YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/3950
KARAR NO : 2023/3437
KARAR TARİHİ : 30.03.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/449 E., 2021/568 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın reddi
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görüle itibari hizmet süresi tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, 17.03.1988-31.12.1997 tarihleri arasında diğer davalı Sanmar Denizcilik A.Ş.’ye ait işyerinde gemi adamı olarak geçen ve bilirilen çalışmalara itibari hizmet süresi verilmesini talep ve dava
etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, re’sen araştırma ilkesinin geçerli olduğu eldeki davada itibari hizmet süresinin verilmesi için bildirilen çalışmaların gemi adamı olarak denizde geçtiğinin açık ve net olarak ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı Sanmar Denizcilik Makina ve Tic. A.Ş. vekili, davacının davayı müvekkili şirkete süresinde açmadığını, 5 yıllık sürenin hak düşürücü süre olup hizmetinin geçtiği yılın sonundan başlayacağını, işbu davada 2003 yılının başında hak düşürücü sürenin dolduğunu, bu nedenle hak düşürücü süre sebebiyle reddinin gerektiğini, davacının belirtilen tarih aralığında müvekkili şirkette çalışmadığını, 31.12.1997 tarihinde imzalamış olduğu ibraname ile müvekkili şirketten hiçbir hak ve alacağı kalmadığını açıkça belirttiğini, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.11.2015 tarihli ve 2013/2017 Esas, 2015/608 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
Daire kararında dava konusu olayda, Mahkemece, davacının davaya konu yaptığı sürenin tamamı bakımından, bakıma giren deniz araçlarının kayıtlarının tutulduğu defter ve belgeler,Liman kayıtları, davacının işyerindeki çalışmasına ilişkin bilgileri içeren şahsi sicil dosyası, çalışmaların kayıt altına alındığı belgeler celbedilmeli, bu işleri kayıt altına alan kişi/kişilerin beyanları, sigortalının görevlendirmesini yapan yetkilinin beyanları alınmalı, varsa puantaj listeleri ve diğer kayıtlar da dikkate alınmak suretiyle ayrıntılı araştırma yapılmalı, ihtilaf konusu dönemde, geminin seferde veya limanda bulunduğu sırada, ne kadar süre gemide görev yaptığı veya fiili olarak çalıştığı, ne kadar sürenin ise gemi dışında, sosyal tesis veya başka bir yerde geçirildiğinin belirlenmesi için, liman başkanlığı idari sınırları içerisinde kaç adet liman bulunduğu, tüm limanların davalı işverene ait olup olmadığı, davalı işverene ait limana gelen ve davacının çalıştığı işverenin römorkörlük hizmetlerini gerçekleştirdiği gemi sayıları liman başkanlığından belirlenerek, bu konuda resmi bir kaydın bulunmaması durumunda, liman başkanlığından ihtilaf konusu dönemde günde, ayda ya da yılda ortalama kaç geminin davalı işverenin işlettiği ve davacının görev yaptığı liman yada limanlara geldiği sorularak, davalı işverenden de bu hizmetlerin ihtilaf konusu dönemde kaç römorkör ve gemi adamı ile gerçekleştirdiği sorularak, ortalama gemi adamı başına gemide geçirilen süreler bilirkişi incelemesi sonucu tespit edilerek, şüpheli durumlarda sigortalı lehine yoruma gidilemeyeceği de gözetilerek, varılacak sonuca göre karar verilmesi gereği işaret edilerek karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davacının çalışma dönemi boyunca gemide görev yaptığı veya fiili olarak çalıştığı süreler ile gemi dışında, sosyal tesis veya başka bir yerde geçirdiği sürelerin tespitinin mümkün olmadığı ve şüpheli durumlarda sigortalı lehine yoruma gidilemeyeceği anlaşılmakla, davacının davasının reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili müvekkilinin 17.03.1988-31.12.1997 tarihleri arasında gemi adamı olarak Sanmarda çalıştığını, Sanmar ile Botaş arasındaki ihale sözleşmelerinin davanın ispatı için yeterli olduğunu, gemide çalışma ispat edildiği halde ne kadar sürenin denizde geçtiğine dair tespit yapılamamsı nedeniyle red kararının isabetsiz olduğunu, Sanmar’ın ihaleli iş kapsamında palamar hizmeti verdiğini, bu işin ise sadece denizde görülen römorkörlük hizmeti olduğunu belirterek usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, diğer davalı işveren tarafından yapılan normal bildirimlere gemi adamı sıfatıyla geçen çalışma olarak itibari hizmet süresi verilmesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile
2. 506 sayılı Kanun ek 5 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliden yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.