YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/7905
KARAR NO : 2023/9049
KARAR TARİHİ : 02.10.2023

MAHKEMESİ: … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/24 E., 2023/106 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: … 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/170 E., 2019/26 K.

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi …’ün davalılardan … Kardeşler Cam Gıda İnş. Ltd. Şti tarafından üstlenilen yol yapım çalışması sırasında kamyonun damperinin enerji nakil hattına teması ile elektrik çarpması sonucu vefatına dair olayın iş kazası olup olmadığı yönünde tespit davası açmak üzere … 1.İş Mahkemesi’nin 2016/44 Esas sayılı tazminat dosyasının 04.10.2018 tarihli duruşmasında 2 haftalık kesin süre verildiğini, bu nedenle bu davanın açıldığını beyanla 19.07.2011 tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacılar tarafından dava açmadan önce Kuruma müracaat edilseydi zaten olayın 2016 yılında düzenlenmiş raporla iş kazası kabul edilmiş olduğu anlaşılacağından davanın usulden reddi gerektiğini beyan etmiştir.
Davalı … Kardeşler Cam Gıda İnş. Nak. Taah. Eğ. Reh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davacıların davaya konu istemi hakkında, dava tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaatı ve Kurum tarafından bu müracaata konu istemin reddine ilişkin bir işlem veya eylem bulunmaması nedeniyle yerleşmiş Yargıtay kararları doğrultusunda, 6100 sayılı HMK.’nun 115/2 nci maddesi uyarınca, 6552 sayılı Kanun’un 64 üncü maddesi ile 5521 sayılı Kanun’un 7 nci maddesine üçüncü fıkra olarak eklenen düzenleme doğrultusunda, davaya konu istemi hakkında Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat etmesi ve bu müracaat hakkında anılan yasal düzenleme uyarınca karar verilmesi gerekmekte ise de, dosya kapsamında müteveffa …’ün 19.07.2011 tarihinde geçirdiği kazanın, dava tarihi olan 08.10.2018 tarihinden önce Kurumca iş kazası olarak 05.07.2018 tarihli müfettiş raporu ile tespit edildiği, 6100 sayılı HMK.’nun 115/2 nci maddesi uyarınca davacı tarafa, dava şartı eksikliğini gidermesi yönünde Kuruma başvurması için kesin süre verilse dahi davanın sonucunu değiştirmeyeceği, dava tarihinden önce müteveffa …’ün 19.07.2011 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olarak tespit edilmesi nedeniyle davacıların davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı, her ne kadar … 1.İş Mahkemesi’nin 2016/44 Esas sayılı dosyasında 04.10.2018 tarihli duruşmasında, davacılar vekiline, dava konusu olay ve talepleri ile ilgili iş kazası olup olmadığı yönünde tespit davası açılmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği görülmüş ise de, Mahkemenin bu yöndeki ara kararının davacıların kuruma başvuru zorunluluğunu ortadan kaldırmadığı, davacılar vekili tarafından eldeki iş kazasının tespiti davası açılmadan önce kuruma başvuru yapılmış olsaydı söz konusu kazanın iş kazası olduğunun tespit edildiği anlaşılacağından davalı kurumun davanın açılmasına sebebiyet vermediği kanaatine varıldığı gerekçesi ile hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine ve davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili, dava açılmasına Kurumun hatalı işlemlerinin neden olduğunu, davanın kabulüne karar verilerek lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.
Davalı … vekili, hüküm kısmının ikinci maddesindeki vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine diye düzeltilmesi gerektiğini belirtmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, incelenen kararın, dava dosyası kapsamında mevcut maddi delillere uygun, yasal ve hukuksal gerekçelere dayandığı, delillerin takdirinde herhangi bir isabetsizlik ve kamu düzenine aykırı bir halin varlığının tespit edilemediği gerekçesi ile davacı ve davalı Kurum vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacılar vekili; … 1. İş Mahkemesinde görülmekte olan 2016/44 Esas sayılı dosyada 23.05.2017 tarihinde Şırnak SGK İl Müdürlüğüne yazılan müzekkereye Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Şırnak Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün 05.07.2018 tarihinde vermiş olduğu cevabında “İl Müdürlüğü kayıtlarında yapılan tetkikler sonucunda …hakkında herhangi bir iş kazası kaydına rastlanılmadığının” belirtildiği, yine … 2. İş Mahkemesi tarafından 05.12.2018 tarihli müzekkere ile “Davacılar murisi …’ün 19.07.2011 tarihinde geçirdiği kaza ile ilgili iş kazası bildirimi bulunup bulunmadığının iş kazası ile ilgili herhangi bir tespit yapılıp yapılmadığının” sorulduğu, Şırnak SGK İl Müdürlüğü 03.01.2019 tarihli cevabi yazısı ekinde sunmuş olduğu belgelerden; davacıların murisi ile ilgili rapor oluşturulmak üzere 09.07.2015 tarihinde incelemeye başlanıldığı ve 05.07.2018 tarihinde incelemenin bitirilerek inceleme raporu düzenlendiğinin görüldüğünü, davacı … vekili sıfatıyla 03.06.2015 tarihinde Şırnak Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne “iş kazası sonucu …’ün vefat ettiği, durumun incelenerek iş kazasından dolayı tarafına maaş bağlanması” talep edildiği, davalı Kurumun … 1. İş Mahkemesinde devam eden 2016/44 Esas sayılı tazminat dosyasına verdiği cevabi yazı nedeniyle Mahkemece tespit davası açılması için 2 haftalık kesin süre verildiğini, davalı Kurumu işbu davanın açılmasına sebebiyet vermiş olması nedeniyle, davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının hatalı olduğu, davalılar lehine değil, davalılar aleyhine yargılama giderleri ile vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

2. SGK vekili, diğer davalı, … Kardeşler Cam Gıda İnş. Nak.Taahhüt Eğitim Rehabilitasyon Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti vekilinin dosyaya cevap dilekçesi sunmadığı ve duruşmalara katılmadığını, bu durumda karşı taraf vekalet ücretinin sadece Kurum lehine hükmedilmesi gerekirken, diğer davalı, … Kardeşler Cam Gıda İnş. Nak.Taahhüt Eğitim Rehabilitasyon Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti lehine de hükmedilmiş olması usul ve yasalara aykırı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı kanunun 13 üncü maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114 üncü maddesidir.
3. Değerlendirme
Eldeki dosyada , 03.06.2015 tarihinde davacılardan …’ün kuruma başvurarak oğlunun 19.07.2011 tarihinde … Kardeşler Ltd. Şti. şirketinde çalışırken iş kazası sonucu vefat ettiğini,durumun incelenerek kendisine gelir bağlanmasını talep ettiği, 19.04.2016 tarihli SGK İnceleme raporu ile …’ün 19.07.2011 tarihinde maruz kaldığı olayın iş kazası olduğunun tespit edildiği, 05.07.2018 tarihli SGK İnceleme Raporu ile de …isimli sigortalının iş kazası ile ilgili müfettiş Niyazi Başkal’ın ara rapor kaydı olduğu, son rapor kaydının düzenlenmesi için görev kaydı yapıldığı belirtilerek sonuç bölümünde …’ün 19.07.2011 tarihinde maruz kaldığı olayın iş kazası olduğunun ifade edildiği ve bu rapor üzerine SGK’nun 25.07.2018 tarihli yazısı ile 05.07.2018 tarihli müfettiş raporunun sonuç bölümünde belirtilen işlemlerin yapılması için tahsis servisine havalesi gereğinin belirtildiği ,… 1.İş Mahkemesi’nin 2016/44 Esas sayılı dosyasında anılan iş kazası nedeniyle işverene karşı maddi ve manevi tazminat davası açıldığı ve 04.10.2018 tarihli celsede; Mahkemece SGK’ na yazılan 07.03.2018 tarihli iş kazası nedeniyle davacılara gelir bağlanıp bağlanmadığına dair müzekkereye, Kurum’un 05.07.2018 tarihli yazısı ile “müdürlüğümüz kayıtlarında yapılan tetkikler sonucu iş kazası kaydına rastlanmamıştır” şeklinde cevap verildiğinden ,mahkemece davacı vekiline dava konusu olayın iş kazası olup olmadığı yönünde tespit davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine karar verildiği, yine SGK ‘nun 11.02.2020 tarihli cevabi yazısında iş kazası nedeniyle mirasçılara gelir bağlanmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, davacıların 03.06.2015 tarihli iş kazası iddiasının incelenerek gelir bağlanması istemine ilişkin başvurusunun 11.09.2014 tarihli Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun’un 64’üncü maddesi ile 5521 sayılı Kanunun 7’nci maddesine üçüncü fıkra gereği Kuruma yapılmış başvuru olduğu kabul edilerek ve … 1. İş Mahkemesinde devam eden 2016/44 Esas sayılı tazminat dosyasında mahkemece Kuruma birden fazla kez müzekkere yazıldığı halde Kurum tarafından iş kazası kaydına rastlanmadığı şeklinde cevap verilmiş olması nedeniyle mahkemece verilen kesin süreye istinaden iş bu davanın açıldığı gözetilerek, Kurumca gelir bağlama işleminin sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığı araştırılmalı, davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararı olduğu kabul edilerek, vekalet ücreti de bu kapsamda değerlendirilmelidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle ;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.