YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/9089
KARAR NO : 2013/15026
KARAR TARİHİ : 04.09.2013
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davacı ve davalılardan Kurum vekili ile … tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacı ve davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
Dava, davacının 1.4.2003-31.7.2005 tarihleri arasında davalıya ait sigorta acentesinde geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, acentenin vergi kaydının sona erdiği tarih dikkate alınmak sureti ile davanın kısmen kabulü ile davacının 24.12.2003-30.6.2004 tarihleri arasında davalı yanında çalıştığının tespitine karar verilmişse de eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı tarafından düzenlenmiş işe giriş bildirgesi bulunmadığı gibi, kuruma bildirilen hizmetlerinin bulunmadığı, davacının çalıştığını iddia ettiği iş yeri ile ilgili Kurumdan ilgili dönem bordrolarının istenilmediği, dinlenen tanıkların kayıtlara geçen kişilerden olup olmadığı ve komşu işyeri tanığı olup olmadığının dosya içindeki belgelere göre tespit edilemediği, davalı sigorta acentasının … Sigorta Ara. Hiz.Ltd Şti’nin İstanbul’daki tali acentası olduğu, acentenin 24.12.2003-30.6.2004 tarihleri arasında vergide kayıtlı olduğu anlaşılmış olup, davalı işveren tarafından işe giriş bildirgesi verilmediği ve kuruma bildirilen hizmetlerinin bulunmadığına göre ve mahkemece davacının istemi 30.6.2004 tarihine kadar kabul edilmiş olup, hizmetin geçtiği yılın sonu olan 31.12.2004 tarihinden itibaren beş yıllık sürenin 31.12.2009 tarihinde sona ereceği davacının ise davasını 20.7.2010 tarihinde açtığı bu durumda hak düşürücü sürenin dolduğu dikkate alınmaksızın sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.
Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığı yeterince araştırılmadan, uyuşmazlık konusu dönemin tamamını kapsar şekilde bordro tanıkları araştırılıp dinlenmeden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Yapılacak iş; mahkemece 1.1.2004-31.7.2005 tarihleri arasındaki döneme ilişkin davacının sunacağı yazılı belgeleri sunması için süre vermek ve bu sürelerde sigorta şirketlerince davacı adına düzenlenen yazılı belgelerin olup olmadığı araştırmak ve davacının çalıştığı sigorta acentesinin vergi kaydının 30.6.2004 tarihinde sona ermesine rağmen acentenin çalışmasının devam edip etmediği ortaya konulup, davacının çalışmasının 30/06/2004 tarihine kadar devam ettiği (mahkemece kabul gibi) belirlenirse, dava tarihi itibari ile hak düşürücü süre geçtiğinden davanın reddine karar vermek, aksi halde toplanan deliller doğrultusunda çıkacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı ve davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının istek halinde davacı ile davalılardan …’a iadesine, 04.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.