YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/2507
KARAR NO : 2010/6786
KARAR TARİHİ : 14.06.2010
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 01.12.2000-01.09.2008 tarihleri arası tarım … sigortalısı olduğunun tespiti ile giriş tarihinin 01.02.1998 olarak düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 01.02.1998-01.09.2008 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, istemin kabulü ile, davacının 01.04.1998-01.09.2008 tarihleri arasında Tarım … sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T…. Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 08.10.2008 tarihinden itibaren Ziraat Odasına üye olduğu, Tarım Satış Kooperatifine, Tarım Kredi Kooperatifine ve .. Ekicileri Kooperatifine ortaklığının bulunmadığı, sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 20.03.1998 tarihinde yapıldığı, ayrıca 20.12.2000 tarihinde prim kesintisi bulunduğu başkaca kesintisinin olmadığı,anlaşılmaktadır.
Mahkemece ilk kesintinin yapıldığı tarihi takip eden ay başı olan 01.04.1998 tarihi ile son kesintinin yapıldığı yılın sonu olan 31.12.2000 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de prim kesintisinin bulunmayan 2001 yılı ile 2008 yılları arasındaki dönem yönünden istemin kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine;
1-Davanın kısmen kabulü ile davacının 01.08.1998-31.12.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa gereği Tarım … sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Yargılama aşamasında verilen ihtiyati tedbir kararının davanın nihai kararının kesinleşmesine kadar devam etmesine,
3-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, peşin alınan 14,00 TL başvurma harcı, 22,90 TL tedbir harcı ile 14,00 TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya iadesine,
4-Davanın kısmen kabulü nedeniyle hüküm tarihinde uygulanmakta olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 575.00-TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak vekille temsil edilen davacıya verilmesine, 575.00-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak vekille temsil edilen davalıya verilmesine,
5-Davanın kısmen kabul edildiği dikkate alınarak davacı tarafından yapılan toplam 261,00- TL yargılama giderinden takdiren 70,00-TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 14.06.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.