YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2020/7207
KARAR NO : 2021/6013
KARAR TARİHİ : 27.04.2021
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
No : 2019/132-2019/1789
İlk Derece
Mahkemesi : … 21. İş Mahkemesi
No : 2015/1568-2017/7
İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; ilk derece mahkemesince ilâmda yazılı nedenlerle davanın davalılar… Mad. San. ve Tic. A.Ş. ile … Mad. Nak. Akar. Oto İnş. Em. ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine, diğer davalı yönünden kısmen kabulüne dair verilen karar karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı ile davalı… Mad. San. ve Tic. A.Ş avukatları tarafından temyiz edilmesi ve de davacı vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27/04/2021 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davacı adına Av. … ile davalı… Mad. San. ve Tic. A.Ş adına Av. … ve davalı … Madencilik Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Şirket Yetkilisi… geldiler. Diğer davalı adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
I.İSTEM
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalılar tarafından işletilen taşocağı işyerinde çalışmakta iken iş kazası geçirerek yaralandığını ileri sürerek 75.000 TL maddi, 200.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talep edilmiştir.
II-CEVAP
Davalılar … Madencilik Nak. San. ve Ticaret Ltd. Şti ve … Mad. Nak. Akar. Oto. İnş. Em. ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, … Madencilik Nak. San. ve Ticaret Ltd. Şti yönünden husumet itirazlarının bulunduğunu, uyuşmazlık konusu kazanın davacının … Madencilik Nak. San. ve Ticaret Ltd. Şti çalışırken meydana geldiğini, iş kazasının oluşumunda işçinin tam kusurlu olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Davalılar… Mad. San. ve Tic. A.Ş. ve … Mad. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. açısından kusurları bulunmadığından bahisle davanın reddine, davalı … Madencilik Nak. San. ve Ticaret Ltd. Şti açısından ise 24.131,20 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın adı geçen davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge adliye mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı … Mad. Nak. Akar. Oto. İnş. Em. ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davacı lehine 36.432,37 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle kusurun hatalı tespit edildiğini, kararın davalıların sorumluluğu yönünden hatalı olduğunu, tazminat hesabına esas alınan ücretin eksik tespit edildiğini ve hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının da çok düşük olduğunu,
Davalı… Mad. San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle kendilerine yapılan tebligatların usulsüz olarak tebliğ edildiğini olduğunu, kusur ve sorumluluğun hatalı tespit edildiğini ileri sürmüştür.
V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir.
Bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir. Hukukî dinlenilme hakkı, sadece belli bir yargılama için ya da yargılamanın belli bir aşaması için geçerli olan bir ilke değil, tüm yargılamalar için ve yargılamanın her aşamasında uyulması gereken bir ilkedir. Bu çerçevede gerek çekişmeli ve çekişmesiz yargı işlerinde gerekse bu yargılamalarla bağlantılı geçici hukukî korumalarda, icra takiplerinde, tahkim yargılamasında, hatta hukukî uyuşmazlıklarla ilgili yargılama dışında ortaya çıkan çözüm yollarında, her bir yargılama, çözüm yolu ve uyuşmazlığın niteliğiyle bağlantılı şekilde hukukî dinlenilme hakkına uygun davranılmalıdır.
Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddianın ileri sürülmesi, savunmanın yapılabilmesi ile delillerin eksiksiz olarak toplanılıp tartışılabilmesi öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile olanaklıdır. Hasımsız davalar hariç olmak üzere dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati karşı tarafa tebliğ edilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan, davaya bakılamaz, yargılama yapılamaz.
Dava ile ilgili olan kişilerin davaya ilişkin bir işlemi öğrenebilmesi için, tebligatın usulüne uygun olarak yapılması, duruşma gün ve saatinin muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Duruşma günü ile tebligatın çıkarıldığı tarih arasında makul bir süre olmalıdır. Aksi takdirde tarafların hukuksal dinlenme ve savunma hakkı kısıtlanmış olur.
Bütün bunlar yanında 6100 sayılı HMK’nın 297/1-b maddesine göre hüküm tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini içermelidir.
Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında davanın 05.03.2015 tarihinde açıldığı, dava dileçesi ve tensip zaptının davalı… Mad. San. ve Tic. A.Ş.‘ne 7201 sayılı yasanın 21. maddesine göre mahalle muhtarına tebliğ tarihinin 30.03.2015 tarihi olduğu, bu aşamadan sonra adı geçen davalının aynı adresine çıkarılan tebligatların 7201 sayılı yasanın 35. maddesine göre tebliğ edildiği, buna karşılık dava dilekçesi davalı… Mad. San. ve Tic. A.Ş.‘ne 21. maddeye göre edilmeden kısa bir süre önce şirket adresinin değiştiği ve keyfiyetin 10.03.2015 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi‘nde ilan edildiği, diğer bir deyişle davalı şirket adresinin henüz davadan haberdar edilmeden önce değiştiği, bu haliyle dava dilekçesi, deliller, bilirkişi raporları, ilk derece mahkemesi gerekçeli kararı ve 07/06/2017 tarihli bölge adliye mahkemesi karar ilamı, davacının istinaf dilekçesi dahil adı geçen davalıya yapılan tebliğlerin usulsüz olduğu açıktır. Buna göre ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesince taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi davalı … Mad. Nak. Akar. Oto. İnş. Em. ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ticaret ünvanının karar ilamı başlığında eksik ve hatalı gösterilmesi de doğru olmamıştır.
Yapılacak iş davalı… Mad. San. ve Tic. A.Ş.‘nin savunma ve delilleri tespit edilip toplandıktan sonra oluşacak sonuca göre 6100 sayılı HMK’nın 297/1-b maddesini de gözeterek bir karar vermekten ibarettir.
Bölge Adliye Mahkemesince, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalı… Mad. San. ve Tic. A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi’nin davalı … Mad. Nak. Akar. Oto. İnş. Em. ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne dair kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nın 373/2 maddesi gereği BOZULMASINA, davalı… Mad. San. ve Tic. A.Ş. avukatı yararına takdir edilen 3.050,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıya yükletilmesine, davacı avukatı yararına takdir edilen 3.050,00 TL. duruşma avukatlık parasının davalılardan davalı… Mad. San. ve Tic. A.Ş.’ye yükletilmesine, davalı… Mad. San. ve Tic. A.Ş.‘nin sair temyiz itirazları ile davacının temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının talep halinde temyiz eden taraflara iadesine, 27.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.