YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/7114
KARAR NO : 2023/9366
KARAR TARİHİ : 09.10.2023

MAHKEMESİ: … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1756 E., 2023/451 K.
HÜKÜM/KARAR: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: … 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/37 E., 2021/167 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esasdan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait … plakalı Aydınlıkevler adliye hattında çalışan minübüste şoför olarak 2012/ Mart, 2014/2 döneminde aralıksız olarak çalıştığını, ancak hizmetinin davalı kuruma bildirilmediğini beyanla, bu tarihler arasında hizmet akdiyle kesintisiz davalı yanında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı işveren vekili, davacının …plakalı dolmuşta 5510 sayılı Kanun’a 01.03.2011 tarihinde eklenen ek 6 ncı madde gereğince 27.08.2012 tarihinde dolmuş şoförü olarak çalışmaya başladığını, çalışmasının ayda 10 günü geçmediğini ve 30.11.2014 tarihine kadar aralıksız sürdüğünü, bildirimlerinin yapıldığını, başkaca çalışmasının olmadığını, ayrıca davacının yıllardır anılan dolmuş hattında takoz şoför (yevmiyeci)olarak başka dolmuşlarda da ihtiyaç duyulduğunda günü birlik çalıştığını, müvekkiline ait dolmuşta hiçbir dönem hizmet akdiyle sürekli olarak çalışmadığını, dava konusu edilen 01.03.2002-10.12.2010 arasındaki tespit isteminin hak düşürücü süre nedeni ile reddi gerektiğini beyanla davanın esastan reddini talep etmiştir.
Davalı Kurum vekili, davadan önce kuruma müracaat edilmediğini, dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davalı işyerinde kesintisiz olarak çalıştığını beyan ettiği tarihlerde işverene ait herhangi bir işe giriş ve tescil bildirimine rastlanmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgeler ile tanık beyanları değerlendirilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne, 01.03.2002-31.12.2011 tarihleri arası dönem talebin hak düşürücü süre yönünden reddine, 20.09.2012-01.10.2014 tarihleri arası dönem dahili davalıların mirasçıları davalı yanında hizmet akdine istinaden asgari ücret miktarı üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, Yerel Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddinin hatalı olduğunu, hizmet tespit davalarındaki hak düşürücü sürenin tespit ve esaslarını açıkça ortaya koymuş iken Yerel Mahkemenin yanılgı değerlendirme ile karar tesisinin hukuka aykırı olduğunu, dava konusu dönemde davacının çalışmasıın hizmet akdine dayalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı … (mirasçıları) vekili, Mahkemece verilen kararın yerinde olmadığını, eldeki davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dosyadaki eksiklikler giderilmeden bilirkişi incelemesi yaptırıldığını belirterek, davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davalı Kurum vekili, mahkeme kararının Kurum aleyhine olan kısmının kaldırılması gerektiğini, Kurum kayıtları karşısında salt tanık anlatımlarına bakılarak hazırlanmış bilirkişi raporu hükme esas alınmaması gerektiğini, kararın eksik inceleme sonucu verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamından, davacı adına düzenlenen ceza tutanakları ve dinlenen tanık beyanlarından davacının hüküm altına alınan şekilde çalışmasının sabit olduğu,dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Taraf vekilleri istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.03.2002-01.10.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’un 79 uncu, 5510 sayılı Kanun’un 86 ncı maddeleridir.
3. Değerlendirme
İnceleme konusu dosyada; davacının 01.03.2002-01.10.2014 tarihleri arasında şoför olarak çalıştığının tespitini talep ettiği, Mahkemece davanın kısmen kabulüne, 20.09.2012-01.10.2014 tarihleri arasında davalı nezdinde çalıştığının tespitine karar verildiği, davacının hizmet cetvelinde 23.01.2014-30.11.2014 döneminde 4/a kapsamında EK-6 ticari olarak ayda 30 gün üzerinden bildirim yapıldığı anlaşılmaktadır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden taraf vekillerinin sair tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmektedir.
5510 sayılı Kanun’un ek madde 6- (Ek: 13.02.2011-6111/51 md.) “Ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma aracı işyerleri ile 4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olan kişilerin sigortalılıkları, bu madde kapsamında kendileri tarafından 30 gün üzerinden prim ödemeleri suretiyle sağlanır…” hükmü düzenlenmiştir.
Mahkemece, davacının 20.09.2012-01.10.2014 döneminde çalıştığı yönünde karar verilmesi yerinde ise de; hizmet cetvelinde yer alan EK-6 ticari olarak bildirilen çalışma ile çakışma dikkate alınarak, 23.01.2014-01.10.2014 dönemi yönünden EK-6 kapsamında yapılan bildirimin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde değildir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esasdan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 09.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.