YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/12638
KARAR NO : 2009/13878
KARAR TARİHİ : 27.10.2009
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, ilk kesinti tarihinden itibaren tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, mahkeme kararının dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Dava, davacının 2926 sayılı Yasa’ya göre sigortalılık başlangıç tarihinin 14.08.1996 tarihi olduğununtesbiti istemine ilişkindir..
Mahkemece,davanın kısmen kabulü ile, davacının 01.12.1997 tarihi ile 08.12.2006 dava tarihi arasında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın Yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Gerçekten Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa’nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 1479 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve …’lu çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden,davacının 12.06.1997 tarihinde Altınekin Ziraat Odasına kayıt olduğu, kaydının devam ettiği,1986 tarihinden beri Konya … Ekicileri Kooperatifine üye olduğu,sattığı ürün bedelinden ilk tarım … prim kesintisinin 17.11.1997 tarihinde yapıldığı,ayrıca 1998-2007 yılları arasında her yıl pirim kesintisi bulunduğu,1479 sayılı Yasa’ya göre 13.03.2003 tarihinde zorunlu … sigortalısı olarak tescil edildiği, sigortalılığının devam ettiği, kabul edilen dönem içinde 22.06.1998-07.01.1999 tarihleri arasında 195 gün,2001 yılında 96 gün,2002 yılında 103 gün,2004 yılında 209 gün,2005 yılında 192 gün,2006 yılında 135 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmasının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda ,davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışmalarının kısa süreli olduğu, 1479 sayılı Yasa’ya göre 13.03.2003 tarihinde zorunlu … sigortalısı olarak tescil edildiği,sigortalılığının devam ettiği anlaşılmış olup, Mahkemece,davacının 01.12.1997 tarihi ile 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu 13.03.2003 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak çalıştığı günler dışında kalan sürede 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi gerekirken çifte sigortalılık oluşturabilecek biçimde yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K’nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.bendinin tamamen silinerek yerine “Davanın kısmen kabulüne, davacının 01.12.1997-13.03.2003 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olarak çalıştığı 22.06.1998-07.01.1999 tarihleri arasında195 gün,2001 yılında 96 gün,2002 yılında 103 gün dışında kalan sürelerde 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım … sigortalısı olduğunun tespitine, fazla istemin reddine,”rakam ve sözcüklerinin yazılmasına,hükme bir bent olarak ” Davanın kısmen reddi nedeniyle 575,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınıp davalı Kuruma verilmesine ” rakam ve sözcüklerinin eklenmesine ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA 27.10.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.