YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2219
KARAR NO : 2023/2968
KARAR TARİHİ : 22.03.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1753 E., 2022/2209 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/516 E., 2020/140 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde;davalı işveren yanından 01.09.2015 – 21.06.2016 tarihleri arasında aylık 1.450 TL ücret ile çalıştığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının usta öğretici olarak görev yaptığını, davacı ile kurumun özel şartları anlatılarak anlaşıldığını, çalışmasında sakınca olmadığına ilişkin valilik izninin alındığını, bu şekilde iş akdinin başladığını, davacının iddia ettiği hususların gerçeği yansıtmadığını öne sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “dosyada toplanan deliller, taraf iddia ve savunmaları ile hükme esas alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacı …’in,1524459.35 sicil numaralı davalı Sokrat Özel Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti.’ne ait eğitim öğretim işi işyerinde 01.09.2015 – 21.06.2016 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret ile 291 gün çalıştığı, 162 günlük çalışmasının SGK’na bildirildiği, 129 günlük çalışmasının SGK’na bildirilmediğinin tespitine” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde;ilk derece mahkemesince verilen kararda 28239 nolu Resmi Gazetede yayınlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği 26 ını maddesinin 3 üncü Bendi ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin Çalıştırılacak Personel başlıklı 8 inci maddesinin gözardı edildiğini, bu yönetmelikler gereğince, müvekkili şirketin Valilikten ve Milli Eğitim İlçe Müdürlüğünden çalışma izni almadan hiç bir eğitimciyi çalıştıramayacağını, davacının çalışma onayının, … Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 08.12.2015 tarihli yazısıyla 10.12.2015 tarihinden itibaren çalışması şeklinde geldiğini, bu nedenle davacının 10.12.2015 tarihinden önce çalıştırılmasının mümkün olmadığını, dosya kapsamında dinlenen davacı tanığı da dahil tüm tanıkların da aynı şekilde beyanda bulunduklarını, Milli Eğitim Müdürlüğünden gelen yazı cevabı ile işyeri kayıtları ve özlük dosyasında bordrolarda görüleceği üzere, davacının asgari ücretle çalıştığını, bordroların ihtirazi kayıt sunulmaksızın davacı tarafından imzalandığını beyanla, ilk derce mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir
2.Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde; Kurumun davada taraf sıfatı “bulunmadığını, Kurum kayıtlarında yapılan araştırmada; davacının iddia edilen dönemlere dair herhangi bir çalışmasına rastlanmadığını, bilindiği üzere bu tür tespit davalarında 506 sayılı Yasanın 79. maddesi gereği 5 yıllık hakdüşürücü sürenin söz konusu olduğunu, davanın tanık beyanlarıyla dahi ispatlanamadığını, beyanlar arasında çelişkiler olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ” davalıya ait eğitim öğretim işyerinden 11.01.2016-21.06.2016 tarihleri arasında sigortalılık bildirimleri bulunan davacı hakkında, … Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü kayıtlarında; uzman öğretici (çocuklar için İngilizce erken dil öğretimi kursu) olarak Özel Yasemin İngilizce Kursu Bostanlı Şubesinde 10.12.2015 tarihinde maaş karşılığı 1.273,50 TL brüt , Net 1.000,54.-TL ücret ile Çalışma İzin onayının 08.12.2015 tarihli yazı ile verildiği, davacı ile işveren Mehmet Selim Arıkan imzalı 01.12.2015 tanzim tarihli Özel Öğretim Kurumlarında Görev Alan Eğitim Personeline Ait İş Sözleşmesinde; davacının işveren Sokrat Özel Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd.Şti. … Özel Yasemin İngilizce Kursunda 10.12.2015-10.12.2016 süresinde haftalık 20X20 ders saati, net 9,80- TL, Brüt 11,64-TL ders saati ücreti karşılığı net 1.000,54TLücret ile çalışacağının belirlendiği, … Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 28.06.2016 tarihli yazı ile, davacının Özel Yasemin İngilizce Kursu Bostanlı Şubesinde 23.06.2016 tarihinde (müstafi) görevden ayrılması onayının verildiği görülmekle, davacının hizmet akdinin başlangıcının 10.12.2015 olarak kabul edilmesi gerekirken, resmi yazı içeriğine aykırı olarak 01.09.2015 tarihinin esas alınması hatalı olmuştur.” gerekçesi ile davalı ve feri müdahil Kurum vekillerinin istinaf istemlerinin kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davacının, davalı Sokrat Özel Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd.Şti’ne ait 1524459.35 sicil sayılı eğitim öğretim işyerinde 10.12.2015-10.01.2016 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret ile çalıştığının ve çalışmalarının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde;Tanık anlatımlarının aksine Milli Eğitim Müdürlüğüne verilen dilekçenin esas alınmasının hatalı olduğunu, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
2.Fer’i Müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın hak düşürücü süreye uğradığını, fiili çalışmanın kanıtlanması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının, davalı işveren yanında geçen 01.09.2015 – 21.06.2016 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86 ıncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ve feri müdahil Kurum vekillerin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle, iş sözleşmeleri, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü yazısı ve dinlenen bordro tanıkların beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.