YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/6524
KARAR NO : 2023/8074
KARAR TARİHİ : 13.09.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/515 E., 2022/1417 K.
KARAR : Kısmen Kabul
Feri Müdahil Kurum vekili
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/329 E., 2021/239 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı, davalı … San. A.Ş. ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ve feri müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi hükmü yerine geçmek üzere davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı … San. A.Ş. ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi …’nın davalı… A.Ş.’nin taşeron firma diğer davalıya vermiş olduğu plastik çuval dikim işinde 04.09.1995-20.06.2000 tarihleri arasında aralıksız olarak çalıştığını, davacıların murisi tarafından asıl işveren… A.Ş. aleyhine … 2. İş Mahkemesinin 2003/661 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve açılan davanın kabulüne karar verildiğini, davacıların murisinin sigortalılık sürelerinin eksik bildirilmesi nedeni ile davacıların haklarının ihlal edildiğini belirterek davacıları murisinin asıl işveren…… Şirketi taşeronu diğer davalı işyerinde 04.09.1995-20.06.2000 tarihleri arasında asgari ücretten aralıksız olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … …A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süreye maruz kaldığını, diğer davalı işverenin alt işveren olduğunu, davacıların murisinin diğer davalının çalışanı olduğunu, davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğini belirterek şirket yönünden açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Feri müdahil Kurum vekili; duruşmadaki beyanında; açılan davayı kabul etmediklerini, hak düşürücü süreye maruz kaldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile muris …’nın 06.05.1996-20.06.2000 tarihleri arasında davalılardan asıl işveren… Pilastik San. A.Ş. (…Plastik A.Ş.)’nin alt işvereni olan …’a ait iş yerinde devamlı ve sürekli olarak 1.485 gün asgari ücret ile çalıştığının tespiti ile bu dönemde 812 gün Kuruma eksik bildirim yapıldığının tespitine, davalı… Pilastik San. A.Ş. (…Plastik A.Ş.)’nin sorumluluğunun ödenmeyen prim borçları ile sınırlı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı … San. A.Ş. ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacılar vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Yerel Mahkemece hükmedilen gerekçeli kararda müvekkilin eksik yatırılan sigorta primlerinden davalılardan…Plastik A.Ş.’nin sorumlu olduğunun belirtilmesine rağmen söz konusu şirket lehine 5.100,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi açıkça hatalı olup, müvekkili hak kaybına uğrattığı, dosyaya emsal olması açısından davalıları aynı olan ve aynı hukuki sebepten dolayı açılan … 2. İş Mahkemesi 2012/148 Esas 20016/216 Karar sayılı ilamında da davalılar … ve… Plastik A.Ş.(…Plastik A.Ş.nin) müşterek ve müteselsilen sorumlu bulunduğu, davalı ….’nin sorumluluğunun ödenmeyen prim borçlarıyla sınırlı olacak şekilde belirtildiği, Yerel Mahkemece verilen iş bu kararın Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2016/15084 Esas ve 2019/210 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, yine güncel tarihli … Bölge Adliye Mahkemesi 7. H.D. 2019/1666 Esas 2021/316 Karar sayılı 04.03.2021 tarihli ilamında da davalı şirketler müşterek ve müteselsilen sorumlu bulunmuş, davalı vekili lehine herhangi bir vekalet ücretine hükmedilmediği, bu nedenlerden ötürü Yerel Mahkemece sehven davalı ……A.Ş. lehine hükmedilen vekalet ücretinin açıkça hakkaniyete aykırı olduğu, bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının bu yönleriyle ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.
2.Davalı …. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacıların murisinin çalıştığı dönemlere ilişkin primlerinin ödendiği, müvekkil şirketin ürettiği ürünlerin çuval ve big-bag olarak dikim işini üstlenen diğer davalı müvekkil şirketin alt işvereni olduğu, bu hususun … İş Mahkemelerinin kesinleşmiş kararlarıyla sabit olduğu, bahse konu davada hizmet tespiti yönünden müvekkil şirkete husumet yöneltilebilmesinin mümkün olmadığını, çalışanın sosyal ve ekonomik hakları ile ilgili düzenlemeler asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumluluğunu düzenleyen mevzuat hükümleri sonucu olup, bu düzenlemeler alt işverenin işverenlik sıfatını ve sorumluluklarını ortadan kaldırmamakta, asıl işvereni pirim borçlarıyla yükümlü kılmadığı, bu nedenlerle ilk derece mahkeme kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.
3.Feri müdahil SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen karar incelendiğinde eksik inceleme yapıldığı ve bazı hususların gözden kaçırıldığını, Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu tür davalar “kamu düzenine” ilişkin olduklarından, çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak açıklıkta ortaya konulması gerektiği, süresi içerisinde başvurulması halinde Yargıtay kararlarında kabul edilen ilkelere uygun bir biçimde bu tespitin belirlenmesi gerektiği, yapılan incelemeler neticesinde müvekkil Kurumun yapmış olduğu işlemler tamamen mevzuat dahilinde gerçekleşmiş olup, herhangi bir hukuka aykırılık söz konusu olmadığı, davacının iddialarının maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu, bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ” toplanan deliller, dinlenen tanık anlatımları ile hizmet tespitine karar verilen süreler yönünden kararın yerinde olduğu, ancak, davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olması,asıl işveren davalı hakkında ödenmeyen prim borçlarından sorumluluğuna karar verilmesine ve yargılama giderlerinden birlikte sorumlu olmalarına rağmen davalı… (….. Şti.) Plastik San A.Ş. lehine vekalet ücreti takdir edilmesi hatalı olduğundan bu yöndeki davacı istinafı yerinde olduğu” gerekçesi ile davalı … San. A.Ş. vekili ve feri müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine
, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile … 1. İş Mahkemesinin 2019/329 Esas, 2021/239 Karar sayılı kararının HMK’nin 353/1.b-2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi hükmü yerine geçmek üzere; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … ..A.Ş ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ….. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.
2. Feri müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 79 uncu, maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı … ..A.Ş. ve feri müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle, kesinleşen işçilik alacakları dosyası ve içeriği, dinlenen bordro tanıkların beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.