Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2018/2972 E. , 2021/5822 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/2972
Karar No : 2021/5822
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN TARAFLAR :
1-(DAVACI) : …
2- (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Adıyaman İl Sağlık Müdürlüğünde sivil savunma uzmanı olarak görev yapan davacının; Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca sivil savunma uzmanlarının şube müdürü görev, yetki ve sorumluluklarına sahip olduğundan bahisle, şube müdürünün özlük haklarından yararlandırılması talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile Yönetmeliğin yayımlandığı 05/08/2010 tarihinden itibaren yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen kararda; davacının, Adıyaman İl Sağlık Müdürlüğü’nde sivil savunma uzmanı olarak görev yaptığı ve Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 5.maddesinde belirtildiği üzere kurum ve kuruluşlarda şube müdürü görev, yetki ve sorumluluğuna sahip olduğunun açıkça belirtildiği dikkate alındığında, hakkaniyet gereği aynı yetki ve sorumluluğu taşıyan personele eşit ücret ödenmesi gerektiğinden davacının, şube müdürü düzeyinde özlük haklarının ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali ile hukuka aykırılığı yargı kararı ile saptanan işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların tazmini Anayasa’nın 125. maddesi uyarınca zorunlu olduğundan; davacının idareye başvuru tarihi olan 28/07/2015 tarihinden geriye doğru 60 gün içerisinde kalan 29/05/2015 tarihinden itibaren yararlandırılmadığı ek ödeme tutarlarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine; davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin yayımlandığı 05/08/2010 tarihinden itibaren tarafına ödenmesi talebinin; davalı idareye müracaat ettiği tarihten geriye doğru 60 günlük süre içerisinde tesis edilen ilk uygulama tarihi olan 29/05/2015 tarihinden önceki döneme ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7.ve 12. maddeleri uyarınca dava açma süresi içerisinde uyuşmazlığa konu edilmediği, dolayısıyla tazmin talebinin 29/05/2015 tarihinden önceki döneme ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN TARAFLARIN İDDİALARI :
Davacı tarafından; başvurunun reddi üzerine süresinde dava açtığı, tazminat isteminin 29/05/2015 tarihinden önceki kısmına ilişkin kabul kararı verilmesi gerektiği, mahkemenin usul ve yasaya aykırı süreaşımı yönünden ret kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı İdare tarafından; Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmelikte sivil savunma uzmanlarının şube müdürü görev, yetki ve sorumluluğuna sahip olduğu belirtilmekle birlikte özlük haklarına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, kamu görevlilerinin parasal haklarının unsurlarının tespiti, hesaplanması, tahakkuku, ödenmesi gibi işlemlerin; ancak, bunlara olanak veren açık yasal düzenlemelerle yapılabileceği belirtilerek usul ve yasaya aykırı Mahkeme kararının iptal kabule ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Anayasanın 128. maddesi uyarınca, Devlet memurlarının mali ve sosyal haklarının kadro veya görev unvanları esas alınarak kanunla ve/veya toplu sözleşme hükümleriyle belirlendiği; her ne kadar Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmelikte sivil savunma uzmanlarının şube müdürünün görev, yetki ve sorumluluklarına sahip olduğu belirtilmiş ise de, Anayasanın 128. maddesi kapsamında, sivil savunma uzmanlarının şube müdürü kadrosu için öngörülen mali ve sosyal haklardan faydalandırılacağı yönünde kanunlarda veya toplu sözleşmelerde açık bir düzenleme bulunmaksızın, anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak, sivil savunma uzmanlarının şube müdürleri için öngörülen mali ve sosyal haklardan yararlandırılmasının mümkün olmadığı; bu nedenle, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının iptal kabule ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Adıyaman İl Sağlık Müdürlüğünde sivil savunma uzmanı olarak görev yapan davacının, 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 25. maddesinin 5. fıkrasına dayanılarak hazırlanan, Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkındaki Yönetmeliğin Sivil Savunma Uzmanlarınn İdari Statüleri başlıklı 5. maddesinde belirtilen “..Sivil savunma uzmanları, kurum ve kuruluşlarında şube müdürü görev yetki ve sorumluluklarına sahiptir” hükmüne binaen özlük haklarının şube müdürü düzeyinde ödenmesine yönelik olarak 30/06/2015 tarihli dilekçe ile davalı idareye yaptığı başvurunun, davalı idarece, 28/07/2015 tarihli dava konusu işlemle; sivil savunma uzmanlarına yapılacak ödemelerin çeşitli hukuki düzenlemelerde şube müdüründen farklı olarak düzenlendiği gerekçesiyle reddedilmesi üzerine bu işleminin iptali ile 05/08/2010 tarihinden itibaren yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa’nın 128. maddesinin 2. fıkrasında, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği, mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin ise saklı olduğu belirtilmiştir.
Anayasa’nın 53. maddesinde ise, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin, toplu sözleşme yapma hakkına sahip olduğu; toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususların kanunla düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 25. maddesinde, sivil savunma uzmanlarının eğitimleri, idari statüleri, çalışma usul ve esaslarının Başkanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikte düzenleneceği kurala bağlanmış olup, anılan maddeye istinaden 05/08/2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarının sivil savunma, seferberlik ve savaş hali hizmetleri ile afet ve acil durum hizmetlerinin koordinasyonunun; kurum ve kuruluşların merkez teşkilatlarında idari ve mali işler, destek hizmetleri veya bu amaçla kurulmuş hizmet birimleri bünyesinde birim yöneticisine doğrudan bağlı olarak, kurum ve kuruluşların taşra teşkilatlarında ise teşkilatın üst yöneticisine doğrudan bağlı olarak sivil savunma uzmanlarınca yürütüleceği; birden fazla sivil savunma uzmanı bulunan kamu kurum ve kuruluşlarındaki uzmanlardan birinin sivil savunma hizmet yetkilisi olarak görevlendirileceği ve sivil savunma uzmanlarının kurum ve kuruluşlarda şube müdürü görev, yetki ve sorumluluklarına sahip olduğu belirtilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunun’un 146. maddesinde ise; memurların aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu kanundaki hükümlere tabi olduğu; memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiç bir yarar sağlanamayacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, temyize konu Mahkeme kararının davacının yoksun kaldığı parasal haklarının 29/05/2015 tarihinden önceki döneme ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmında 49. maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, kararın bu kısmına yönelik davacının temyiz istemi yerinde görülmemiştir.
Kararın, dava konusu işlemin iptali ile 29/05/2015 tarihinden itibaren yoksun kalınan parasal hakların 28/07/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmına gelince;
Uyuşmazlık, sivil savunma uzmanı olarak görev yapan davacının, yukarıda yer verilen yönetmelik maddesine istinaden, şube müdürleri için öngörülen ödemelerden yararlanıp yararlanamayacağından kaynaklanmaktadır.
Anayasanın 128. maddesi uyarınca, Devlet memurlarının mali ve sosyal haklarının kadro veya görev unvanları esas alınarak kanunla ve/veya toplu sözleşme hükümleriyle belirlendiği, bu nedenle Devlet memurlarına kanunlarla ve/veya toplu sözleşmelerle belirlenen ödemeler dışında ilave ödeme yapılamayacağı; her ne kadar Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmelikte sivil savunma uzmanlarının şube müdürünün görev, yetki ve sorumluluklarına sahip olduğu belirtilmiş ise de, sivil savunma uzmanlarının şube müdürü kadrosu için öngörülen mali ve sosyal haklardan faydalandırılacağı yönünde kanunlarda veya toplu sözleşmelerde açık bir düzenleme olmadığı, dolayısıyla kanunlarda veya toplu sözleşmelerde açık bir düzenleme bulunmaksızın, anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak, sivil savunma uzmanlarının şube müdürleri için öngörülen mali ve sosyal haklardan yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, davacının, “..Sivil savunma uzmanları, kurum ve kuruluşlarında şube müdürü görev yetki ve sorumluluklarına sahiptir” hükmüne binaen özlük haklarının şube müdürü düzeyinde ödenmesine yönelik olarak davalı idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Öte yandan, hukuka uygun bulunan işlem nedeniyle davacının herhangi bir parasal kayba uğradığından söz edilemeyeceği açık olup, 29/05/2015 tarihinden itibaren yoksun kalınan parasal hakların tazmini isteminin reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, mahkeme kararının davacının yoksun kaldığı parasal haklarının 29/05/2015 tarihinden önceki döneme ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
2. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, temyize konu dava konusu işlemin iptali ile 29/05/2015 tarihinden itibaren yoksun kalınan parasal hakların 28/07/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 16/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.