YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2023/5815
KARAR NO : 2024/440
KARAR TARİHİ : 19.01.2024

MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi

Devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya çalışmak, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarından hükümlü … hakkındaki cezaların müebbet hapis ve 2 yıl 6 ay 22 gün hapis cezası olarak toplanmasına dair … 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 31.12.2019 tarihli ve 2019/344 değişik … sayılı içtima kararını müteakip, … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 23.12.2019 tarihli ve 2013/7-486 sayılı müddetname üzerine, 7242 sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile değişik 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 108 maddesi gereğince yeniden düzenlenen … Cumhuriyet Başsavcılığının 09.02.2022 tarihli ve 2013/7-486 sayılı müddetnamesine karşı hükümlü tarafından, hapis cezalarının geceli gündüzlü bir hücrede tecrit edilmek suretiyle müebbet ağır hapis cezası olarak içtima edilmesi gerektiğinden bahisle yaptığı itirazın reddine ilişkin … İnfaz Hâkimliğinin 18.08.2022 tarihli ve 2022/3404 Esas, 2022/3495 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair merci … 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.09.2022 tarihli ve 2022/640 değişik … sayılı kararı ile ilgili olarak;
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 13.05.2023 tarihli ve 94660652-105-66-29610-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve 2023/61263 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve 2023/61263 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Dosya kapsamına göre, hükümlünün devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya çalışmak suçundan … (Kapatılan) 2. Devlet Güvenlik Mahkemesinin 02.03.1999 tarihli ve 1995/253 Esas, 1999/31 Karar sayılı kararıyla müebbet ağır hapis cezasına, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan … (Kapatılan) 6. Sulh Ceza Mahkemesinin 17.05.2013 tarihli ve 2013/181 Esas, 2013/398 Karar sayılı kararıyla 1 yıl hapis cezasına, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarından … 20. Asliye Ceza Mahkemesinin 27.11.2014 tarihli ve 2013/119 Esas, 2014/477 Karar sayılı kararıyla 6 ay 7 gün ve 1 yıl 15 gün hapis cezalarına mahkum olduğu, … 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 31.12.2019 tarihli ve 2019/344 değişik … sayılı kararı ile müebbet hapis ve 2 yıl 6 ay 22 gün hapis cezası olarak anılan cezalarının içtima edilmesi akabinde 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanun’un 17 ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 108 … maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince indirim uygulanmak suretiyle infazına dair … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 09.02.2022 tarihli ve 2013/7-486 ilamat sayılı müddetname ile hükümlünün hakederek tahliye tarihinin 31.10.2030, koşullu salıverilme tarihinin 24.12.2023 olarak belirlendiği,
Devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya çalışmak suçunun işlendiği tarihte yürürlükte bulunan 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanun’unda içtima hükümlerinin 68 ila 77 nci maddeleri arasında düzenlendiği ve anılan Kanunun 73 üncü maddesinde yer alan; “1) Cezalardan biri ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis ve diğeri şahsî hürriyeti bağlayıcı muvakkat bir ceza ise, ilave edilecek cezanın nev’i ve miktarına göre yirmi günden az ve altı seneden fazla olmamak üzere geceli gündüzlü bir hücrede tecrit edilmek suretiyle ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezası tatbik olunur. 2) Cezalardan biri müebbet ağır hapis ve diğeri şahsi hürriyeti bağlayıcı muvakkat bir ceza ise, ilave edilecek cezanın nevi ve miktarına göre on günden az ve üç seneden fazla olmamak üzere geceli gündüzlü bir hücrede tecrit edilmek suretiyle müebbet ağır hapis cezası tatbik olunur.” şeklindeki, 77 nci maddesinde yer alan; “1) Aynı neviden şahsi hürriyeti bağlayıcı muvakkat cezaların birleştirilmesi halinde tatbik edilecek ceza ağır hapiste 36, hapiste 25, sürgünde 15, hafif hapiste 10 seneyi geçemez. 2) Başka neviden şahsi hürriyeti bağlayıcı muvakkat cezaların mecmuu otuz seneyi geçemez. Bu haddi aşan ceza miktarı sırası ile sürgün, hafif hapis, hapis ve ağır hapisten tenzil edilir…” şeklindeki,
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanun’un 18.07.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5532 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki 17 nci maddesinde ”Bu Kanun kapsamına giren suçlardan mahkum olanlardan, ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezası alanlar 36 yıllarını, müebbet ağır hapis cezasına hükümlüler 30 yıllarını, diğer şahsi hürriyeti bağlayıcı cezalara mahkum edilmiş olanlar hükümlülük süresinin ¾ nü çekmiş olup da iyi halli hükümlü niteliğinde bulundukları takdirde talepleri olmaksızın şartla salıverilirler… Bu hükümlüler hakkında, 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 19 uncu maddesinin bir ve ikinci fıkraları ile Ek 2 nci maddesi hükümleri uygulanmaz.”,

5532 sayılı Kanun ile değişik 17 nci maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar hakkında, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması bakımından 13.12.2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 107 nci maddesinin dördüncü fıkrası ile 108 … maddesi hükümleri uygulanır.”
5275 sayılı Kanun’un 107 nci maddesinin dördüncü fıkrasında, “(4) Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan dolayı mahkûmiyet hâlinde; ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuzaltı yılını, müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuz yılını, süreli hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar cezalarının üçte ikisini infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler. (Ek cümle:14/4/2020-7242/48 md.) Koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından ise tabi oldukları koşullu salıverilme oranı uygulanır. Ancak, bu süreler;(2) a) Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde kırk, b) Birden fazla müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde otuzdört, c) Bir ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla kırk, d) Bir müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuzdört, d) Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki yıldır. (Ek cümle:22/7/2010 – 6008/9 md.) Bu fıkra hükümleri çocuklar hakkında uygulanmaz.”
5275 sayılı Kanun’un 108 … maddesinin birinci fıkrasında, “(1) Tekerrür hâlinde işlenen suçtan dolayı mahkûm olunan; (2)a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının otuzdokuz yılının, b) Müebbet hapis cezasının otuzüç yılının, c) (Ek:14/4/2020-7242/49 md.)(2) Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki yılının, d) Süreli hapis cezasının üçte ikisinin, (2) İnfaz kurumunda iyi hâlli olarak çekilmesi durumunda, koşullu salıverilmeden yararlanılabilir. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Ancak, koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından tabi oldukları koşullu salıverilme oranı uygulanır.” şeklinde düzenlemelere yer verildiği,
Ayrıca, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 70 … maddesinde, “Birden çok ağırlaştırılmış müebbet ağır hapse mahkûmiyet halinde, bir yıldan az ve altı yıldan fazla; ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis ile müebbet ağır hapis cezasına mahkûmiyet halinde, dokuz aydan az ve beş yıldan fazla; birden çok müebbet ağır hapse mahkûmiyet halinde ise altı aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere, hükmedilecek miktarı geceli gündüzlü bir hücrede tecrit edilmek üzere, ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis veya müebbet ağır hapis cezaları infaz olunur.” şeklinde düzenlemelerin yer aldığı,
Somut olayda, hükümlü hakkında ilk suçun işlendiği tarihte yürürlükte bulunan 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanun’un uygulanması durumunda 36 yıl ve diğer şahsî hürriyeti bağlayıcı olan 2 yıl 6 ay 22 gün hapis cezasının yirmi günden az ve altı seneden fazla olmamak üzere geceli gündüzlü bir hücrede tecrit edilmek suretiyle ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezası olarak infazının gerektiği, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’a göre infaz edilecek sürenin ise 40 yıl olduğu, hükümlünün cezalarının 5275 sayılı Kanuna göre cezalarının içtima edilmesi yerine 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 73 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca içtima edilmesi ve bu içtima sonucu hükümlünün mahkum olduğu 2 yıl 6 ay 22 gün süreli hapis cezasının ayrıca mahkum olduğu müebbet hapis cezası içerisinde eriyerek on günden az ve üç seneden fazla olmamak üzere geceli gündüzlü bir hücrede tecrit edilmek suretiyle hükümlü hakkında yalnız bir kez müebbet hapis cezasının tatbik olacağı ve koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasının hükümlü lehine olacağı gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;
(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.
(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.
(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

2. Yürürlükten kaldırılan 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 68 ila 77 nci maddelerinde cezaların içtiması düzenlenmiş olup, temel ilke olarak toplama sistemini benimsemekle birlikte belirli bir üst sınır konulmuştur, 77 nci maddenin birinci fıkrasına göre “Aynı nevi’den şahsî hürriyeti bağlayıcı muvakkat cezaların birleştirilmesi halinde tatbik edilecek ceza ağır hapiste 36, hapiste 25, hafif hapiste 10 seneyi geçemez” 71 … maddenin ikinci fıkrasına göre, 24 yıldan aşağı olmamak üzere en az iki ağır hapis cezasına mahkûmiyet durumunda müebbet ağır hapis cezası uygulanacaktır.

3. 765 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesi, “1) Cezalardan biri ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis ve diğeri şahsî hürriyeti bağlayıcı muvakkat bir ceza ise, ilave edilecek cezanın nev’i ve miktarına göre yirmi günden az ve altı seneden fazla olmamak üzere geceli gündüzlü bir hücrede tecrit edilmek suretiyle ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezası tatbik olunur. 2) Cezalardan biri müebbet ağır hapis ve diğeri şahsi hürriyeti bağlayıcı muvakkat bir ceza ise, ilave edilecek cezanın nevi ve miktarına göre on günden az ve üç seneden fazla olmamak üzere geceli gündüzlü bir hücrede tecrit edilmek suretiyle müebbet ağır hapis cezası tatbik olunur.”

4. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanun’un 18.07.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5532 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki 17 nci maddesi, ”Bu Kanun kapsamına giren suçlardan mahkum olanlardan, ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezası alanlar 36 yıllarını, müebbet ağır hapis cezasına hükümlüler 30 yıllarını, diğer şahsi hürriyeti bağlayıcı cezalara mahkum edilmiş olanlar hükümlülük süresinin ¾ nü çekmiş olup da iyi halli hükümlü niteliğinde bulundukları takdirde talepleri olmaksızın şartla salıverilirler… Bu hükümlüler hakkında, 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 19 uncu maddesinin bir ve ikinci fıkraları ile Ek 2 nci maddesi hükümleri uygulanmaz.”,

5. 5532 sayılı Kanun ile değişik 17 nci maddesi, “Bu Kanun kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar hakkında, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması bakımından 13.12.2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 107 nci maddesinin dördüncü fıkrası ile 108 … maddesi hükümleri uygulanır.”

6. 5275 sayılı Kanun’un 107 nci maddesinin dördüncü fıkrası, “(4) Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan dolayı mahkûmiyet hâlinde; ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuzaltı yılını, müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş

olanlar otuz yılını, süreli hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar cezalarının üçte ikisini infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler. (Ek cümle:14/4/2020-7242/48 md.) Koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından ise tabi oldukları koşullu salıverilme oranı uygulanır. Ancak, bu süreler;(2) a) Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde kırk, b) Birden fazla müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde otuzdört, c) Bir ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla kırk, d) Bir müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuzdört, d) Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki yıldır. (Ek cümle:22/7/2010 – 6008/9 md.) Bu fıkra hükümleri çocuklar hakkında uygulanmaz.”
şeklinde düzenlenmiştir.

7. Cezaların toplanması (içtiması) koşullu salıverilme hükümleriyle yakından ilişkili olup uygulanmasında zorunluluk vardır. İçtima ve koşullu salıverilme koşulları yasal düzenlemelerde yer alan kurallar bağlamında hükümlünün özgürlüğünü en az ölçüde kısıtlayacak şekilde belirlenmeli, buna göre cezaların toplanma yöntemi saptanmalıdır.

8. 5237 sayılı Türk Ceza Kanun’un da bir kimsenin işlediği birden fazla suçtan dolayı mahkûm olduğu cezaların ne şekilde toplanacağına ilişkin bir hüküm yer almamaktadır.

9. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 99 uncu maddesinde, “Bir kişi hakkında hükmolunan herbir ceza diğerinden bağımsız varlıklarını ayrı ayrı korurlar. Ancak, bir kişi hakkında başka başka kesinleşmiş hükümler bulunur ise, 107 nci maddenin uygulanabilmesi yönünden mahkemeden bir toplama kararı istenir” hükmüne yer verilmiştir.

10. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.04.2007 tarihli ve 32/97 sayılı kararında ayrıntıları açıklandığı gibi, 01 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlarda lehe yasa her suç yönünden ayrı ayrı belirlenmeli ve 765 sayılı Kanun’un içtimaya ilişkin 68-77 nci maddeleri uyarınca cezalar toplanmalıdır.

11. 5237 sayılı Kanun’un yürürlükte bulunduğu dönemde işlenen suçlar bakımından, 5275 sayılı Kanun’un 99 uncu maddesine göre, bir kişi hakkında başka başka kesinleşmiş hükümler bulunur ise, koşullu salıverilmeyi düzenleyen 107 nci maddenin uygulanabilmesi yönünden mahkemeden bir toplama kararı istenecektir.

12. Bu açıklamalara göre somut olay değerlendirildiğinde;
Hükümlünün, 14.02.1992 tarihi ve öncesinde işlediği devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya çalışmak suçundan verilen müebbet ağır hapis cezasından dolayı 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 17 nci maddesine 5275 sayılı Kanun’un 107 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında, 5237 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra 24.01.2013 tarihinde işlediği görevi yaptırmamak için direnme suçundan verilen 6 ay 7 gün hapis, görevli memura görevinden dolayı hakaret suçundan verilen 1 yıl 15 gün hapis, 19.11.2012 tarihinde işlediği görevli memura görevinden dolayı hakaret suçundan verilen

cezaların ise 5275 sayılı Kanun’un 99 uncu maddesi uyarınca toplanarak koşullu salıverilme süresinin aynı kanunun 108 … maddesinin birinci fıkrasına göre belirlenmesinde zorunluluk bulunmaktadır.

13. Ancak, şu husus önemle vurgulanmalıdır ki, infaz aşamasında dikkate alınması gerektiği üzere, “hakkaniyet ve nifset” kuralı gereği, infaz rejimi farklı olup, çektirilmesi gereken cezaların bağlı olduğu koşullu salıverilme hükümlerine göre hesaplanacak infaz kurumunda geçirilmesi zorunlu toplam süre, 5275 sayılı Kanun’un 107 nci maddesinde öngörülen tavan süreyi aşamayacaktır.

14. Hükümlünün 01.06.2005 tarihinden sonra işlediği suçlar nedeniyle verilen ve kesinleşen süreli hapis cezaları için 765 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesi uyarınca hücre süresi belirlenmesi mümkün olmadığı gibi hükümlünün aldığı müebbet ağır hapis cezası nedeniyle tabi olduğu infaz rejimine göre koşullu salıverilmeye hak kazanabilmesi için ceza infaz kurumunda iyi halli olarak geçirmesi gereken sürenin hesaplanmasına ilişkin değerlendirme ve hesaplama yerinde görülmemiş olup, hükümlünün infaza konu cezalarının infazı ile ilgili olarak düzenlenen 09.02.2022 tarihli ve 2013/7-486 sayılı müddetnameye yönelik, hükümlünün yaptığı şikayetin reddine dair İnfaz Hakimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın reddine dair itiraz merciince verilen karar da usul ve yasaya aykırılık görülmediğinden, haklı sebebe dayanmayan kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oybirliğiyle REDDİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

19.01.2024 tarihinde karar verildi.