YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/12012
KARAR NO : 2023/12460
KARAR TARİHİ : 06.12.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1057 E., 2023/1537 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/244 E., 2023/107 K.
Taraflar arasındaki tespit-alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu kurum işleminin iptaline, maluliyetinin ve malulen emekli aylığına hak kazandığının tespitine, maluliyet aylığı ve diğer haklarından 1.000,00-TL’nin kesildiği tarihten itibaren yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiş ve dava etmiş, talep miktarını ıslahla artırmıştır.
Birleşen davada ise dava konusu alacağın işlemiş faizinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin doğru olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı …’a 01.09.1989 tarihinden geçerli olmak üzere maluliyet aylığı bağlandığı, 26.04.2013 tarihinde 1221015 sicil numaralı işyerinde tüm sigorta kollarına tabii çalışmaya başladığı tespit edildiğinden davacı Kurum tarafından davacıya bağlanan malullük aylığının 21.12.2016 tarihi itibari ile durdurulduğu, bu nedenle davacıya 26.04.2013-20.12.2016 tarihleri arasında ödenen aylıklar için 35.034,00 TL ve yine aynı tarihler arasında sigortalının aylığından yapılmış birikmiş SGDP kesintileri için 7.250,77 TL olmak üzere toplam 42.284,77 TL faizsiz borç çıkarıldığı, bu borcun davacı tarafından 11.12.2017 tarihinde Kuruma yatırıldığı, davacının malullük aylığının durmasına sebep olan 26.04.2013 tarihli çalışmaların 10.06.2019 tarih ve 024 sayılı araştırma inceleme sonucunda iptal edilmesine karar verildiğinden malullük aylığının durdurulma işleminin ve çıkarılan borcun geçersiz hale geldiğinin tespit edildiği, davacıya 15.12.2022 tarihinde iade edildiği ve davacıya 01.11.2017 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, 5510 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesi uyarınca davacıya hak kazandığı malullük aylığının yaşlılık aylığı ile birlikte ödenemeyeceğinden malullük aylığının durdurulduğu 21.12.2016 tarihinden yaşlılık aylığının bağlandığı 01.11.2017 dönemine kadarki maluliyet aylığının ödenmesi gerektiği, Adli Tıp Kurumu 2.Üst Kurulunun 25.03.2022 tarihli kararı ile davacının 17.04.1989 tarihinden itibaren çalışma gücünü %60 oranında kaybettiği anlaşılmış olduğundan dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, Fatih Arkan tarafından gerekçeli ve denetime elverişli şekilde düzenlenen 28.03.2022 tarihli rapor, 31.05.2022 tarihli ek rapor ve 06.01.2023 tarihli ek rapor Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunarak asıl ve birleşen davalar yönünden davacının davasının kabulü cihetine gidilmekle; asıl davanın kabulü ile davacı …’ın 17.04.1989 tarihinden itibaren %60 oranında maluliyetine uğradığı ve maluliyet aylığına hak kazandığının tespitine, davalı Kurumun davacıya 40.028,37-TL ve 7.250,77-TL’lik yersiz ödeme yapıldığına dair kurum işleminin iptali ve davacı tarafından yapılan bu ödemelerin iadesine ilişkin talebi yönünden davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, davacı …’ın 21.12.2016-19.07.2017 tarihleri arasında kesilen maluliyet aylıkları yönünden 9.753,45-TL alacağın kesildikleri tarihleri ile işleyecek yasal faizleriyle birlikte davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine; birleşen davanın kabulü ile davacı … tarafından davalı Kuruma ödenen 35.034,00-TL’nin ödeme tarihi olan 11.12.2017 tarihi ile davacıya iade edildiği 15.02.2022 tarihleri arasında işlemiş 13.000,00-TL yasal faiz alacağının davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine, davacı … tarafından davalı Kuruma ödenmiş bulunan 7.250,77-TL’nin ödeme tarihi ile iade edilmiş olduğu 15.02.2022 tarihleri arasında işlemiş 5.011,40-TL yasal faiz alacağının davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine, davacıdan 20.07.2017-31.10.2017 tarihleri arasında davacının maluliyet aylıklarının kesilmesi nedeniyle 4.950,02-TL alacağının aylıkların kesildikleri tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
1.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Asıl ve birleşen dava yönünden davanın reddinin gerektiği gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacıya 17.04.1989 tarihinde en az % 60 oranında malul olduğu gerekçesiyle maluliyet aylığı bağlandığı, davacının 2013 yılı Nisan Mayıs aylarındaki çalışması nedeniyle maluliyet aylığının (söz konusu çalışmaların daha sonradan sahte olduğu belirlenip iptal edildiği) kesildiği, kurum tarafından davacının tekrar maluliyet yönünden kontrole tabi tutulduğu, Kurum Sağlık Kurulu ve Yüksek Sağlık Kurulunca davacının en az %60 oranında malul olmadığı belirtilerek, maluliyet aylığının yeniden bağlanmadığı ve davacıya ödenen aylıkların borç olarak çıkarıldığı, davacının maluliyet oranını tespiti için iş bu davayı açtığı, mahkemece Adli Tıp Kurumu ihtisas dairesi ve giderek adli tıp kurumu üst kuruldan alınan raporda davacının %60 oranında malul olduğu ve maluliyet başlangıcının 17.04.1989 tarihi olarak belirlendiği, Adli Tıp Kurumu ihtisas dairesi ve Üst Kurul raporları dikkate alınarak verilen karar yerinde olduğu, bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava, maluliyet aylığının bağlanması, birikmiş aylıkların ödenmesi; birleşen dava ise ödenmeyen aylıkların işlemiş faizinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2- 2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 20 inci maddesinin 1, 2 ve 3 üncü fıkraları ile 96 ncı maddeleri
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.