YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/12168
KARAR NO : 2023/12989
KARAR TARİHİ : 18.12.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/364 E., 2023/1614 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 37. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/57 E., 2021/336 K.
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile aylık bağlanması gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davacının yurt dışında ikamet ederken 01.09.1993-30.09.2008 dönemi SSK’ya tabi isteğe bağlı sigorta primi ödediğini, 28.06.2017 tarihinde tahsis talep edildiğini, 01.05.1994-31.10.1996 dönemi isteğe bağlı sigortalılığının yurt dışı çalışmaları ile çakıştığı için iptal edildiğinden bahisle tahsis talebinin reddedildiğini, isteğe bağlı prim ödendiği tarihlerde Türkiye’ de ikamet koşulunun bulunmadığını, 506 sayılı Kanun 85/c bendinde bahsi geçen herhangi bir Sosyal Güvenlik Kuruluşuna tabi çalışmamanın Türkiye’deki çalışmaları kapsadığını, yurt dışı çalışmaları kapsamadığını belirterek davacının 01.09.1993-22.11.2004 dönemini kapsayan tüm isteğe bağlı sigortalılık sürelerinin geçerli olduğunun tespiti, 01.05.1994-31.10.1996 dönemi 4/1-a isteğe bağlı sigortalılığını iptal eden Kurum işleminin iptalini, davacıya 01.07.2017 tarihinden itibaren aylık bağlanması gerektiğinin tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Kurum vekili, yurt dışında 01.05.1994-31.10.1996 dönemi çalışmalar çakıştığından genelge gereği bu dönem isteğe bağlı sigortalılığının iptal edlidiğini, Kurum işleminde hata olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; isteğe bağlı sigortalılığın tabi olduğu dönem itibariyle Türkiye’ de ikamet koşulu bulunmadığından ve Kurumun iptale dayanak yaptığı Almanya’da çalışmaların bulunması bakımından da yurt dışındaki çalışmaların Türkiye’deki isteğe bağlı sigortalılığı engellemeyecek olması karşısında, Kurum işleminin iptalinin gerektiği, aylık bakımından da başvuru tarihi itibariyle tüm yasal koşulların yerine geldiği belirtilerek davanın kabulüne, davacının 01.05.1994-31.10.1996 dönemi isteğe bağlı sigortalılık süresini iptal eden Kurum işleminin iptaline ve bu süre de dahil 01.09.1993-22.11.2004 dönemi 506 sayılı Kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespitine, davacıya 01.07.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili; Kurum tarafından yapılan işlemlerin doğru olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; somut olayda, davacının Almanya’da geçen sigortalı çalışmalarının Türkiye’de isteğe bağlı sigortalı olmasına engel olmayacağı dikkate alınarak söz konusu sigortalılığının iptaline yönelik Kurum işleminin yerinde olmadığı ve sigortalılık sürelerine göre 506 sayılı Kanun’un geçici 81 inci maddesi kapsamında tahsis talep tarihi itibariyle yaşlılık aylığı koşullarının oluştuğu anlaşıldığından Mahkeme kararının vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B.Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının isteğe bağlı sigortalılık süresini iptal eden Kurum işleminin iptali, isteğe bağlı sigortalılık sürelerinin geçerli olduğunun ve aylık bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’un 85, geçici 81 inci maddeleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.