YARGITAY KARARI
DAİRE : 9. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2018/9334
KARAR NO : 2018/20267
KARAR TARİHİ : 12.11.2018

MAHKEMESİ : … BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 25. HUKUK DAİRESİ

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı taraf avukatları istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi davalının istinaf başvurusunun esastan reddine davacının işe başlatmama tazminat miktarı yönünden esastan kabulüne karar vermiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi’nin kararı süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI
A)Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının, davalı işyerinde “Et, Yumurta, İleri İşlenmiş Ürünler Satış Müdürü” unvanı ile çalıştığını, iş akdinin işveren tarafından haksız ve geçersiz bir şekilde 17/12/2014 tarihinde feshedildiğini, davalı işveren tarafından davacıya gönderilen ihtarnamede davacının yetkinliklerine uygun başka bir pozisyon olmaması nedeniyle iş sözleşmesinin 11/12/2014 tarihinde feshedildiğinin bildirildiğini, davacının bu ihtarnameyi 17/12/2014 tarihinde tebliğ aldığını, fesih iradesi ulaşmadan geçmişe yönelik bir tarihte iş akdinin feshedilmesinin haksız ve usulsüz olduğunu, davacının iş akdinin feshini bilmediği için fesih ihtarının eline ulaştığı tarih olan 17/12/2014 tarihine kadar şirketteki görevine giderek çalıştığını, davacının, davalı şirkette çalıştığı süre boyunca en yüksek performansla çalıştığını, yapılan performans değerlendirmesinde en yüksek puan alan çalışanlardan biri olduğunu iddia ederek; feshin geçersizliğinin tespitini, davacının işe iadesine, işe başlatmama tazminatının 8 aylık ücreti tutarında belirlenmesine, boşta geçen süreye ilişkin 4 aylık ücret alacağının ve diğer haklarının ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya yönünden davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işyerinde sorumlu veteriner hekim ünvanı ile çalıştığını, davalı şirket tarafından keşide edilen ihtarname ile “satış müdürü sıfatıyla devam eden iş akdinin davalı şirketçe feshedilmesi nedeniyle veteriner hekim sözleşmesinin de kendiliğinden fesholduğu” belirtilerek iş akdinin bildirimsiz ve tazminatsız olarak feshedildiğini, müvekkilinin bu ihtarnameyi 06/01/2015 tarihinde tebliğ aldığını, fesih iradesi ulaşmadan geçmişe yönelik bir tarihte iş akdinin feshedilmesinin haksız ve usulsüz olduğunu, davacının iş akdinin feshini bilmediği için fesih ihtarının eline ulaştığı tarih olan 06/01/2015 tarihine kadar şirketteki görevine giderek çalıştığını, iş akdinin haksız ve geçersiz olarak feshedildiğini iddia ederek; feshin geçersizliğinin tespitini, davacının işe iadesine, işe başlatmama tazminatının 8 aylık ücreti tutarında belirlenmesine, boşta geçen süreye ilişkin 4 aylık ücret alacağının ve diğer haklarının ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
B)Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; feshin … 31. Noterliği’nin 11/12/2014 tarih ve 42097 yevmiye nolu ihtarnamesi ile geçerli bir sebebe dayandırılarak yapıldığını, davacının, davalı şirkette 14/08/1995 tarihinden itibaren çalıştığını, iş akdinin işletmenin verimliliğinin arttırılması adına iş gücü fazlalığının ortaya çıkması nedeniyle ve davacının olumsuz davranışlarının şirkete zarar vermesi sonucunda geçerli nedenle yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya yönünden davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; derdestlik itirazında bulunduklarını, ayrıca davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, davacı ile davalı şirket arasında sadece satış müdürü olarak iş ilişkisinin bulunduğunu, 29/12/2014 tarihli ihtarnamenin iş akdinin sona ermesi nedeniyle veteriner hekim sözleşmesinin de kendiliğinden hükümsüz kaldığının davacı tarafa bildirilmesine ilişkin olduğunu, davacının 11/12/2014 tarihinde iş akdinin feshedildiğini, bu durumun aynı tarihte kendisine bildirildiğini, şirket aracı ve zimmetinde olan eşyaları teslim ederek şirketten ayrıldığını, bir daha da işyerine gelmediğini, davacının iş akdinin haklı ve geçerli nedenle feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C)İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
İlk derece mahkemesince, fesih bildiriminin incelenmesinde; davacının davranışlarından ve organizasyon yapısının değişikliğinin sebep gösterildiği, davacının davranışlarından dolayı savunmasının alınmadığı, organizasyon değişikliğine ilişkin ise her herhangi bir yönetim kurulu kararı sunulmadığı, aynı nitelikte aynı sebeple çıkarılan çalışanın açmış olduğu davanın … 3. İş Mahkemesinin 2015/24 Esas 2015/951 Karar sayılı ilamı ile işine iadesine karar verildiği, kararın Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 13/10/2016 Tarih 2016/8112 Esas 2016/16507 Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmakla feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işine iadesine, birleşen dosya yönünden; davacının asıl dosyada görülen işe iade davası uyarınca iş akdinin 17/12/2014 tarihinde feshedildiği, birleşen iş bu davanın ise 29/01/2015 tarihinde açıldığı, işe iade davasının 1 aylık süre içerisinde açması gerektiği, davacının davasını 1 aylık süre geçtikten sonra açtığı, aynı nitelikte aynı sebeple çıkarılan çalışanın açmış olduğu davanın … 6. İş Mahkemesinin 2015/203 Esas 2015/262 Karar sayılı ilamı ile davanın reddine karar verildiği, kararın Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 13/10/2016 Tarih 2016/19855 Esas 2016/16506 Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği anlaşıldığından açılan davanın süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiği kanaati ile; neticede asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
D)İstinaf başvurusu :
İlk derece mahkemesinin kararına karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
E)İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf başvuru sebeplerini; “ Asıl dava yönünden iş yerinde 20 yıllık bir kıdemi bulunduğunu 8 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatına hükmedilmesi gerektiğini birleşen dava yönünden ise davacının et, yumurta ile işlenmiş ürünler satış müdürü sıfatıyla devam ettirdiği işin 11/012/2014 tarihinde sonlandırıldığını. Ancak sorumlu veteriner hekim sıfatıyla devam eden iş akdinin 29/12/2014 tarihli ihtarname ile sonlandırıldığı, davacıya işveren tarafından iki ayrı ihtarname gönderilerek fesih yapılması her iki çalışmanın ayrı hükümlere tabi olacağı ve her biri için fesih tarihine göre ayrıca bir hak düşürücü sürenin söz konusu olacağı 29/12/2014 tarihinde keşide edilen ihtarname ile sorumlu veteriner olarak yaptığı işin sonlandırılması üzerine 29/01/2015 tarihinde 1 aylık hak düşürücü süre içinde davanın açıldığını davacının satış müdürü olarak iş akdinin sonlandırılmasından sonra davacının davalıda veteriner hekim olarak çalışmaya devam ettiğini 15/01/2015 tarihine kadar işe gitmeye devam etmiş olduğunu, davacının veteriner hekim olarak işten çıkarılmasından sonra davalının veteriner hekim almak için ilan verdiğini bu kadro boşluğunun yeni oluştuğunu, mevzuat gereği veteriner hekimlik sözleşmesinin feshinin ilgili kurumlara bildirilmesi gerektiğinden 15/01/2015 tarihli dilekçeler ile … Veteriner Hekimler Odasına bildirildiğini, satış müdürü ve veteriner hekim sözleşmelerinin ayrı ayrı yapıldığını bu nedenle satış müdürlüğü görevinin sona ermesinin veteriner hekim görevini sona ermesinin veteriner hekim görevinin sona erdirmediğini, birleşen dava yönünden verilen kararın yasal dayanağı olmadığını davayı süresinde açtıkları” şeklinde belirtmiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru sebeplerini; “fesih nedeninin yeterince incelenmediğini ekonomik durumunun ve zarar ediyor olmasının dikkate alınmadığını bilirkişi heyetinden rapor aldırılması gerekli olduğu eksik inceleme ile karar verildiği” şeklinde belirtmiştir.
F)Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :
Bölge Adliye Mahkemesince, “Birleşen dava yönünden davacı itirazları incelendiğinde davacının davalı iş yerinde satış müdürü ve sorumlu veteriner olarak çalıştığı, 11/12/2014 tarihli 42097 yevmiye numaralı … 31. Noterliğinin fesih ihtarı ile ” sektörde rekabetin artması rekabete daha etkin katılabilmek şirketin son yıllarda zarar etmesinin önüne geçebilmek amacıyla satış depertmanında daha verimli bir organizasyon yapısının kurulması kararı verildiği, yeni organizasyon değişikliklerinin anlatıldığı, toplantılarda ve eğitim çalışmalarında yapıcı olmayan olumsuz tavır ve davranışlarda bulunduğu memnun olmadığı durumlarda takım arkadaşlarını zora sokacak sorunlar yaşattığı ve ekip ruhuna zarar verdiği belirterek iş akdinin feshedildiği anlaşılmıştır.Yine iş veren 29/12/2014 tarihinde … 31 Noterliğinin 29/12/2014 tarih ve 49572 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya gönderdiği ihtarnamede iş sözleşmesinin 11/12/2014 tarihinde feshedildiği ve bu tarihten itibaren şirketlerinde çalışmadığını şirkette yapılan 28/12/2012 tarihli 51569 yevmiye numaralı sorumlu veteriner sözleşmesinin hükümsüz kaldığı ve bu nedenle sözleşmenin feshedilmiş olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.Davacının satış müdürü yanında sorumlu veterinerde olduğu bir çalışan 2 ayrı ünvanı bulunsa da yapılan işin fiilen tek olduğu ve işverenin fesih iradesini 11/12/2014 tarihinde açıkladığı ve feshin 11/12/2014 tarihinde gerçekleştiği 29/12/2014 tarihinde davalının gönderdiği ihtarnamede de iş akdinin feshedildiği 11/12/2014 tarihinden beri davalı iş yerinde çalışmadığı ve sorumlu veteriner sözleşmesininde hükümsüz kaldığını belirttiği görülmüştür.4857 sayılı İş Kanunu 19.madde gereğince fesih sebebi, açık ve kesin bir şekilde belirtilmek zorundadır, ve davalı açıkladığı birinci fesih sebebi ile bağlıdır, daha sonda davacının yeni bir fesih sebebine dayanması mümkün değildir ancak öğretide ihbar süresi içerisinde davalı işverenin yeni bir fesin sebebi bildirebileceği de kabul edilmektedir. Ancak bu durumda da öncelikle ilk fesih ihtarındaki sebepleri davalı ispat etmekle mükelleftir.Olayımızda ise 11/12/2014 tarihli fesih bildirimi ile davalı fesih iradesini ortaya koymuş ve ve dayandığı sebepleri açıklanmıştır. 29/12/2014 tarihli ihtarname ihtarname teknik olarak 11/12/2014 tarihli fesih bildirimi ile hükümsüz kaldığı belirtilen sorumlu veteriner hekim sözleşmesinde sona erdiğinin açıklanması olup iş akdinin fiilen 11/12/2014 tarihinde sonlandırıldığı açık olup davacının … 4. İş Mahkemesinin 2015/77 sayılı dosyasında 29/01/2015 tarihinde açtığı ve ana dosya ile birleştirilen dosyadaki işe iade davasının 1 aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılması nedeniyle süreden reddine karar verilmesi gerektiği, birleşen dosya yönünden ilk derece mahkemesinin verdiği red kararının yerinde olduğu bu husustaki davacı itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacının asıl davada işe başlatmama tazminatının miktarı yönünden yaptığı itiraz değerlendirildiğinde davacının davalı beyanına göre sunduğu belgeler ile 14/08/1995 tarihinde işe girdiği 11/12/2014 tarihinde iş akdinin fesh olduğu davalıdaki çalışma süresinin 19 yıl 3 ay 27 gün olduğu böylece Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2016/19481 Esas 2017/11614 Karar sayılı karar göz önüne alındığında 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatının belirlenmesi öngörülmekte olup, davacının kıdemi, fesih sebebi göz önüne alınarak işe başlatmama tazminatı 6 aylık brüt ücreti tutarı olarak belirlenmesi gerektiği ve davacının istinaf başvurusunun bu hususta Esastan Kabulü gerektiği anlaşılmıştır.Davalı fesih sebebine göre 4857 sayıl İş Kanunu hakkındaki iddialara karşı savunması alınmadan belirsiz süreli iş sözleşmesi o işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez hükmü göz önüne alındığında dosyada davacının davranışları da dair savunmasının alındığı yönünde bilgi belge bulunmadığı ayrıca iş verenin organizasyon değişikliğine dair delillerini dosyaya sunmadığı böylece davacının iş akdini geçerli nedenle feshettiğini ispatlayamadığı ve mevcut durumda bilirkişi raporu aldırılmasına da yer olmadığından davalının istinaf itirazlarının ve istinaf başvurusunun Esastan Reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.” şeklinde karar verilmiştir.
G)Temyiz başvurusu :
Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı taraf vekilleri tarafından süresinde temyiz başvurusunda bulunulmuştur.
H)Gerekçe:
Dosya içeriğine göre; davacının davalı şirketin … Depo iş yerinde Et, yumurta, ileri işlenmiş ürünler satış müdürü olduğu, davalı şirketin 11.12.2014 tarihinde davacıya hitaben keşide ettiği … 31. Noterliğinin 42097 yevmiye nolu ihtarnamesinde; şirketin faaliyet gösterdiği sektörde rekabetin artması, piyasa koşulları, şirketin zarar etmesi gibi hususlar belirtilerek organizasyon yapısının kurulmasına karar verildiği, davacı işçinin yeni oluşum yapısına uygun olmadığı, yetkinliğine uygun başka pozisyon da olmadığı belirtilerek iş akdinin 11.12.2014 tarihi itibari ile feshedildiği bildirilmiştir.Davacı fesih bildirimini 17.12.2014 tarihinde tebliğ aldıktan sonra 08.01.2015 tarihinde ( süresi içinde) … 3. İş Mahkemesinde tespit davasını açmıştır.
Davalı işveren aynı zamanda 29.12.2014 tarihinde davacıya hitaben keşide ettiği … 31. Noterliğinin 49572 yevmiye nolu ihtarnamesinde; davacı işçi ile şirket arasında imzalanan iş sözleşmesinin 11.12.2014 tarihinde sona erdirildiği,bu tarihten itibaren şirkette çalışmadığından, şirket ile arasında akdedilmiş olan 28.12.2012 tarihli 51569 yevmiye numaralı sorumlu veteriner hekim sözleşmesinin kendiliğinden hükümsüz kaldığını, sözleşmenin feshedildiğini bildirmiştir. Davacı bu fesih bildirimine karşı da; 29.01.2015 tarihinde … 4. İş Mahkemesinde “ tespit davası” açmıştır.
Dosyada yer alan iş yeri kayıtlarının incelenmesinde; davacının davalı şirkette işe girişinin 14.08.1995 olduğu, satış müdürü olarak çalıştığı, davacının aynı zamanda 2000 yılından itibaren “ Ağustos 1996 gün ve 22732 sayılı R. G. yayınlanarak yürürlüğe giren “ Kırmızı Et ve Ürünleri Üretim … Yönetmeliği’ne göre sorumlu yönetici olarak çalışacak veteriner hekim” sıfatıyla çalışmakta olduğu, davacının aynı mesai saatleri içerisinde her iki görevi iç içe geçmiş şekilde ifa ettiği, ücretinin buna göre belirlendiği tespit edilmiştir.
… 4. İş Mahkemesi dosyanın … 3. İş Mahkemesi 2015/ 15 esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar vermiştir. Davalı vekilinin yetki itirazı nedeniyle … 3. İş Mahkemesince asıl dava dosyasının birleşen dava dosyası ile birlikte mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir. … 16. İş Mahkemesince asıl dava yönünden fesih işleminin geçersizliğine dair verilen karar, fesih nedenlerinin ispat edilememesi nedeniyle isabetlidir. Ancak birleşen dava dosyası yönünden, davacının satış müdürü görevinin yanı sıra ifa ettiği sorumlu veteriner hekimliğine dair fesih işleminin 29.12.2014 tarihinde gerçekleştiği, ilk fesih ihtarı ile sorumlu veteriner hekimliği sözleşmesinin infisahının mümkün olmadığı, davalı şirket ile davacı arasında iki ayrı hizmet akdinin akdedilmesi nedeniyle fesih prosedürünün de ayrı şekilde gerçekleşmesi halinde geçerli olacağı, sorumlu veteriner hekimliği sözleşmesinin fesih bildirimine karşı davacının hak düşürücü süre içerisinde davasını ikame ettiği anlaşıldığından, hem asıl davanın hem de birleşen davanın kabulü ile hükmün yeniden kurulması gerekmiştir.
Dairemizce 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3. maddesi uyarınca aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
Hüküm: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Bölge Adliye Mahkemesi ile ilk derece mahkemesinin kararlarının bozularak ortadan kaldırılmasına,
2- ASIL DAVA yönünden;
A)Davanın KABULÜ İLE, davalı işverence yapılan feshin geçersizliğine, davacının İŞE İADESİNE,
Davacının kararın kesinleşmesinden itibaren 10 iş günü içerisinde işe başlamak üzere işverene başvurması sonucu işverence işe başlatılmaması halinde davacının kıdemi ve fesih sebebi göz önünde bulundurularak takdiren 6 aylık brüt ücret tutarındaki tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin TESPİTİNE,
Davacı işçinin işe iade için 10 günlük yasal süre içinde işverene başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşeceği tarihe kadar gerçekleşen ençok 4 aylık ücretinin ve diğer haklarının davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin TESPİTİNE,
Davacı işçinin süresi içerisinde işe başlatılması durumunda varsa bu alacaktan peşin ödenen kıdem ve ihbar tazminatının MAHSUBUNA,
Alınması gereken 35,90 TL ilam harcından davacı tarafından yatırılan 27,70 TL nin mahsubu ile eksik kalan 8,20 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. uyarınca hesaplanan 2.180 TL. maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yatırılan 27,70 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacının yaptığı harçlar dahil toplam 955,20 TL TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
3-) Birleşen DAVA yönünden;
A)Davanın KABULÜ İLE, davalı işverence yapılan sorumlu veterinerlik sözleşmesine ilişkin feshin geçersizliğine, davacının sorumlu veterinerlik İŞİNE İADESİNE,
Davacının kararın kesinleşmesinden itibaren 10 iş günü içerisinde işe başlamak üzere işverene başvurması sonucu işverence işe başlatılmaması halinde davacının kıdemi ve fesih sebebi göz önünde bulundurularak takdiren 6 aylık brüt ücret tutarındaki tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin TESPİTİNE,
Davacı işçinin işe iade için 10 günlük yasal süre içinde işverene başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşeceği tarihe kadar gerçekleşen ençok 4 aylık ücretinin ve diğer haklarının davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin TESPİTİNE,
Alınması gereken 35,90 TL ilam harcından davacı tarafından yatırılan 27,70 TL nin mahsubu ile eksik kalan 8,20 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. uyarınca hesaplanan 2.180 TL. maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansının varsa kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve isteği halinde ilgilisine iadesine,
Yatırdığı temyiz harcının isteği halinde davacıya iadesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12.11.2018 tarihinde kesin olarak, oybirliği ile karar verildi.