YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/12611
KARAR NO : 2023/274
KARAR TARİHİ : 18.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Esastan Reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/1060 E., 2021/873 K.
Taraflar arasındaki ihalenin feshine yönelik şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.
Kararın şikayetçi borçlular tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlular tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Şikayetçi borçlular icra mahkemesine başvurusunda:
1-Satıştan önce kıymet takdiri ve satış ilanının taraflara tebliği gerektiğini, ancak tebligatların usulsüz olduğunu,
2-Satış ilanında %1 KDV gösterilmiş ise de gerçek kişilere ait taşınmazların satışının KDV’den muaf olduğunu,
3-Satış ilanında taşınmazın önemli özelliklerinin yazılmadığını,
4-İhalenin ilan edilen saatlerde yapılmadığını, ihale tutanağına başlangıç ve bitiş saatlerinin yazılmamasının bunu doğruladığını,
5-Açık artırma tutanağında peylerin yazıldığı satırda ihale alıcısı vekilinin imzasının olmadığını ileri sürerek; … İli, … İlçesi, 35535 Ada, 7 Parsel, 9 nolu bağımsız bölüme ilişkin 27.11.2020 tarihli ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Alacaklı, 03.02.2020 tarihinde konkordato tedbirlerinin kaldırılması ile yeniden satış talep edildiğini, borçlulara gönderilen satış ilanının vekaletname sunan Av. …’e tebliğ edildiğini, aynı vekilinin kıymet takdirine itiraz ettiğini ve önceki ihalenin de feshini istediğini, KDV oranının doğru olduğunu, ihale tutanağına başlangıç ve bitiş saatlerinin yazıldığını, ilanda taşınmaz özelliklerinin yazıldığını, şikayetin reddi ile %10 oranında para cezasına hükmedilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İhale salonunun iş ve dış kamera kayıtları çözümletilmiş olup, bilirkişi raporuna göre; kamera saatine göre ihalenin 11:17:16 da başlayıp 11:22:15’da bittiği ancak kamera saati ve duvardaki saat arasında 2 dakika 7 saniyelik fark olduğu, duvardaki saatin daha geride olduğunun mütalaa edildiği, mezat salonuna asılı herkesin görebildiği dijital duvar saatine itibar edileceğinden bu yöndeki fesih nedeninin yerinde olmadığı, re’sen yapılan incelemede kamu düzenine aykırılık teşkil eden herhangi bir husus bulunmadığı gibi ileri sürülen fesih sebeplerinin de yerinde olmadığı gerekçesi ile şikayetin reddi ile şikayetçinin ihale bedelinin % 10’u nispetinde para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlular istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Şikayetçi borçlular, yargılama esnasında alınan bilirkişi raporunda ihalenin 11.17.16’da başlayıp 11.22.15’te sona erdiğinin tespit edildiğini, mahkemece duvar saatine göre ihalenin saatinde başlayıp bittiğine karar vermiş ise de bilirkişi raporunda kamera ve duvar saati arasında bir fark olduğunun yazılmadığını, bilirkişi raporunun aksine karar verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına ve şikayetin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
İcra müdürlüğü satış kararı ile dava konusu ihalenin 27.11.2020 günü saat 11:15’de yapılmasına karar verildiği, mezat salonuna asılı herkesin görebildiği dijital duvar saatine uyularak ihalenin yapıldığı, bilirkişi raporuna göre dijital duvar saati ile kamera saati arasında 2 dakika 7 saniyelik fark bulunduğu, dijital duvar saatinin yanlış olduğuna dair bir iddia ve ispat olmadığı, kamera saatinin mezat salonundaki saatten farklı olmasının ihalenin feshini gerektirmediği, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığı ve hükümde kamu düzenine aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından şikayetçi borçlunun istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlular temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Şikayetçi borçlular, yargılama esnasında alınan bilirkişi raporunda ihalenin 11.17.16’da başlayıp 11.22.15’te sona erdiği tespit edildiğini, mahkemece duvar saatine göre ihalenin saatinde başlayıp bittiğine karar vermiş ise de bilirkişi raporunda kamera ve duvar saati arasında bir fark olduğunun yazılmadığını, bilirkişi raporunun aksine karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taşınmaz ihalesinin feshi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK’nın 132. ve 134. maddeleri.
3. Değerlendirme
1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçi borçluların ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-Şikayetçi borçlular aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re’sen yapılan değerlendirmede; İİK’nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’ nın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;
” İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi … içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.
Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;
1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,
2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,
3. İşin esasına girerek,
talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. ” hükmü getirilmiştir.
Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.
Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.
Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re’sen değerlendirilir.
Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK’na 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa’ nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;
” 134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. ” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi borçlular aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;
Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi borçlular aleyhine ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun’la değişik İİK’nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa’nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10′ u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Şikayetçi-borçluların temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi’nin 27.09.2022 tarih ve 2022/1357 E. – 2022/1628 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),
Ankara 1. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 06.07.2021 tarih ve 2020/1060 E. – 2021/873 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin iki numaralı bendinde yer alan “%10’u” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “ %5’i ” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2 ve 7343 sayılı Yasa’ nın 33.maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.