YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/10685
KARAR NO : 2013/9819
KARAR TARİHİ : 13.05.2013
MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada … 9. Sulh Hukuk (Kadıköy 1. Sulh Hukuk) Mahkemesi’nce verilen 18.10.2011 tarih ve 2006/1819-2011/1277 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı … Müdürlüğü vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalılardan … A.Ş. tarafından müvekkili şirket adına düzenlenip, dahilde işleme rejimi hükümlerine göre geçici olarak ithal edilen eşyalar nedeniyle doğabilecek gümrük vergilerine (Gümrük vergisi+Katma Değer Vergisi vs.) karşılık olarak, müvekkili şirket tarafından davalılardan … Gümrük Müdürlüğü’ne verilen 16.05.2003 tarih ve 205503 seri nolu 576.850.000 TL (576.85 TL) bedelli banka teminat mektubu ile 08.05.2003 tarih ve 11298 seri nolu 4.529.950.000.TL (4.529,95 TL) bedelli banka teminat mektuplarının, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen taraflarına iade edilmediğini ileri sürerek, hükümsüzlüklerinin tespiti ile paraya çevrilmelerinin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davaya konu teminat mektupları davalıdan alınmak suretiyle ithalat işlemleri yapıldığını, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’na bağlı Gümrük Yönetmeliği’nin 653. maddesinde “655. maddeye uygun verilen teminat mektubunun süresi dahilde işleme rejiminde ek süreler dahil belge süresine l yıl, diğer gümrük işlemlerinde ise ek süreler dahil belirlenen süreye 6 ay eklenmek suretiyle tespit edilir. Teminata konu işleme ilişkin sürenin belirsiz olduğu hallerde teminat mektubunun en az 3 yıl süreli olarak düzenlenmesi ve gerektiğinde bu sürenin dolmasından l5 gün önce ibraz edilecek yeni bir teminat mektubu ile değiştirilmesi gerekir. Bu sürelerden daha uzun süreli teminat mektubu ibraz edilmesi halinde bu teminat mektupları da kabul edilir.” dendiğini, teminat mektuplarının süresi 29.01.2005 tarihinde sona ermeden önce 08.12.2004 tarihli yazı ile davacıya yeni süreli teminat mektubunun l5.01.2005 tarihine kadar ibraz edilmesi gerektiğinin, ibraz edilmemesi halinde teminat mektubunun nakde çevrileceğinin bildirildiğini, ancak bu yazıya davacı şirket
tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, buna rağmen teminat mektubunun nakde çevrilerek emanete alınması yönünde banka nezdinde herhangi bir işlem yapılmadığını, teminat mektuplarının iade edilmesine ilişkin ilgili ihracatçı birliğinden müdürlüklerine intikal eden herhangi bir yazıya da rastlanmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı banka vekili, dava konusu teminat mektuplarından birinin 30.01.2005 tarihine diğerinin ise 29.01.2005 tarihine kadar geçerli olduklarını, bu durumda müvekkili bankanın davacı şirketin teminat mektubunun muhatabı diğer davalı … Müdürlüğü tarafından vade tarihlerine kadar doğmuş olmak kaydıyla talep edeceği teminat mektubu bedelinden l0 yıl süre ile sorumlu bulunduğunu, bu durumda müvekkili bankanın teminat mektubunun iade edilmesine kadar iade bulunmuyorsa vade tarihlerinden başlamak üzere l0 yıl süre ile davacı şirketten teminat mektubu komisyonu talep etme hakkı bulunduğunu, davacı şirketin bu davada müvekkili bankayı taraf göstermemesi gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davaya konu teminat mektuplarının 29.01.2005 ve 30.01.2005 tarihine kadar geçerli olduklarına ilişkin ibarenin vadenin dolması ile birlikte geçersiz hale gelerek hüküm ifade etmeyeceği, söz konusu teminat mektupları nedeniyle davacının komisyon ücreti ödemek yükümlülüğünün kalkacağı, belirtilen süre içinde riskin gerçekleşip gerçekleşmediğinin öneminin olmadığı, risk gerçekleşmiş olsa dahi teminat mektubunun hükümsüzlüğünü etkileyemeyeceği, lehtarın riskin süreden önce gerçekleştiğini ispat etmek suretiyle ilgili bankaya müracaat edebileceği gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu Anadolu Bank A.Ş. … Sitesi Şubesi tarafından verilmiş bulunan 16.05.2003 tarih ve 205503 seri nolu 576.850.000 TL (576.85.TL) bedelli banka teminat mektubu ile 08.05.2003 tarih ve 11298 seri nolu 4.529.950.000 TL (4.529,95 TL) bedelli banka teminat mektuplarının hükümsüzlüklerinin tespiti ile teminat mektuplarının davacıya iadesine karar verilmiştir.
Kararı davalı … Müdürlüğü vekili temyiz etmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı … Müdürlüğü vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı … Müdürlüğü vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, davalı … Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan harç alınmasına mahal olmadığına, 13.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.