YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/10254
KARAR NO : 2023/10315
KARAR TARİHİ : 26.10.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/466 E., 2023/181 K.
KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili 26.09.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı firmada şehirlerarası otobüs şoförü olarak 01.04.2003 tarihinden sonra hizmet cetvelinde farklı iş yerlerindeki sigortalılıkları dışında 22.09.2009 tarihine kadar fasılalarla çalıştığını, sigorta hizmet cetvelinde belirtildiği gibi zaman zaman da farklı firmalarda çalıştığını, davalı firmada çalışırken 01.09.2007 – 03.12.2007 tarihleri arasında 93 davalı firmanın şirket ortağı ve yetkilisi … adına kayıtlı iş yerinden sigortalı gösterildiğini, oysa müvekkilinin fiilen böyle bir çalışmasının olmadığını, sigortalı gösterilen iş yerinin taksi olup müvekkilinin taksi şoförlüğü yapmadığını, bu dönemde de müvekkilinin davalı firmadaki otobüslerde otobüs şoförlüğü yaptığını, müvekkilinin çalışmalarının SGK’ya bildirilmediğini, fiili çalışma olgusunun SGK kayıtlarına yansıtılmayarak müvekkilinin mağdur edildiğini beyanla; müvekkilinin davalı firmadaki 01.04.2003 – 22.02.2009 tarihleri arası SGK hizmet cetvelinde gösterilen sigortalılıklar dışlanarak diğer dönemlerdeki hizmetlerinin tespit ve tesciline karar verilmesini, yargılama masrafları ve ücret-i vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı vekili 03.07.2017 tarihli beyan dilekçesinde; müvekkilinin davalı firmada 01.04.2003 tarihinden itibaren 9 ay süre ile 30.07.2004 – 05.10.2004, 13.10.2005 – 09.05.2006, 11.05.2007 – 22.01.2008, 23.01.2009 – 22.02.2009 tarihleri arasında çalıştığını beyan etmiştir.
Davacı vekili 08.08.2017 tarihli celsede “müvekkilin son çalışma tarihi 22.02.2009 tarihini bildirmiş isek de SGK Denetmen Raporuna göre müvekkilimin tespit edilen son çalışma tarihi 20.04.2010 tarihidir, yine müvekkilim 2010 yılı Temmuz ayında davalı şirkete ait araçla trafik cezası yemiştir, bu hususun da dikkate alınarak biz Temmuz 2010 yılına kadar çalışması olduğunun tespitini istiyoruz” şeklinde beyanda bulunmuştur.
II. CEVAP
1.Davalı vekili 29.11.2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının 01.04.2003 – 22.09.2009 tarihleri arasında fasılalarla çalıştığı iddiasının doğru olmadığını, davacının 01.09.2007 – 03.12.2007 tarihleri arasında müvekkili firmanın yetkilisi … bünyesinde çalıştığını ve bu sürelere ait sigorta bildirimlerinin de eksiksiz yapıldığını, bir an için dava konusu iddianın doğru olduğu düşünülse dahi 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddesi (506 sayılı Kanun’un 79/10 uncu maddesi) gereğince 5 yıllık hak düşürücü sürenin bulunduğunu, davanın süresi içinde açılmadığını, süresi içinde açılsa dahi davacının iddiasının gerçeği yansıtmadığını ve davacının çalıştığı dönemlerde sigorta primlerinin davalı şirketin yetkilisi tarafından ödendiğini beyanla; davacı tarafından açılan davanın reddiyle beraber yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretinin davacı aleyhine bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.
2.Fer’i müdahil SGK vekili 17.11.2016 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davalarının yasal dayanağının 506 sayılı Kanun’un 79/8 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddesi olup konuya ilişkin Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin emsal kararlarında açıkça belirtildiği üzere bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiğinden işverenin kabulünün tek başına hukuki sonuç doğurmayacağını, SGK kayıtlarının resmi belge olması nedeniyle davacının resmi kayıtlarda görülmeyen hizmetinin varlığını kanıtlamasının ancak aynı güçte delillerle mümkün olduğunu, bu iddianın tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, kurum kayıtları ile çelişen davanın reddini talep ettiklerini beyanla; yargılama sonunda fer’i müdahil olan müvekkili Kurum aleyhinde hüküm kurulmamasına, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Özetle; “1- Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile
Davacının 17090-53 sicil nolu davalı … Ses Seyahat ve Tic. A.Ş. adlı iş yerinde;
30.07.2004-05.10.2004 tarihleri arasında 67 gün,
02.12.2005-16.01.2006 tarihleri arasında 45 gün,
27.03.2006-28.03.2006 tarihleri arasında 2 gün,
18.04.2006-19.04.2006 tarihleri arasında 2 gün,
11.05.2007-30.08.2007 tarihleri arasında 110 gün,
04.12.2007-22.01.2008 tarihleri arasında 49 gün,
23.01.2009-22.02.2009 tarihleri arasında 30 gün
kesintili şekilde otobüs şoförü olarak hizmet akdiyle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,” dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ve fer’i müdahil vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; davacı ve fer’i müdahil vekillerinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve feri müdahil kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
2.“ İnceleme konusu davada, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir. Bu nedenle, öncelikle dosya kapsamında bulunan 06.08.2012 tarihli denetmen raporu ile davacının davalı işverene ait tescilsiz işyerinde geçen çalışmalarının tespit edildiği, ancak tespit edilen sürelerin davacının hizmet cetvelinde görünmediği anlaşılmakla, davalı kurumdan denetim raporu ile davacı adına tespit edilen sürelerin neden hizmet cetveline işlenmediği, denetim raporuna istinaden hangi işlemlerin yapıldığı sorulmalıdır. Ayrıca, davacının dava dışı …’a ait taksi işletmesinde fiili olarak çalışmadığını beyan etmesi karşısında, anılan işyerinden yapılan bildirimlerinin iptali gerekeceğinden, davacıya mehil verilerek, dava dışı işveren …’un davaya iştiraki sağlanarak husumet yöneltilmeli ve davaya dahil edilen işverenin de göstereceği deliller toplanıp, denetim raporunda tespit edilen süreler ile hizmet cetvelinde bulunan bildirimleri karşılaştırılarak infaza elverişli bir hüküm kurulması gerekirken, mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.” gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; “Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile
1-Davacının 17090-53 sicil nolu davalı … Ses Seyahat ve Tic. A.Ş. adlı iş yerinde;
30.07.2004-05.10.2004 tarihleri arasında 67 gün,
13.10.2005-16.01.2006 tarihleri arasında 45 gün,
27.03.2006-28.03.2006 tarihleri arasında 2 gün,
18.04.2006-19.04.2006 tarihleri arasında 2 gün,
08.05.2006-09.05.2006 tarihleri arasında 2 gün,
11.05.2007-30.08.2007 tarihleri arasında 110 gün,
04.12.2007-22.01.2008 tarihleri arasında 49 gün,
23.01.2009-22.02.2009 tarihleri arasında 30 gün kesintili şekilde otobüs şoförü olarak hizmet akdiyle çalıştığına ilişkin tespit davasında konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacının 17090-53 sicil nolu davalı … Ses Seyahat ve Tic. A.Ş. adlı iş yerinde;
01.04.2003-31.12.2003 tarihleri arasındaki 9 aylık döneme ilişkin açılan tespit davasının reddine,
3-Davacının 01.09.2007-03.12.2007 tarihleri arasındaki 93 günlük dahili davalı … adlı iş veren nezdindeki hizmetinin iptaline,
4-Davacının 17090-53 sicil nolu davalı … Ses Seyahat ve Tic. A.Ş. adlı iş yerinde;
01.09.2007-03.12.2007 tarihleri arasındaki 93 günlük kesintisiz şekilde otobüs şoförü olarak hizmet akdiyle çalıştığının tespitine,” dair karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve fer’i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının reddine dair karar yönünden müvekkil lehine bozulmasına karar verilmesini talep ediyoruz diyerek, kararın bozulmasını istemiştir.
2.Fer’i müdahil Kurum vekili dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekili ve fer’i müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,26.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.