YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/5387
KARAR NO : 2021/14210
KARAR TARİHİ : 15.11.2021
Mahkemesi : …Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karara karşı, fer’i müdahil tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesince verilen kararın, fer’i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, … tarihleri arasında tam ve kesintisiz çalışmasına rağmen kuruma eksik bildirilen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II- CEVAP
Davalı ve fer’i müdahil vekilleri, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
III- MAHKEME KARARI
A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
“Davanın kısmen kabulü ile,
A-… tarihine kadar hizmet tespiti talep edilen dönem yönünden davacının iddiasını ispatlayamadığından reddine,
B-… tarihleri arasında hizmet tespiti istenen dönem yönünden davalı yanca Sigortalılığın feri müdahil kuruma bildirildiği anlaşılmakla bu dönem yönünden talebin hukuki yarar yokluğundan talebin reddine,
C-… tarihleri arasında hizmet tespiti istenen dönem yönünden davacının davasının kabülü ile, davacının davalı yanında kesintisiz olarak çalıştığının tespitine,
Hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda eksik bildirilen hizmetlere dayalı eksik yatırılan primlerin asgari ücret üzerinden kuruma yatırılmasına” karar verilmiştir.
B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
“Fer-i müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine” karar verilmiştir.
TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ
Fer-i müdahil vekili; talebin hak düşürücü süreden reddinin gerektiği, kurumun davada davalı değil fer’i müdahil olarak yer alması gerektiği, davanın ispatlanamadığı, eksik araştırma ve incelemeyle hüküm kurulduğu, kurum yararına yargılama gideri verilmesi gerektiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir.
IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME
Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re’sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.
Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.
Dosya kapsamına göre; …tarihleri arasında davacının davalı şirketten bildirimleri bulunmaktadır. Yapılan yargılamada toplanan delillere göre de davacının işten ayrıldığının bildirildiği tarihten sonra da … tarihinde kadar davalı işveren yanında kesintisiz çalışmaya devam ettiği kabul edilmiştir.
Ancak dinlenen davacı tanıklarının beyanları hüküm kurmaya elverişli olmayıp tanıklar usulüne uygun olarak dinlenmemiştir.
Hizmet tespiti davalarının kamusal yönü dikkate alınarak taraflar tarafından bildirilen delillerle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma ilkesi gereğince gerekli araştırma ve incelemeler yapılmalı varsa çelişkiler giderilmelidir.
Mahkemece dinlenen tanıklar yeniden celp edilerek beyanlarına başvurulmalı, açık olarak davacının hangi tarihe kadar çalıştığı, ne iş yaptığı, tanıkların bu bilgileri ne şekilde hatırladıkları sorulmalı, somut ve net bir şekilde çalışma dönemi belirlenmeli, … tarihli “… maaş avansı 1.670 TL.” ibareli belgeyi düzenleyen… isimli tanığın beyanlarıyla diğer tanık beyanları arasında oluşan çelişkiler giderilmeli, çalışma süresi her türlü şüpheden uzak somut şekilde belirlenerek hüküm kurulmalıdır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1. maddesi gereği kaldırılarak, ilk derece mahkemesi kararının BOZULMASINA, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 15.11.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.