YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2008/13395
KARAR NO : 2009/12960
KARAR TARİHİ : 15.10.2009

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalı işveren nezdinde 10.2.1998- 5.3.2002 tarihleri arası çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, davalıya ait kıraathanede 10.02.1998-05.03.2002 tarihleri arasında geçen ve SGK’na bildirilmeyen çalışmalarının tesbitini istemiştir.
Mahkemece, istemin reddine karar verilmiş ise de, bu sonuca eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak varılmıştır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinde, bu tür hizmet tesbit davasının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında, resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olur. Ne varki bu tür kanıtlar salt bu nedene dayanarak istemin reddine neden olmaz; aksi durumun ispatı olanaklıdır. Somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma bildirilen dönem bordro tanıkları ve komşu işyerinin kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür.
Mahkemenin bu tür davaların kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması ve kamu düzenini ilgilendirdiğini göz önünde tutarak gerektiğinde; doğrudan soruşturmayı genişletmek suretiyle ve olabildiğince delilleri toplaması gerekmektedir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.
Somut olayda; davacının davalı işyerinden …’na bildirilen çalışması yoktur. İhtilaflı dönemle çakışır şekilde 01.01.1998-31.10.1998 tarihleri arasında dava dışı başka bir işyerindeki 268 gün çalışması SGK’na bildirilmiştir. Orhangazi Vergi Dairesinin 18.11.2007 tarihli cevabi yazısına göre davalıya ait Çarşambapazarı, …adresindeki işyerinin 31.12.2001 tarihine kadar faal olduğu anlaşılmaktadır. Zabıta araştırması sonucunda re’sen seçilip dinlenen komşu işyeri sahibi Ali Kahraman davacıyı zaman zaman gördüğünü ama nerede gördüğünü bilmediğini beyan etmiş, diğer davacı tanıkları davacının çalışmasını doğrulamıştır. Özellikle davacı tanığı Sefer Kaymak, davacının Çırpan Mah. Merinos Sokaktaki Çınaraltı Kahvehanesinde 1998-2002 tarihleri arasında aralıksız çalıştığını beyan etmiştir. Öte yandan ocakçılık ve garsonluk işinin kahvehane işyerinde daimilik arzettiği açıktır.
Yapılacak iş; davacıya tespitini istediği çalışmanın geçtiği işyeri adresinin tam olarak hangi adres olduğu açıklattırıldıktan sonra, bu adresteki işyerinin ihtilaflı dönemde faal olup olmadığı araştırılarak, faal ise ve davalı işverene ait ise zabıta marifetiyle tespit edilecek ve işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde çalışma tarihinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları titizlikle yeniden tespit edilerek; çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davalıya ait işyerinde gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 15.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.