YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/1335
KARAR NO : 2021/12677
KARAR TARİHİ : 21.10.2021
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi ….. Hukuk Dairesi
Dava, … tarihleri arasında kesintisiz sürekli olarak yeraltında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
…Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesince verilen kararın, feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı, …tarihleri arasında yeraltında çalıştığını, işe girişinin geç yapıldığını ve yer üstü çalışmaları olarak gösterildiğini, belirtilen tarihler arasında kesintisiz, sürekli olarak çalıştığının ve yeraltı çalışması olduğunun tespitini talep etmiştir.
II-CEVAP
Davalı şirket tarafından cevap verilmemiştir.
Feri müdahil vekili, davanın reddini savunmuştur.
III-MAHKEME KARARI
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davanın kabulüne, davacının davalı işverene ait … sicil numaralı işyerinde …tarihleri arasında kuruma bildirilen süreler hariç, sürekli olarak asgari ücret karşılığı yeraltında sigortaya tabi hizmetle fiilen çalıştığının ve anılan işyeriyle ilgili olarak bu dönemlerde kuruma bildirilen davacı çalışmalarının yeraltında geçtiğinin tespitine karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:
Feri müdahil vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Feri müdahil Kurum vekili verilen kararın hatalı olduğunu belirtip, kararın bozulmasını istemiştir.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
İnceleme konusu davada, davacı … tarihleri arasında kesintisiz olarak yeraltında çalıştığının tespitini talep etmiştir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir. Davacının daha öncede, aynı davalıya ait işyerinde, … ve …tarihlerinde yeraltında çalıştığı iddiasıyla … tarihinde dava açtığı ve kabule konu olan ilgili davada, mevcut davadaki talebini ileri sürmediğinin anlaşılması karşısında, talebe konu davasının samimiyetten uzak olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle davacıya ilk davada talebe konu dönemi de talep edebilecek iken neden talepte bulunmadığı hususu sorulmalı, ayrıca mahkemenin … esas sayılı dosyasında yer alan tanık beyanları ile eldeki davada alınan tanık beyanları arasında çelişkiler bulunduğu, davacı tanığı kardeşi …’ın 2013/899 esas sayılı dosyasındaki beyanında, davacı ile 1995/8. ay ile 1996/6. ay ve 1998-1999/nisan ayına kadar birlikte çalıştıklarını, iş bu davada ise 1997 yılından 2001 yılına kadar çalıştıklarını beyan etmesi, diğer tanıklarında 2013/899 esas sayılı dosyada, davacının 1995-1999 döneminde çalıştığını beyan ederken, bu davada 1993 yılından 2002 yılına kadar çalıştıklarını, işe gittiklerinde yevmiye aldıklarını, gitmediklerinde ise yevmiye almadıklarını beyan etmeleri karşısında, tanıkların dava konusu talebe göre beyanda bulundukları ve dinlenen bordrolu tanıkların da bildirimlerinin kesintili olduğu dikkate alındığında, mevcut delil durumu itibariyle karar vermeye yeterli delilin bulunmadığı dosyada, dava konusu tüm dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı ve sürekli mi, yoksa günlük mü olup olmadığı yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince tespit edilerek, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarındaki çelişkiler giderilerek, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
O hâlde, feri müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek, … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ : … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.10.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.