YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/15173
KARAR NO : 2013/18173
KARAR TARİHİ : 03.10.2013
Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 9, 10 ve 26. maddeleri olup, bozma ilamı sonrasında yanılgılı değerlendirme ile karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.
Dairemiz bozma ilamında belirtildiği üzere, 506 sayılı Yasa’nın 9. maddesi ( iş kazasının meydana geldiği tarihte yürürlükte olan 25.08.1999 – 4447 / 12 md.ile değişik hali, Y.T. 08.09.1999) ”İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli-taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır.
(Ek : 14.07.1999 – 4410 / 1 md.) Dışişleri Bakanlığının sigortalı olarak yurtdışı göreve atanan personeli için işe giriş bildirgeleri ise, Kuruma en geç üç ay içinde gönderilir. ”
Düzenlemesini öngörmektedir.Anılan yasanın 10. maddesine göre ise 9. maddede öngörülen işe giriş bildirgesini süresinde Kuruma intikal ettirmeyen işverenler hakkında 26. maddede öngörülen sorumluluk halleri aranmaksızın, zararlandırıcı sigorta olayı nedeniyle Kurum tarafından bağlanan gelir ve harcamanın işverenden tahsil edileceğini düzenlemiştir. Yani, davalı işverenin 506 sayılı Kanunun 25.08.1999 tarih ve 4447 Sayılı Kanunun 2.maddesiyle değiştirilen ve 08.09.1999 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 9 ve 10.maddesi hükmüne göre rücu alacağından sorumluluğu için;işe giriş bildirgesinin sigortalının, işe başlatılmasından önce verilmemiş olması ve zararlandırıcı sigorta olayının da işe giriş bildirgesinin kuruma verilmesinden önce meydana gelmesi gerekir.
Mahkemece, bozma ilamı sonrasında işe giriş bildirgesi ve işyeri dosyası celbedilmiş olup, gelen belgelere göre; iş kazası 4.1.2006 tarihinde meydana gelmiş, sigortalıya ait işe giriş bildirgesinin 4.1.2006 tarihinde Kuruma intikal ettiği, bildirgede işe giriş tarihinin 12.12.2005 tarihi olarak bildirildiği görülmüş, işyeri dosyasına göre ise plastik imalatı ile uğraşan işyerinin 1.9.1986 tarihinden beri kapsamda olduğu anlaşılmıştır.Buna göre önceden beri faaliyet gösteren işyerinde çalışan sigortalının işe giriş bildirgesinin işe başlatılmasından önce verilmesi, şayet, bu ihmal edilmişse, iş kazasından önce verilmiş olması gerekmektedir.Aksi takdirde, işveren 10. maddeye göre sorumlu tutulmalıdır.
Bu açıklamalara göre, işverenin işe giriş bildirgesini iş kazasından önce kuruma intikal ettirdiğini ispatlayamaması karşısında, 10. maddeye göre sorumluluğuna karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu 10. madde şartlarının oluşmadığı sonucuna varılması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 03.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.