YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/12326
KARAR NO : 2009/14192
KARAR TARİHİ : 03.11.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Davacı, SSK’lı süreleri hariç 1.3.1986 tarihinden dava tarihleri arası tarım … sigortalası olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.
2-Dava, davacının 31.12.1987-10.8.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya göre tarım … sigortalısı olduğunun tespitine istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının 31.12.1987-1.8.2008 tarihleri arasında kısa süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmaları dışında tarım … sigortalısı olduğunun tespite karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Öte yandan Tarım … sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasa’nın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım … sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Yapılan incelemede davacının 1.3.1986 tarihinde davalı Kuruma tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, ziraat odası üyelik kaydının 3.9.2004 tarihinden itibaren devam ettiği, davacının köyünün bağlı bulunduğu Sorgun ilçesinden … kooperatif kaydının olup olmadığının sorulmadığı, 1998, 2006, 2009 doğumlu 4 adet menşei montofon büyükbaş hayvanı ve işletme belgesi olduğu 4.7.1996 tarihinde kadastrodan edinme 12 farklı tarlasının olduğu 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008,2009 yıllarında
Ziraat Bankası’ndan zirai amaçlı kredi aldığı, ilçe tarım müdürlüğü çiftçilik belgesine göre 58721m² tarlasının olduğu, 31.12.1987-16.2.1988 tarihleri arasında 46 gün, kısa süreli 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalı çalışmaları nedeniyle tarım … sigortalılığının 31.12.1987 tarihi itibariyle terkin edildiği 2008 ve 2009 yıllarında prim ödemeleri nazara alınarak 1.8.2008 tarihinden yeniden tarım … sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı, muhtarlık beyanından 1980 yılından beri çitçilik yaptığının belirtildiği ayrıca 1995 yılında 129 gün, 1996 yılında 151 gün kısa süreli 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmalarının olduğu görülmüştür.
Davacının terkin edildiği 31.12.1987 tarihinden sonra 506 sayılı Yasa’ya tabi kısa süreli sigortalılığının bitiminden itibaren tarım … sigortalılığının devam edilebilmesi için tarımsal faaliyetin devam ettiğinin kayıtlarla ispatlanması gerekir. Somut olayda davacının 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının sona erdiği 16.2.1988 tarihinden itibaren 1996 yılına kadar tarımsal faaliyette bulunduğunu gösteren bir kaydın bulunmadığı görülmektedir.
Yapılacak iş; davacının TMO, şeker fabrikasına ürün satıp satmadığı, ürün bedelinden prim kesintisi yapılmadığı, Sorgun … kooperatifinden … kooperatifi ortağı olup olmadığı araştırılarak 1996 yılında kadastrodan edinilen 12 parça tarlanın geldilerini gösterir kadastro tutanaklarının, varsa Belediyeden zirai arazi emlak vergi beyannamelerini getirtmek ve tüm deliller birarada değerlendirilerek sonuca gitmektir.
Mahkemece eksik inceleme ve noksan araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 3.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.