi iddia edilmiş, ancak kanıtlanamamıştır.
Diğer yandan Enes Metal A.Ş.’nin, yukarıda bahsi geçen fatura kapsamındaki makineyi satın aldığı … …nin düzenlediği 090438 numaralı faturanın 23.05.2007 olan tarih bölümü çizilerek elle 22.05.2007 olarak düzeltilmiş, bir önceki numaralı faturada da tarih bölümü aynı şekilde düzeltilmiştir.
Mahcuzlardan sadece bir tanesi sunulan fatura ile (marka itibarı ile) uyumlu görünmekte,ancak diğer teknik özellikler itibarı ile uyumlu olup olmadığı ve İnanlar marka elektrikli saç kesim makinesinin ise fatura kapsamında kalıp kalmadığı anlaşılamamaktadır.
Davacı, borçludan “Lider Damper” isim hakkını satın alıp marka olarak tescil ettirdiklerini belirtirken, satın alma ile ilgili ödeme belgeleri ve ticari kayıtları dosyaya sunmamış, mahkemece de re’sen araştırılmamıştır.
Davacının dayandığı faturaların dava konusu mahcuzlara uyup uymadığı mahallinde yapılacak keşif ve teknik bilirkişi incelemesi ile araştırılmadan, faturaların gerçekliği konusunda ise uzman bilirkişi aracılığı ile alıcı ve satıcı firmaların ticari kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmadan, mahcuzların ikisinin de fatura kapsamında kaldığı ve faturaların geçerli olduğu yönündeki kanaatle hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Öte yandan “Lider Damper” markasının öncesinde kimin adına kayıtlı olduğu ve davacı adına tescili ile ilgili dayanak belgelerin neler olduğu, borçlu isim hakkını satmış ise bunun gerçekliği, yine ticari kayıtlar üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile araştırılmadan ve sonucuna göre alacaklıdan mal kaçırmak için danışıklı işlemler yapılıp yapılmadığı konusu değerlendirilmeden karar verilmesi de hatalıdır.
Belirtilen nedenlerle eksik araştırmaya dayalı olarak yazılı biçimde karar verilmesi isabetli değildir.
2.Bozma neden ve şekline göre diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesi gerekli görülmemiştir.
SONUÇ: Davalı (alacaklı) … Ltd.Şti.’nin yukarıda (1) numaralı berte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı alacaklıya geri verilmesine 17.6.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.