YARGITAY KARARI
DAİRE : 1. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/6008
KARAR NO : 2012/10305
KARAR TARİHİ : 27.09.2012
MAHKEMESİ : KAMAN ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 01/03/2012
NUMARASI : 2009/292-2012/105
Yanlar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile tüm mirasçılar adına tescile karar verilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden, tarafların miras bırakanı N.H. Ç.’ın 07.07.2004 tarihinde ölümüyle geriye mirasçı olarak davacı Ü., davalı D. ve dahili davalılar G. ve S.’ın kaldığı, davacının çekişme konusu taşınmazların temlikinin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, dava dilekçesinde miras payı oranında veya tüm mirasçılar adına tescil isteğiyle eldeki davayı açtığı, 03.05.2010 tarihli dilekçede talebinin miras payı oranında iptal ve tescil isteğine ilişkin olduğunun belirtildiği, son olarak 01.03.2012 tarihli karar celsesinde davacı vekili, tüm mirasçılar adına tescil talebinde bulunduklarına ilişkin ve bu beyanını imzası ile tasdik etmiştir.
Dava dilekçesinin içeriği, iddianın ileri sürülüş biçimi ve özellikle davacı vekilinin 01.03.2012 tarihli duruşmadaki beyanına göre, davada tüm mirasçılar adına tescil istendiği ve elbirliği ile mülkiyet hükümlerinin uygulanması gerektiği açıktır.
Hemen belirtilmelidir ki, bir kişinin dahili dava yolu ile davaya dahil edilmesi mümkün değildir. Öte yandan bir kısım mirasçıların dahili davalı olarak gösterilmesi ve davaya karşı beyanda bulunmamış olmaları, açılmış olan davaya muvafakat ettikleri anlamına da gelmez.
Bilindiği üzere, elbirliği (İştirak) halinde mülkiyet, yasa veya yasada belirtilen sözleşmeler uyarınca aralarında ortaklık bağı bulunan kişilerin, bu ortaklık nedeniyle bir mala veya hakka birlikte malik olma durumudur.
M.K.nun 701-703 maddelerinde düzenlenen bu tür mülkiyetin ( ortaklığın ) tüzel kişiliği olmadığı gibi eşya üzerinde ortaklardan herbirinin doğrudan doğruya bir hakkı da yoktur. Mülkiyet bir bütün olarak ortaklardan tümüne aittir. Başka bir anlatımla ortaklık tasfiye oluncaya kadar ortaklardan birinin ayrı mal veya hak sahipliği bulunmayıp, hak sahibi ortaklıktır. Değinilen mülkiyet türünde malikler mülkiyet payları ayrılmadığından paydaş değil, ortaktır. Bu kural, M.K.nun 701 maddesinde (… Kanun ve kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk
dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir.Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır.) biçiminde açıklanmıştır. Elbirliği (İştirak) halinde mülkiyetin bu özelliği itibariyle ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Şayet yasa veya elbirliği (iştirak) halinde mülkiyeti oluşturan anlaşmada ortaklık adına hareket etme yetkisinin kime ait olacağı belirtilmemişse, ortaklığın tasfiyesini isteme hakkı dışındaki tüm işlemlerde ortakların (iştirakçilerin) oybirliği ile karar almaları ve birlikte hareket etmeleri zorunluluğu vardır.
M.K.nun 702/2 maddesi bu yönde açık hüküm getirmiştir. Ancak, açıklanan kural yargısal uygulamada kısmen yumuşatılmış bir ortağın tek başına dava açabileceği, ne var ki, davaya devam edebilmesi için öteki ortakların olurlarının alınması veya miras şirketine atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülmesi gerektiği kabul edilmiştir. (ll.l0.982 tarih l982/3-2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı) Nitekim bu görüş bilimsel alanda da aynen benimsenmiştir.
Somut olayda, elbirliği (iştirak) halinde mülkiyet söz konusu olup, dava dışı ortaklar bulunmaktadır. Hal böyle olunca, davaya katılmayan ortaklar G.ve S.’ın olurlarının alınması yada miras şirketine M.K.nun 640. mad. uyarınca atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülmesi gerekirken, davanın görülebilirlik koşulu gözardı edilerek yazılı olduğu üzere davanın esası hakkında hüküm kurulması doğru değildir.
Davalının temyiz itirazının kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.’nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 27.09.2012 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
-KARŞI OY-
Dava, muris muvazaası hukuksal sebebine dayanan tapu iptali ve tescil davasıdır.
Davacı Ü. Ç., 07.07.2004 tarihinde ölen muris N. H. Ç.’ın mirasçısıdır.
Muris N.H.Ç. terekesinin, el birliği halinde mülkiyet hükümlerine tabi olduğu tartışmasızdır. 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarına göre miras hakkı çiğnenen bütün mirasçıların muris muvazaasına dayanan tapu iptal-tescil davası açma hakkı vardır. Başka bir anlatımla, tereke elbirliği halinde mülkiyet hükümlerine tabi olsa dahi herbir mirasçı kendi payı oranında iptal tescil davası açabilecek, başka davalarda olduğu gibi tüm mirasçıların davada yer almaları gerekmeyecektir.
Somut olayımızda; davacı başlangıçta kendi miras payı oranında iptal tescil olarak hasretmişken, sonra dan usule aykırı olarak talebini genişleterek tüm mirasçılar adına iptal tescile dönüştürmüştür. Davada, dahili davalı sıfatı ile yer alan, ancak bu şekilde davada taraf olarak kabul edilmeleri mümkün olmayan G.ve S. kendilerine tebligat yapılmalarına ve davadan haberleri olmalarına rağmen davaya karşı herhangi bir beyanda bulunmamışlar, davacılar yanında yer almamış, mahkemeden dava ile ilgili herhangi bir talepte bulunmamışlardır.
Bu nedenlerle, mahkemece davacı talebinin kendi miras payı oranında iptal tescil olarak kabul edilerek karar verilmesi gerekirdi, gerekçesi ile hüküm bozmaya sevkedilmesi gerekirken, TMK.nun 701 ve 640. maddeleri uyarınca taraf teşkili sağlanması bakımından Sayın Daire çoğunluğu tarafından verilen bozma kararının gerekçesine katılmıyorum.