YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/2255
KARAR NO : 2021/14013
KARAR TARİHİ : 11.11.2021
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne, dair verilen karara karşı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesince verilen kararın, feri müdahil vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I)Davacı İstemi:
Dava, davacının davalı Bakanlığa bağlı ilköğretim okulu işyerinde 01/03/2007 – 20/04/2012 tarihleri arasında geçen hizmetinin tespiti istemine ilişkindir.
II)Davalılar Cevabı:
Davalı … ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından sunulan cevap dilekçeleri ile hak düşürücü sürenin davada söz konusu olduğu özet olarak belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep olunmuştur.
III) Mahkeme Kararları
A- İlk Derece Mahkemesi Kararı:
Mahkemece, davanın kabulü ile “Davacının 01/03/2007 – 20/04/2012 tarihleri arasında davalı …’na bağlı … İlköğretim Okulu’nda sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespiti ile eksik bildirilen gün sayısının 1251 gün olduğunun tespitine,” şeklinde karar verilmiştir.
B-Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:
Davalı … ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince “istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,” karar verilmiştir.
IV) Temyiz:
Feri Müdahil Kurum vekili tarafından sunulan dilekçe ile Kurum’un dava açılmasına sebebiyet vermediği, aleyhine yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilemeyeceği belirtilmek ve yargılama aşamasında ileri sürülen itirazlar yinelenmek suretiyle eksik inceleme ve araştırma neticesi Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesince kurulan hükmün bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.
V) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Uyuşmazlık; ihtilaf konusu dönem yönünden fiili çalışma olgusunun ortaya konulmasında yapılan inceleme ve araştırmanın hüküm kurmaya elverişli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dava hizmet tespiti davası olup 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Somut olayda, davalı Okul İdaresince davacı adına 01.03.2007-19.06.2007 tarihleri arasında ayda 30 günün altında olmak üzere toplam 23 gün hizmet bildirildiği anlaşılmakla Mahkemece tespitine karar verilen hizmet süreleri içerisinde, davalı işyerince davacı adına ilk olarak Kuruma hizmet bildiriminde bulunulmuşken bu bildirimlerin sonradan neden yapılmadığı yönünde oluşan çelişkili durum giderilmeden, davacı tanığının yaz aylarında izne çıkartıldıklarının beyan etmesine göre eğitim ve öğretime ara verilen yaz ve kış tatili (sömestr tatili) ve okulun açık kaldığı seminer dönemleri yönünden de işyerinde geçen fiili ve sürekli çalışmanın varlığı açıklığa kavuşturulmadan yazılı şekilde kurulan hüküm hatalı olmuştur.
Mahkemece yapılacak iş; davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp davacının ihtilaf konusu dönemde hizmetlerinin neden bildirim dışı bırakıldığı, eğitim ve öğretime ara verilen yaz ve kış tatili(sömestr tatili) ve okulun açık kaldığı seminer dönemleri içerisinde çalışıp çalışmadığı yönünde ilgili okulun müdür, müdür yardımcısı, öğretmen, şef, hizmetli gibi görevlileri tanık olarak dinlenmeli, toplanan tüm delilleri birlikte değerlendirilerek eğer çalışmamışsa yaz ve kış tatili ve seminer dönemlerini dışlayarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, feri müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1. maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen İlk Derece Mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.