YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/6908
KARAR NO : 2023/8652
KARAR TARİHİ : 25.09.2023
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili, davalı kurumun 233200101 1042328038 1541000021 sicil sayısı ile işlem gören müvekkiline ait iş yerinde yapılan denetim sonrası sigortalı olarak çalışan eşi … hakkında çalışmalarının fiili olmadığı ve sahte sigortalılık gerekçesi ile müvekkilinden iptal aylık prim hizmet belgesinin talep edildiğini, soyut iddiayı destekleyecek herhangi bir delil ve belgeye dayandırılmadığı için içeriğinin gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle söz konusu belgeye karşı süresinde 29.07.2019 tarihli dilekçeyle kuruma itirazda bulunduklarını ve talebin kaldırılmasını talep ettiklerini, 20.08.2019 tarihli 2019/131 E. 2019/131 K. sayılı Komisyon kararı ile reddedildiğini, denetmen raporunun hüküm ve sonuç doğurmasının mümkün olmadığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile iptal niteliğinde aylık prim ve hizmet belgelerinin verilmesi konulu 10.07.2019 tarihli 53494150-2020101-E.10032214 sayılı işlemin iptaline karar verilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, kurum işleminin yerinde olduğunu, çalışmanın fiili olmadığının tespit edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile sigortalı …’in, davacının yanındaki çalışmalarının fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle davalı Kurum tarafından sigortalılık bildirimleri iptal edilmiş ise de gerek davacı tanıklarının beyanları, gerek bordro tanığının beyanları gerek denetmenlere ifade veren tutanak tanıklarının mahkeme huzurunda verdikleri tutanaktaki beyanlarının aksi nitelikteki beyanları ve oluşan çelişki nedeniyle mahkemece çelişkinin giderilmesi için sorulan sorulara verdikleri tutarlı ve samimi beyanları, gerek dosyada mevcut imzalı ücret bordroları birlikte değerlendirildiğinde …’in davacıya ait işyerinde iş akdine bağlı olarak fiili bir şekilde çalıştığı, bundan dolayı Kurum denetmenlerinin aksi yöndeki tespitlerinin ve Kurum tarafından davacıdan talep edilen iptal niteliğinde aylık prim ve hizmet belgelerinin verilmesi konulu işlemin hukuka uygun olmadığı değerlendirilerek davanın kabulü ile Kurumun 53494150-202.01.01-E.10032214 sayılı işleminin iptaline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, …’in ifadesinde “muhasebe işlerine bakıyordum, ücret almıyordum” dediğini yine … ile aynı binada oturan …’ün “… evlendikten sonra herhangi bir çalışması yoktur.” ifadesini verdiğini, …’in iş yeri komşusu … ise “yaklaşık 2011 yılından beri ben herhangi bir bayan çalışan görmedim.” dediğini, davacı tanıklarının beyanlarının uyumsuz ve çelişkili olduğunu, tanıkların bazılarının temizlik yapar, haftada 2 kere gelir dediğini, bazılarının ise muhasebe işlerine … her gün işyerine gelir dediğini, bu nedenle tanık beyanlarının hükme esas alınamayacağını tanıkların yönlendirme sonucu bu şekilde beyanda bulunduklarını ve yeterli şekilde araştırma yapılmadığını, yeterli sayıda tanık dinlenmediğini, davacı tarafın hiçbir yazılı delili olmadığını, sadece tanık beyanlarına dayalı hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile denetime konu davacıya ait
işyerinde, …’in bildirildiği dönemde 2 çocuğundan dolayı analık kolundan iş göremezlik ödeneğine hak kazandığı, …’in bildirimleri ile davacı işverenin 6111 sayılı Kanun teşvikinden yararlandığı, işsizlik maaşından faydalanmak için işten çıkıştan önceki 3 yıl toplam 600 gün çalışma koşulu ve işten çıkış kodunun 03 (istifa) olarak gösterilmesi gerektiği, işveren bildirimlerinin de bu şekilde yapıldığı Kurum teftiş raporu ile belirlenmiştir.Davacının eşi …’le 20.04.2007 tarihinde evlendiği, 1. çocuğunun 16.11.2008, 2. çocuğun 25/11/2012, 3.çocuğunun 24.03.2017 tarihinde doğduğu belirlenmiştir. …’in kurumdan, analık ödemesi talebinde bulunması sebebiyle davacı işverenin işyerinin “akaryakıt ve pompa tamir montaş satış işi” olması ve bildirim yapılan kişinin davacı işverenin eşi oluşu ve bildirimlerin gebelik süresine denk gelmesi sebebiyle Kurum denetmeni incelemesi sonucunda sigortalılık başlangıç ve bitiş tarihlerinin gebelik süresine denk geldiği belirgindir. İşverenlikçe yapılan hizmet bildirimlerinin iptaline ve ve iptal niteliğinde aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenmesine ilişkin kurum işleminin yerinde olduğu değerlendirilerek davalının istinaf başvurusunum kabulüne, HMK’nın 353/1-b/2 maddesi gereğince Kayseri 1. İş Mahkemesinin 2019/540 Esas – 2021/246 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, yeterli inceleme yapılmadığını, çalışmanın gerçek ve fiili olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir..
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 59, 86 ncı maddeleridir.
3. Değerlendirme
İnceleme konusu dosyada; Kurumun 21.03.2019 tarihli, 20 sayılı raporla, davacının eşi …’in davacının iş yerinden yapılan bildirimlerinin gerçeği yansıtmadığı, fiili olmadığı tespit edildiğinden iptal edilmesi gerektiğinin tespit edildiği ve davacıdan iptal aylık prim hizmet belgesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu ihtilaf sigortalının hak alanını ilgilendirdiğinden sigortalı … …nın 124 üncü madde gereğince davaya dahil edilerek davada taraf yapılmalı, göstereceği deliller, bilgi ve belgeler toplanmak suretiyle elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.