YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/5325
KARAR NO : 2010/14545
KARAR TARİHİ : 28.10.2010

Dava, 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamındaki zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve …..tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Hakkında işe giriş bildirgesi düzenlenmeyen davacı adına, davalı işverene ait …..sicil numaralı işyeri yönünden 01.02.1998 – 01.05.1998 döneminde tam bildirim ve prim ödemesi gerçekleştirildiği anlaşılmakta olup, 1993 – 27.01.2005 tarihleri arasında, davalı işveren şirketin inşaat işyerlerinde, hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespiti istemine ilişkin davada mahkemece yapılan yargılama sonunda istem kısmen kabul edilerek 20.08.1997 – 27.01.2005 dönemi sigortalılık süreleri hüküm altına alınmıştır. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79’uncu maddesinin onuncu fıkrası olup, anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak delil toplanabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
İnceleme konusu davada; davalı işverene ait olup çalışmaların geçtiği ileri sürülen tüm işyerlerinin 506 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu tarihler saptanmalı, anılan işyerleri yönünden 20.08.1997 – 27.01.2005 dönemini içerir dört aylık sigorta primleri bordroları ile aylık prim ve hizmet belgeleri getirtilmeli, bu bordro ve belgelerde yer alan sigortalıların bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, tüm aramalara karşın söz konusu kişilere ulaşılamadığı takdirde veya bordro/belge verilmeyen dönemlere ilişkin olarak aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ile çalıştırdıkları kişiler yöntemince belirlenerek tanık sıfatıyla dinlenilmeli, belirdiği takdirde anlatımlar arasındaki çelişkiler giderilmeli, kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının isteği durumunda davalılarda…..geri verilmesine, 28.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.