YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/5337
KARAR NO : 2011/6123
KARAR TARİHİ : 11.07.2011

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 01.08.2008 tarih ve 119908 sayılı yazıda belirtilen işlemlerin yürürlük tarihinin iptaline tehlike sınıfı ve prim oranı değişikliğinin 506 sayılı Yasanın 75. madde uyarınca 01.01.2009 tarihinden itibaren geçerli olması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacı şirkete ait işyeri ile ilgili 01.08.2008 tarih 119908 sayılı Kurum işlemi ile bildirilen tehlike sınıfı ve prim alanı değişikli işleminin yürürlük tarihinin 506 sayılı Yasa’nın 75 maddesi uyarınca 01.01.2009 tarihinden itibaren geçerli olması gerektiğinin tespiti ile değişikliğin 01.04.2003 tarihinden itibaren geçerli olduğuna ilişkin Kurum işleminin iptali ile yersiz tahakkuk ettirilen prim ve gecikme cezası nedeni ile yapılan ödemelerin iadesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile Kurum tarafından yapılan yeni iş kolu değişikliğinin 506 sayılı Yasa’nın 75. maddesi hükümleri uyarınca 01.01.2009 tarihinden itibaren uygulanması gerektiğine karar vermiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 12.09.2000 tarihli işyeri bildirgesi ile elektrikli ve elektiriksiz ev aletleri perakende satışı işi nedeni ile … Dağ. Tük. Mad. Paz. Reklam Yay. İç Dış Tiç. Ltd. Şti adına ……sicil nolu iş yerinin tescil edildiği, … Dağ. Tük. Mad. Paz. Reklam Yay. İç Dış Tiç. Ltd. Şti’nin ünvanını … Lojistik Taşımacılık Turz. Paz. İç ve Dış Tic. AŞ. Olarak başlıca faaliyet alanı “dayanıklı ve dayanıksız tüketim maddeleri ticareti, beyaz eşya ticareti, kozmetik ve kimyevi madde ticareti, gazete, kitap, mecmua yayın, dağıtım, ve bayiliği ile ilgili her türlü satış organizasyon ve kapmanyalarının tertiplenmesi” iken “İç ve uluslar arası nakliyat, personel taşımacılığı, turizm, depo, antrepo işletmeciliği, her nevi tüketim mallarının pazarlaması, dış ticaret, mümessillik” olarak değiştirildiği ve bu değişikliklerin 18.03.2003 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlandığı, davalı şirket tarafından ünvan değişikliğinin 25.06.2003 tarihli dilekçe ile Kuruma bildirildiği, 01.08.2008 tarih ve 119908 sayılı Kurum Komisyon kararı ile 02.04.2003 tarihli dilekçe ve ekinde bulunan 18.03.2003 tarihli Ticaret Sicil Gazetesine göre şirketin iştigal konusunun yurtiçi ve uluslararası nakliyat olduğunun tespit edilmesi üzerine 506 sayılı Yasanın 76 maddesine göre 7141 işkolu kodu 4 tehlike sınıfı ve % 3,00 prim nisbeti olarak değiştirildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.
Davacı şirketin iş kolu kodu ve tehlike sınıfı ve prim oranının değişmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık sözkonusu değişikliğin 506 sayılı Yasa’nın 76. maddesi uyarınca 01.04.2003 tarihinden itibaren mi uygulanacağı yoksa aynı yasanın 75. maddesi uyarınca Komisyon kararını takip eden yılbaşı olan 01.01.2009 tarihinden itibaren mi uygulanacağı noktasında toplanmaktadır.
506 sayılı Yasa’nın 75. maddesi hükmü çerçevesinde tehlike sınıf ve derecesi Kurumca resen düzeltilebileceği gibi işverenin isteği üzerine de düzeltebilir. Bu şekilde kendiliğinden veya işverenin isteği üzerine daha önce hatalı olarak tesbit edilen tehlike sınıf ve derecesinde yapılan değişikler söz konusu maddenin açık ifadesi karşısında geriye yürümez. 506 sayılı Yasa’nın 75. maddesinin 5. fıkrası, değişikliğin istek ve karar tarihini takip eden takvim yılı başından itibaren yürürlüğe gireceğini açıkça kurala bağlamıştır.
506 sayılı Yasa’nın 76. maddenin birinci fıkrası ile işverene tehlike sınıf ve derecesine dokunabilecek her türlü değişikliğin bir ay içinde Sosyal Sigortalar Kurumuna yazı ile bildirmek mecburiyeti konulmuş ve maddeye göre alınacak kararlarınhangi tarihten itibaren uygulanacağı madde metninde açık olarak gösterilmiştir.
Madde hükmüne göre, tehlike sınıf ve derecesine dokunabilecek değişiklik bir ay içinde Kuruma yazı ile bildirilirse, işyerinin iş kolu kodu ile tehlike sınıfı, değişikliğin meydana geldiği tarihten sonraki ay başından itibaren değiştirilecektir. İşyerinde tehlike sınıf ve derecesine dokunabilecek değişikliğin meydana gelmesi üzerine durum işveren veya vekili tarafından bir ay geçtikten sonra Kuruma bildirildiği veya değişiklik Kurumca öğrenildiği takdirde;
a – Değişiklik dolayısiyle tehlike sınıfı yükseliyorsa, işyerinin işkolu kodu ile tehlike sınıfının, değişikliğin meydana geldiği tarihi takibeden ay başından,
b – Değişiklik dolayısiyle tehlike sınıfı alçalıyorsa, işyerinin işkolu kodu ile tehlike sınıfının, değişikliğin kurumca öğrenildiği tarihi takibeden ay başından,
c – Değişiklik dolayısiyle işyerinin tehlike sınıfı değişmiyorsa işyerinin işkolu kodu ile tehlike sınıfının değişikliğin,Kurumca öğrenildiği tarihi takibeden ay başından, itibaren değiştirilmesi gerekir.
Madde hükmüne göre, tehlike sınıf ve derecesine dokunabilecek değişiklik bir ay içinde Kuruma yazı ile bildirilirse, işyerinin iş kolu kodu ile tehlike sınıfı, değişikliğin meydana geldiği tarihten sonraki ay başından itibaren değiştirilecektir.
Somut olayda, işverene tehlike sınıf ve derecesine dokunabilecek değişiklik olan şirket ünvanı ile faaliyet alını ile ilgili değişiklik bir ay içinde Kuruma bildirilmiş olması nedeni ile 506 sayılı Yasa’nın 76. maddesine göre değişikliğin meydana geldiği tarihten sonraki ay başı olan 01.04.2003 tarihinden itibaren yürürlüğe girmesine ilişkin Kurum işleminin yasaya uygun olduğu açıktır.
Her ne kadar mahkemece Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararına atıf yapılmış ise de sözkonusu karar, ilk kez yapılan işyeritescilindeki hatanın düzeltilmesi ile ilgili olup somut olayda uygulama yeri yoktur..
Yukarıda açıklanan sebeplerle mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle kabule karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11.07.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.