YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/7147
KARAR NO : 2021/14985
KARAR TARİHİ : 29.11.2021
Bölge Adliye
Mahkemesi : … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesi
Dava , davalı …’nın hizmet cetvelinde 1034523 ve 1064567 sicil numaralı işyerlerinden bildirilen çalışmaların davacıya aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi …. Hukuk Dairesince verilen kararın davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I-İSTEM
Davacı, 1995 ile 2001 yılları arasında geçen çalışmalarının … adında başka bir kişinin hizmet cetvelinde göründüğünü belirterek, bu çalışmaların kendisine ait olduğunun tespitini istemiştir.
II-CEVAP
Dahili Davalı …, hizmet cetvelinde görülen ve davacıya ait olduğu iddia edilen işyerlerinde çalışmadığını, bu firmalarla hiçbir bağlantısı olmadığını beyan etmiştir.
Davalı SGK vekili,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III-MAHKEME KARARI:
A-İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesince,davanın kabulü ile, SGK tarafından dahili davalı …’nın hizmet cetvelinde görünen … (… sicil numaralı) işyeri ve…. (… sicil numaralı ) işyeri tarafından bildirilen çalışmaların iptali ile söz konusu çalışmalarının 3400011757609 sicil numaralı … TC kimlik numaralı davacı …’ya kaydedilmesine,davacının;
1034523 sicil numaralı … unvalı işyerinde 1996/03 döneminde 60 gün, günlük 567.000,00
1034523 sicil numaralı …. unvalı işyerinde 1997/01 döneminde 120 gün, günlük 788,970,00
1034523 sicil numaralı… unvalı işyerinde 1997/02 döneminde 120 gün, günlük 1.042.768,00
1034523 sicil numaralı… unvalı işyerinde 1997/03 döneminde 120 gün, günlük 1.231.371.00
1034523 sicil numaralı… unvalı işyerinde 1998/01 döneminde 65 gün, günlük 1.668.400,00
1064567 sicil numaralı … unvalı işyerinde 1999/01 döneminde 80 gün, günlük 3.112.200,00
1064567 sicil numaralı… unvalı işyerinde 1999/02 döneminde 120 gün, günlük 3.451.100,00
1064567 sicil numaralı …unvalı işyerinde 1999/03 döneminde 120 gün, günlük 3.790.000,00
1064567 sicil numaralı …. unvalı işyerinde 2000/01 döneminde 94 gün, günlük 4.102.765,96
1034523 sicil numaralı … unvalı işyerinde 2000/01 döneminde 25 gün, günlük 6.415.000,00
1034523 sicil numaralı …. unvalı işyerinde 2000/02 döneminde 120 gün, günlük 5.000.000,00
1034523 sicil numaralı … unvalı işyerinde 2000/03 döneminde 120 gün, günlük 5.000.000,00 eski Türk Lirası ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince, … oğlu 04.04.1963 doğumlu …. T.C Kimlik nolu davacının tespit talep edilen dönemde herhangi bir işyerinden bildiriminin bulunmadığı, davalının …. isimli işyerinde çalışmadığını beyan ettiği,tanık …’nın 15.05.1996-10.03.1996 tarihleri arası,…’ın, 10.06.1998-05.09.1999 arası 05.04.1996-10.09.2001 tarihleri arası bildirimlerinin bulunduğu,davacının çalışmalarını doğruladıkları, bordro tanıkları ve dahili davalının beyanı ile, davacı adına kaydedilmesi gereken çalışmaların dahili davalı adına kaydedildiği, mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davalının istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:
Davalı SGK Başkanlığı vekili,aidiyet davaları kamu düzenini ilgilendirdiği için titizlikle incelenmesi gerektiğini,eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:
Bu tür aidiyet ve tespit davalarında gerçeğin tam olarak saptanması için, işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği ortadır. Vazgeçilemez ve devredilemez nitelikteki temel haklardan olan sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine yönelik tespit ve aidiyet davalarının kamu düzenine ilişkin davalardan olduğu gözetilerek, ihtilafa konu süredeki hizmetin kime ait olduğunun resen araştırma ile saptanması gereklidir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden;dahili davalı …’nın hizmet cetvelinde; …sicil numaralı …. işyerinden 01.11.1996-05.03.1998 tarihleri arası… sicil numaralı işyerinden 08.02.1999-04.04.2000 arası sicil numaralı … adına tescilli işyerinden 05.04.2000-10.09.2000 tarihleri arası bildiriminin görüldüğü, yine dahili davalının hizmet cetvelinde yukarıdaki bildirimlerle çakışacak şekilde 01.06.1996-2007 arasında kesintisiz …sicil nolu …’da bir işyerinden bildirim yapıldığı, davacının hizmet cetvelinde 1995-2001 tarihleri arasında herhangi bir işyerinde çalışma kaydı görünmediği, davacının hizmet cetveline bakıldığında ihtilafsız hizmetlerinin genellikle …’da ve ekmek fırını işyerlerinde geçtiği, mesleğinin bu olduğu anlaşılmaktadır.
1034523 sicil numaralı işyerinin 1996/1-2001/1 arası dönem bordroları dosyada olup,dönem bordrosunda dahili davalının sigorta sicil numarası ile … adına çalışma görüldüğü, işyerinin …’da unlu mamul satışı-ekmek fırını mahiyetinde 01.03.1996 ile 31.03.2001 arasında kanun kapsamında olduğu, mahkemece bu işyerinden … bordro tanığı olarak dinlenmişse de ,tanığın davacı ile aynı dönemde kayıtlı olmadığı, bölge adliye mahkemesi gerekçesinde dinlendiği belirtilen Hasan Kıbır’ın dosya kapsamında ifadesi bulunmadığı, buna göre davacı ile aynı dönemde çalışan sigortalıların tespit edilerek dinlenmediği, 1064567 sicil numaralı işyerinin dönem bordrosunun ise dosyada bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece, hizmetin davacıya ait olup olmadığının sağlıklı bir şekilde belirlenebilmesi için, Kurumdan tekrar, davacının şahsi sicil dosyası ve davacı adına …sicil numaralı işyerlerinden Kuruma intikal eden işe giriş bildirgesi olup olmadığı sorulmalı, işverenden davacıya ait özlük dosyası, ücret bordroları istenmeli, dava konusu uyuşmazlıkla ilgili Kuruma yapılan başvuru ve Kurum tarafından verilen yanıta ilişkin belgeler getirtilmeli, işe giriş bildirgesi bulunduğunun belirlenmesi halinde bildirgede yer alan imzanın veya fotoğrafın davacıya ait olup olmadığı konusunda adli tıp uzmanı bilirkişiden rapor alınmalı, işe giriş bildirgesinde yer alan kimlik bilgileri ile nüfusa kayıtlı kişiler araştırılmalı, 1064567 sicil numaralı işyerinin dönem bordrosu getirtilerek, her iki işyerinden de davacı ile aynı dönemde kayıtlı sigortalılar arasından resen seçilecek bordro tanıkları dinlenmeli,davacı ile yüzleştirilerek birlikte çalıştıkları kişinin davacı olup olmadığı sorulmalı, davacı ile aynı ad ve soyadı bulunan şahıslar Türkiye çapında tespit edilmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
Kabule göre de, hem hizmet cetvelinde hem de dönem bordrosunda 2000/3 dönemde 10 gün kayıtlı olduğu halde, hükümde 1034523 sicil numaralı ….unvalı işyerinde 2000/3 dönemde 120 gün çalıştığının yazılması isabetsizdir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve … Bölge Adliye Mahkemesi…. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: … Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.11.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.