Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2019/4922 E. , 2021/6345 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/4922
Karar No : 2021/6345
DAVACI : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : ….Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : 21/06/2019 tarihinde 30808 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünde 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 26. Maddesi Kapsamında Görev Yapan Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik’in 8. maddesinin ikinci fıkrası, 25. maddesi, 36. maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (e), (f) ve (g) bentleri ile ikinci fıkrası, 37. maddesinin birinci fıkrası, 39. maddesinin üçüncü fıkrası ve Geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu yönetmelik çıkarılırken Devlet Personel Başkanlığından usulüne uygun görüş alınıp alınmadığının araştırılmasını, Yönetmeliğin “Değerlendirme yetkisi” başlıklı 8. maddesinin ikinci fıkrasında geçen değerlendirme kurulunun oluşumunda görev alacak kurul üyelerinin hangi şartları taşıyanlar arasından ve nasıl seçileceğinin belirlenmediğini, Yönetmeliğin “Sendikal faaliyette bulunma” başlıklı 25. maddesinin Anayasanın sendika kurma hakkı başlıklı 51. maddesine aykırı olduğunu, sendikaya üye olma hakkının sadece kanunla sınırlanacağını, Anayasa maddesi gereğince işçi niteliği taşımayan kamu görevlilerinin bu alandaki haklarının kapsamının kanunla düzenlenebileceğini, ayrıca iptali istenen 25. maddenin kanun önünde eşitlik ilkesine de aykırı olduğunu, Yönetmeliğin “Kurum tarafından sözleşmenin feshi” başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi halinde personelin sözleşmesinin feshedileceğinin düzenlendiğini, “idarece kabul edilecek bir mazareti olmaksızın” ya da “geçerli bir sebebi olmaksızın” gibi ibarelerle istisnalar belirlenmemesinin personelin elinde olmayan, beklenmeyen hallerde göreve gelememeleri durumunda sözleşmelerinin feshedilmesi gibi ağır sonuçlara bağlandığını, 36. maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde, hem 657 sayılı Kanun’a atıfta bulunulduğu, hem de 657 sayılı Kanun’da öngörülen hükümlerden daha kısıtlayıcı ve daha ağır müeyyidelere bağlanmasının hukuk mantığına uymadığını, 36. maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde, geçerli bir raporla belgelenen hastalık izninin 180 günü geçmesi halinde sözleşmenin feshedilebileceğinin belirtildiğini, tam zamanlı personelin ağır ve uzun süren bir hastalığının ortaya çıkması halinde bu düzenlemenin personelin hem hasta hem de işsiz kalmasına yol açtığını, personelin sadece hasta olması sebebiyle sözleşmesinin feshedilecek olmasında hukuka uyarlık bulunmadığını, 36. maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde, pozisyonunun iptali nedeniyle hizmetine ihtiyaç kalmaması halinde de sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiğini, pozisyonun ne kadar devam edeceğini idarenin önceden bilmesi gerektiğini, sözleşme süresini buna göre belirlemesi gerektiğini, idarenin pozisyonun iptalini gerekçe göstererek sözleşmeyi feshetmesinin kabul edilemez olduğu, 36. maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde, bir proje kapsamında göreve alınması durumunda istihdam edildiği projenin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması halinde de sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiğini, projenin ne zaman biteceğinin idarece önceden tespit edilmesi gerektiğini, bu düzenlemenin idarenin güvenilirliği ilkesinin ihlali olduğunu, 36. maddenin ikinci fıkrasında, kısmi zamanlı veya proje kapsamında istihdam edilen personelin sözleşmesinin, birinci fıkranın (c) bendi hariç yukarıda belirtilen hallerde veya mazeretsiz toplam iki gün görevine gelmemesi halinde aynı usulle feshedilebileceğinin düzenlendiğini, açıklanan hukuka aykırılıkların kısmi zamanlı veya proje kapsamında istihdam edilen personel için de geçerli olduğunu, Yönetmeliğin “Sözleşmenin yenilenmemesi” başlıklı 37. maddesinin birinci fıkrasında, tam zamanlı personelin değerlendirme kurulu tarafından sözleşme dönemi içerisinde sanatsal veya mesleki yeterlilik değerlendirmesine tabi tutulabileceğini, yetersiz görülenlerin sözleşmesinin yenilenmeyeceğinin düzenlendiğini, bu personelin sözleşme yapılırken gerekli değerlendirmeler yapılarak işe alındığını, tekrar değerlendirme yapılacak olmasının kişiler üzerinde baskı yaratıcı ve çeşitli şahsi husumetlerin varlığı halinde subjektif değerlendirmelere yol açıcı olduğunu, Yönetmeliğin “İş sonu tazminatı” başlıklı 39. maddesinin üçüncü fıkrasının, Yönetmeliğin dayanağı olan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 26. maddesinde de aynen düzenlendiği ve Anayasaya aykırı olduğunu, Yönetmeliğin, “Mevcut misafir sanatçılar” başlıklı Geçici 1. maddesinde, alaylı olarak tabir edilen sanatçıların sözleşme sürelerinin 2019’a kadar uzatılabileceğinin düzenlendiğini, Yönetmeliğin personelde aranılacak şartları düzenlediği 5. maddesindeki koşulları taşımayan ama yıllardır sözleşme ile çalışan sanatçılara ilişkin istisna hükmü getirilmesi gerektiğini, çalışmalarının devamının sağlanması ve 5. maddede yer alan şartların yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra alınacak kimseler için uygulanması gerektiğini ileri sürmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : 21/06/2019 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik hakkında 06/09/2019 tarihinde dava açılması nedeniyle dava açma süresinin geçtiği, Yönetmelik yürürlüğe girse bile Cumhurbaşkanlığınca bu kapsamda çalıştırılacak personele ait sayı ve ücret belirlemesi yapılmadığı için Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ve bağlı sanat kurumlarında bu kapsamda görev yapan personel bulunmadığı, Devlet Personel Başkanlığınca sanat kurumlarında süreli sözleşmeli personel pozisyonunda misafir sanatçı olarak çalışanların kamu görevlisi kapsamına girmediği ve kamu görevlileri sendikasına üye olamayacakları yönünde görüş verildiği, 375 sayılı KHK Ek 26. madde kapsamında halihazırda çalışan bir personelin bulunmadığı ve misafir sanatçıların da sendikaya üye olamadıkları birlikte değerlendirildiğinde, davacı sendikanın dava açma yetkisi olmadığı, Yönetmeliğin “Değerlendirme yetkisi” başlıklı 8. maddesinin ikinci fıkrasında geçen değerlendirme kurulunun oluşumunda görev alacak kurul üyelerinin kimlerden oluşacağının, koro, topluluk ve orkestra şeflerinin mesleki yeterliliklerinin Yönetmeliklerde düzenlendiği, Genel Müdürlükçe görevlendirilecek 2 üyenin de kurum içinden ve dışından sanatçılar, akademisyenler veya sanat eğitimi almış, deneyim sahibi Genel Müdürlük personeli arasından seçilmesinin öngörüldüğü, ancak bu üyelerin belirlenmesinde kesin bir sınırlamaya gitmek yerine Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne bir esneklik tanınmasının kolaylık sağlayacağının düşünüldüğü, kısmi süreli misafir sanatçıların kısa süreli sözleşmelerle yalnızca o etkinlik için eksik sanatçı ihtiyacını karşılamak amacıyla istihdam edileceğinden ve kamu görevlisi kapsamına girmediklerinden Yönetmeliğin “Sendikal faaliyette bulunma” başlıklı 25. maddesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlere bağlı olmaksızın, özel bilgi ve uzmanlık gerektiren geçici mahiyetteki işlerde çalışmak üzere göreve alınacak personelin tam zamanlı dahi olsa geçici mahiyette görev aldıkları, dava konusu yönetmeliğin 36. maddesindeki fiiller ve durumların işlerin geçici mahiyette olması düşünülerek getirildiği, bu kapsamda görev yapacak personelin kadrolu personel gibi düşünülerek yaptırımların kadrolu personelde olduğu gibi belilenmesini beklemenin hatalı bir yaklaşım olduğu, sanat kurumlarında 657 sayılı Kanun’un ek geçici 16. maddesi kapsamında idari sözleşme ile sürekli olarak görev yapan bazı sanatçıların uygulamalı giriş sınavı ile göreve alındıktan sonra çeşitli sebeplerle performans kaybı yaşadıkları, bu sanatçıların asli görevlerini yerine getirmemeleri nedeniyle geçici süreli sözleşmeli sanatçılara ihtiyaç duyulduğu, 375 sayılı KHK Ek 26. maddesi kapsamında görev yapacak sanatçılarda da bu tür performans kayıplarının önüne geçmek için Yönetmeliğin “Sözleşmenin yenilenmemesi” başlıklı 37. maddesinin birinci fıkrasında yer alan sanatsal ve mesleki değerlendirme yapılmasının zorunlu olduğu, ayrıca bu değerlendirmenin yapılmasının zorunlu olmadığı, gerekli görüldüğünde yapılacağının düzenlendiği, bu değerlendirmenin yapılması ile sebep göstermeksizin sanatçıların sözleşmelerinin yenilenmemesi ihtimaline karşı sanatçı lehine bir düzenleme olduğu, Yönetmeliğin, “Mevcut misafir sanatçılar” başlıklı Geçici 1. maddesinin iptali istendiği, bu maddenin amacının misafir sanatçıların 5. maddede yer alan şartları sağlasın ya da sağlamasın 2019 yılı sonuna kadar kendilerini yeni sisteme hazırlamalarının amaçlandığı, ancak halen daha Ek 26. madde kapsamında görev yapılmadığı için Yönetmeliğin geçici 1. maddesinin uygulanmadığı, 2019 yılı bitimi itibarıyla da uygulanma ihtimali bulunmadığı, kamu kurumlarında görev alacak kişilerde asgari eğitim seviyesinin aranmasının zorunlu olduğu, Yönetmeliğin 5. maddesinin bu kapsamda düzenlendiği, bu statüde çalıştırılmanın sözleşme bitiminde kamu kurum ve kuruluşlarında herhangi bir pozisyon, kadro veya statüde çalışma açısından kazanılmış hak teşkil etmeyeceğinin 375 sayılı KHK Ek 26. maddede düzenlendiği, Yönetmeliğin “İş sonu tazminatı” başlıklı 39. maddesinin üçüncü fıkrasının üst hukuk normu olan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 26. maddesine paralel olarak düzenlendiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Konusu kalmayan dava hakkında, karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ….
DÜŞÜNCESİ : Dava; Kültür, Sanat ve Turizm Emekçileri Sendikası tarafından, 21/06/2019 tarihinde 30808 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünde 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 26 ncı Maddesi Kapsamında Görev Yapan Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik’in, 8. maddesinin 2. fıkrasının, 25. maddesinin, 36. maddesinin 1.fıkrasının (c), (ç), (e), (f) ve (g) bentleri ile 2. fıkrasının, 37. maddesinin 1. fıkrasının, 39. maddesinin 3. fıkrasının, Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasının iptaline karar verilmesi istemiyle Kültür ve Turizm Bakanlığı’na karşı açılmıştır.
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin, 26/12/2019 tarih ve 30990 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünde 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 26 ncı Maddesi Kapsamında Görev Yapan Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı görüldüğünden, davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı Kanun’un 17/1. maddesi uyarınca duruşma için önceden belirlenen 07/12/2021 tarihinde, davacı vekili Av. …. ile davalı … Bakanlığı vekili Av. …’un duruşmaya geldiği, Danıştay Savcısı …’in duruşmada hazır olduğu görülerek açık duruşmaya başlandı. 2577 sayılı Kanun’un 18. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca duruşmaya katılan taraflara usulüne uygun söz verilip dinlendikten ve Danıştay Savcısı’nın düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verilerek ve dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
21/06/2019 tarih ve 30808 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünde 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 26. Maddesi Kapsamında Görev Yapan Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik’in 8. maddesinin ikinci fıkrası, 25. maddesinin, 36. maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (e), (f) ve (g) bentleri ile ikinci fıkrasının, 37. maddesinin birinci fıkrasının, 39. maddesinin üçüncü fıkrasının, Geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasının iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Dava devam etmekte iken, 26/12/2019 tarih ve 30990 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünde 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 26. Maddesi Kapsamında Görev Yapan Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile, dava konusu Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bu durumda; dava konusu Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılması nedeniyle dava konusuz kaldığından, Yönetmelik’in 8. maddesinin ikinci fıkrası, 25. maddesi, 36. maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (e), (f) ve (g) bentleri ile ikinci fıkrası, 37. maddesinin birinci fıkrası, 39. maddesinin üçüncü fıkrası ve Geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istemiyle açılmış olan bu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 21/06/2019 tarihinde 30808 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünde 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 26. Maddesi Kapsamında Görev Yapan Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik’in 8. maddesinin ikinci fıkrası, 25. maddesi, 36. maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (e), (f) ve (g) bentleri ile ikinci fıkrası, 37. maddesinin birinci fıkrası, 39. maddesinin üçüncü fıkrası ve Geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istemi yönünden, konusu kalmayan davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen …-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 07/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.