Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2018/5715 E.  ,  2021/5777 K.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/5715
Karar No : 2021/5777

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi Rektörlüğü – …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı Ankara Devlet Konservatuvarı Bale Ana Sanat Dalında sözleşmeli statüde sanat uygulatıcısı olarak görev yapan davacı tarafından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek Geçici 16. maddesi uyarınca teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendisler için öngörülen ek gösterge rakamından yararlandırılması talebiyle yapılan başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; 657 sayılı Kanun’un Ek Geçici 12., 13., 14. ve 16. maddeleri uyarınca Devlet Memurları Kanunu’nun genel hükümlerinin uygulaması dışında bırakılan ve 5441 sayılı Devlet Tiyatrosu Kuruluşu Hakkında Kanun’un 5. maddesinde 1310 sayılı Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Kuruluşu Hakkında Kanun ile yapılan değişiklik sonucunda, aynı kurumlarda olmasa da 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca 657 sayılı Kanun’un Ek Geçici 16. maddesi kapsamında istihdam edildiği açık olan ve sanat uygulatıcısı unvanı ile sözleşmeli statüde görev yapan davacının, emeklilik yönünden Devlet Tiyatrosu sanatkarlarının sahip olduğu haklardan yararlandırılması gerektiği dikkate alındığında, emekli keseneğine esas intibakının 657 sayılı Kanun’un Ek Geçici 16. maddesinin 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 12. maddesi ile değişik fıkrası uyarınca yapılması yolundaki başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uzun süredir davalı idarede sözleşmeli statüde görev yapan davacının 657 sayılı Kanun’un Ek Geçici 16. maddesinden yararlandırılmamasına rağmen, bu konuda yargı yoluna başvurmaması nedeniyle açılan davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği, davacı ile 2914 sayılı Kanun’un 15. maddesi ile Yükseköğretim Kurumlarına Bağlı Devlet Konservatuvarlarında Sanatçı Öğretim Elemanlarının Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde sanat uygulatıcısı olarak sözleşme imzalandığı, mahkeme kararında 5441 sayılı Kanun ve bu Kanun kapsamındakilere yönelik mevzuata yer verildiği, öncelikle 5441 sayılı Kanun’un Devlet Tiyatrosu Kuruluşu Hakkında Kanun olduğu, Devlet Tiyatrolarında uygulanan bir kısım kadro unvanları ve bu unvanlara tanınan hakların, mevzuatta herhangi bir atıfta bulunmamasına rağmen Devlet Tiyatrolarında çalışmayanlara da uygulanması yönündeki kararda hukuka uygunluk bulunmadığı, söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı’nın 3. maddesinde ”Devlet sanatçısı, sanatçı öğretim elemanı, sanat ve sahne uygulatıcıları”nın tanımına yer verildiği, ancak sanatkar tanımının bulunmadığı, sanatkar unvanıyla istihdamı söz konusu olmayan davacıya Ek Geçici 16. maddenin uygulanmasının mümkün olmadığı, davacının emekliliğe esas ek göstergesinin Maliye Bakanlığının görüşü doğrultusunda öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri de dikkate alınmak suretiyle, 657 sayılı Kanun’un genel idare hizmetleri sınıfında aylıklar için öngörülen ek göstergenin esas alındığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı Ankara Devlet Konservatuvarı Bale Ana Sanat Dalında sözleşmeli statüde sanat uygulatıcısı olarak görev yapan davacı tarafından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek Geçici 16. maddesi uyarınca teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendisler için öngörülen ek gösterge rakamından yararlandırılması talebiyle yapılan başvurusu üzerine, yargı kararı bulunmayan sanat uygulatıcılarının mühendisler için uygulanan ek gösterge rakamından yararlandırılamayacağı yolunda tesis edilen 10/04/2015 tarih ve 012586 sayılı işlemin iptaline karar verilmesi talebiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Devlet Konservatuvarlarının Öğretim Elemanları” başlıklı 15. maddesinde; “Yükseköğretim kurumlarının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun değişik Ek Geçici 16. maddesinde unvanları belirtilen personeli, Yükseköğretim Kurulunun onayı ile sözleşmeli olarak istihdam edilebilir. Bu elemanların sözleşme esasları, bunlara ödenebilecek ücretin üst sınırları ve sağlanacak sosyal yardımlar ile diğer mali haklar; Yükseköğretim Kurulunun önerisi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
19/03/1984 tarih ve 18346 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan, 27/02/1984 tarih ve 84/7784 sayılı ”Yükseköğretim Kurumlarına Bağlı Devlet Konservatuvarlarında Sanatçı Öğretim Elemanlarının Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı”nın, ”Amaç” başlıklı 1. maddesinde; ”Bu Kararın amacı 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılma esaslarını, bunlara ödenebilecek sözleşme ücretlerinin alt ve üst sınırlarını, sağlanacak sosyal yardımlar ile diğer hususları tanzim etmektir.” hükmüne; ”Kapsam” başlıklı 2. maddesinde; ”Bu Karar, 28/03/1983 tarih ve 2809 sayılı Kanun gereğince Mimar Sinan, Hacettepe ve Dokuz Eylül Üniversitelerinin Güzel Sanatlar Fakültelerine bağlanan İstanbul, Ankara ve İzmir Devlet Konservatuvarları ile İstanbul Teknik Üniversitesine bağlanan İstanbul Türk Musiki Devlet Konservatuvarı Türk ve yabancı uyruklu öğretim elemanlarını, sanat ve sahne uygulatıcılarını ihtiva eder.” hükmüne; ”Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde ise; ”Bu Kararda geçen; ”Konservatuvarlar” sözüyle Ankara, İstanbul, İzmir Devlet Konservatuvarları ile İstanbul Türk Musikisi Konservatuvarları;
”Devlet Sanatçısı” sözüyle 23/06/1981 tarih ve 17379 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmeliğe göre bu unvanı alan öğretim elemanları;
”Sanatçı Öğretim Elemanı” sözüyle yukarıda sözü edilen Devlet Konservatuvarlannda veya dengi yurtiçi ve yurtdışı yükseköğretim kurumlarında orta öğretimden sonra en az iki yıl yüksek sanat öğrenimi görenler, (İstanbul Türk Musikisi Devlet Konservatuvarında bu şartlar aranmayabilir.)
”Sanat Uygulatıcıları” sözüyle Konservatuvarlardaki repetitör, korrepetitör ve bale piyanistleri;
”Sahne Uygulatıcıları” sözüyle Konservatuvarlardaki luthiye, akordör ve notistler; ifade edilmektedir.” hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek Geçici 16. maddesinde, “Teknik bünyeye dahil olmayan ve haklarında Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekenler hariç, bu Kanun’un Ek Geçici 12, 13 ve 14. maddeleri kapsamına dahil personel ile Kültür ve Turizm Bakanlığının sanatla ilgili merkez ve taşra birimlerine bağlı olarak çalışan orkestra, koro ve topluluk sanatçıları, sanatkarları ve sanatçı öğretmenleri ile Devlet sanatçıları söz konusu maddelerin mali hükümlerine bağlı kalınmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilirler. Sanatçı sıfatını kazananlardan yönetici kadrolara atananlar da, bu kadroları karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılabilirler. Yukarıdaki fıkralara göre sözleşmeli olarak çalıştırılacakların sözleşme esasları, bunlara ödenebilecek ücretin üst sınırları ve sağlanacak sosyal yardımlar ile diğer mali haklar; ilgili bakanlığın önerisi ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır. Bu şekilde sözleşme ile çalıştırılanlar, kesenekleri kendilerince ve kesenek karşılıkları da kurumlarınca karşılanmak üzere, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler. Sanatçı, Sanatkar, Sanatçı Öğretmenler ile Devlet sanatçılarının emeklilik kesenekleri bu Kanun’a ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetveli’nde kadroları teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendisler için öngörülen ek göstergeler esas alınır…” kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metinlerine yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden; yükseköğretim kurumlarının 657 sayılı Kanun’un Ek Geçici 16. maddesinde unvanları belirtilen personelinin, Yükseköğretim Kurulunun onayı ile sözleşmeli olarak istihdam edebileceği, bu elemanların sözleşme esasları, bunlara ödenebilecek ücretin üst sınırları ve sağlanacak sosyal yardımlar ile diğer mali haklarının Bakanlar Kurulunca kararlaştırılacağı ifade edilerek, 27/02/1984 tarih ve 84/7784 sayılı ”Yükseköğretim Kurumlarına Bağlı Devlet Konservatuvarlarında Sanatçı Öğretim Elemanlarının Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı”nda da ”Devlet sanatçısı, sanatçı öğretim elemanı, sanat uygulatıcıları ve sahne uygulatıcıları”nın tanımlarına yer verildiği anlaşılmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek Geçici 12. ilâ 21. maddelerinde ise Devlet Tiyatroları, Devlet Opera ve Balesi, Senfoni Orkestraları ve Devlet Konservatuvarlarında görevli sanatkar ve sanatkar yöneticileri ile belediyelere bağlı tiyatro, opera ve orkestralarda görevli sanatkarlar hakkında, 657 sayılı Kanun esasları çerçevesinde hazırlanacak kendi özel kanunları yürürlüğe girinceye kadar uygulanacak hükümler ve ilgili kanunlarda yapılan atıflar ile sanatkarlara sahne ve sanatla ilgili çalışmalarına dair hizmetlerin yürütülmesinde uygulanacak kurallar madde başlıklarıyla birlikte ayrı ayrı düzenlenmiştir.
Dava konusu uyuşmazlığının dayanağını teşkil eden, 657 sayılı Kanun’un Ek Geçici 16. maddesi ile de sadece sanatçı, sanatkar, sanatçı öğretmenler ile Devlet sanatçılarının emeklilik kesenekleri hakkında, bu Kanun’a ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetveli’nde kadroları teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendisler için öngörülen ek göstergelerin esas alınacağı kurala bağlanmış olup, dolayısıyla bu görev unvanını haiz olmayan diğer sözleşmeli personelin anılan ek göstergeden yararlandırılma imkanı bulunmamaktadır.
Öte yandan, davacının hizmet sözleşmesinin düzenlenmesinde esas alınan 84/7784 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının tanımlar kısmında Devlet sanatçısı, sanatçı öğretim elemanı, sanat ve sahne uygulatıcılarına yer verildiği, burada sanatkar tanımının bulunmadığı, davacın da görev yaptığı sanat uygulatıcıları sözünün, konservatuvarlardaki repetitör, korrepetitör ve bale piyanistlerini ifade ettiği görülmektedir.
Bu durumda; sanatçı, sanatkar, sanatçı öğretmen ve Devlet sanatçısı unvanlarının tahdidi olarak sayıldığı ve madde kapsamında belirlenen görev ve unvanların yorum yoluyla genişletilmesine hukuken olanak bulunmadığı dikkate alındığında, davalı idarede sözleşmeli statüde sanat uygulatıcısı olarak görev yapan davacının, emekli keseneğine esas ek gösterge rakamının 657 sayılı Kanun’un Ek Geçici 16. maddesi uyarınca Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan mühendisler için öngörülen ek göstergeden yararlandırılması yolundaki başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 16/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.