YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/4750
KARAR NO : 2022/247
KARAR TARİHİ : 12.01.2022
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
No : 2021/409-2021/464
İlk Derece
Mahkemesi :Serik 1. İş Mahkemesi
No :2019/89-2020/345
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine dair verilen karara karşı, davacı, davalı ve fer’i müdahil Kurum vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı, davalı, fer’i müdahil Kurum vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 2010 ile 2014 yılları arasında zabıta görevlisi oalrak kesintisiz, tam gün çalıştığını belirterek ;kuruma eksik bildirilen çalışma sürelerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II- CEVAP
Davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
III- MAHKEME KARARI
A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
“Davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile; davacının 2011 yılı Temmuz ayına ilişkin taleplerinin kısmen kabulü ile davacının 04/07/2011, 08/07/2011, 14/07/2011, 16/07/2011, 17/07/2011, 20/07/2011, 26/07/2011 tarihlerinde toplam 7 gün, günlüğü 27,90 TL’den davalı …’de fiilen çalışmasının sigortalı hizmet olduğunun tespitine, fazlaya dair istemin reddine, davacının 2012 yılı Haziran ayına ilişkin taleplerinin kısmen kabulü ile 2012 yılı Haziran ayı için davalı tarafından kuruma bildirilen 15 gün haricinde davacının kuruma bildirilmeyen 14 günlük çalışmasının sigortalı hizmet olduğunun tespitine, fazlaya dair istemin reddine, davacının 2013 yılı Haziran ayına ilişkin taleplerinin kabulü ile 2013 yılı Haziran ayı için davalı tarafından kuruma bildirilen 16 gün haricinde davacının kuruma bildirilmeyen 15 günlük çalışmasının sigortalı hizmet olduğunun tespitine, davacının 2013 Ağustos ayına ilişkin taleplerinin kısmen kabulü ile davacının, 02/08/2013, 06/08/2013, 08/08/2013, 12/08/2013, 14/08/2013, 16/08/2013, 17/08/2013, 18/08/2013, 20/08/2013, 22/08/2013, 26/08/2013, 28/08/2013, 30/08/2013 tarihlerinde toplam 13 gün, günlüğü 34,05 TL’den davalı …’de fiilen çalışmasının sigortalı hizmet olduğunun tespitine, fazlaya dair istemin reddine, davacının 2013 Eylül ayına ilişkin taleplerinin kısmen kabulü ile davacının, 03/09/2013, 04/09/2013, 05/09/2013, 07/09/2013, 08/09/2013, 09/09/2013, 11/09/2013, 13/09/2013, 17/09/2013, 19/09/2013, 23/09/2013, 24/09/2013, 25/09/2013, 27/09/2013, 28/09/2013 tarihlerinde toplam 15 gün, günlüğü 34,05-TL’den davalı …’de fiilen çalışmasının sigortalı hizmet olduğunun tespitine, fazlaya dair istemin reddine, davacının 2013 Ekim ayına ilişkin taleplerinin kısmen kabulü ile davacının, 01/10/2013, 03/10/2013, 07/10/2013, 09/10/2013, 11/10/2013, 13/10/2013, 15/10/2013, 19/10/2013, 20/10/2013, 21/10/2013, 22/10/2013, 24/10/2013, 25/10/2013, 28/10/2013, 30/10/2013, 31/10/2013 tarihlerinde toplam 16 gün, günlüğü 34,05 TL’den davalı …’de fiilen çalışmasının sigortalı hizmet olduğunun tespitine, fazlaya dair istemin reddine, davacının 2013 Kasım ayına ilişkin taleplerinin kısmen kabulü ile davacının, 01/11/2013, 05/11/2013, 06/11/2013, 07/11/2013, 09/11/2013, 10/11/2013, 11/11/2013, 12/11/2013, 13/11/2013, 15/11/2013, 18/11/2013, 19/11/2013, 21/11/2013, 22/11/2013, 25/11/2013, 27/11/2013, 28/11/2013, 29/11/2013, 30/11/2013 tarihlerinde toplam 19 gün, günlüğü 34,05-TL’den davalı …’de fiilen çalışmasının sigortalı hizmet olduğunun tespitine, fazlaya dair istemin reddine, davacının 2013 Aralık ayına ilişkin taleplerinin kısmen kabulü ile davacının, 01/12/2013, 03/12/2013, 04/12/2013, 05/12/2013, 09/12/2013, 10/12/2013, 11/12/2013, 13/12/2013, 16/12/2013, 17/12/2013, 19/12/2013, 20/12/2013, 21/12/2013, 22/12/2013, 23/12/2013, 24/12/2013, 25/12/2013, 26/12/2013, 27/12/2013 tarihlerinde toplam 19 gün, günlüğü 34,05 TL’den davalı …’de fiilen çalışmasının sigortalı hizmet olduğunun tespitine, fazlaya dair istemin reddine, davacının 2011 yılı Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ve 2012 yılı Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ve 2013 yılı Şubat ve Temmuz aylarına ilişkin taleplerinin reddine”dair karar verilmiştir.
B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince, davacı, Kurum ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Mahkemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine; dair karar verilmiştir.
TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ
Davacı, davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri; kararın bozulmasını talep etmişlerdir.
IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME
Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re’sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.
Eldeki davada, yapılan yargılamada davalı Kurumun, kamu kurumu olması nedeni ile davacının 2011 yılı 7. ay; 2013 yılı 8.ay, 9.ay, 10.ay, 12.ayda nönet çizelgelerinde nöbet tuttuğu belirtilen günler esas alınmak suretiyle; öte yandan davacının görevlendirme yazılarına istinaden 14.01.2011 – 10.07.2011; 03.01.2012 – 29.06.2012; 03.01.2013 – 30.06.2013; 06.04.2014 – 03.07.2014 tarih aralıklarında bildirilmeyen süreler tespit edilerak tamamlanmak suretiyle karar tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında dinlenilen bordro tanıkları; davacının 5 ay 29 gün üzerinden istihdam edildiğini ancak yılın kalan dönemlerinde de çalıştırıldığını, ayrıca zabıtaların nöbet de tuttuklarını beyan etmişlerdir.
Bu itibarla; öncelikle belediyenin resmi bir kurum olduğu nazara alınarak; davacının vize dönem dışlarında nöbet çizelgeleri mevcut olup bu çizelgelere göre nöbet dışındaki günler de çalışıp çalışılmadığı ortaya konulamamıştır. Bu kapsamda celp edilen ücret bordroları da değerlendirilmek suretiyle, tanık beyanları da yeniden irdelenerek; çalışma olgusu, çalışma şekli, hangi tarihlerde çalıştığı, başlama bitiş tarihleri, süresi hiçbir kuşku ve şüpheye yer vermeyecek şekilde belirlenip; oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı, davalı ve fer’i müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, … Bölge Adliye Mahkemesi 9 . Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak, ilk derece mahkemesi kararının BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin de bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, 12.01.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.