YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/9773
KARAR NO : 2013/9213
KARAR TARİHİ : 07.05.2013
MAHKEMESİ:TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada … 51. Asliye Ticaret (… 1. Denizcilik İhtisas) Mahkemesi’nce verilen 27.03.2012 tarih ve 2009/244-2012/102 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı … gemisi donatanı … /işleteni … ‘ya … … Denizcilik ve Müşavirlik Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:Davacı vekili, davalı … Denizcilik ve Müş. Ltd. Şti. aracılığı ile … isimli gemide 1.400 … Doları maaşla 17.08.2008 tarihinde kamarot olarak çalışmaya başlayan müvekkilinin iş akdinin haksız olarak süresinden önce 25.01.2009 tarihinde feshedildiğini, davalı … Denizcilik ve Müş. Ltd. Şti.’nin iş sözleşmesini acente sıfatıyla imzaladığını, müvekkilinin bir kısım işçilik hak ve alacaklarının ödenmediğini belirterek müvekkilinin 5.600,00 … Doları maaş alacağının dava tarihinden itibaren bankaların 1 … Dolarına uyguladığı yasal faiz oranı ile birlikte tahsiline, şimdilik 1.000,00 … Doları kötü niyet tazminatı ve 600,00 … Doları ihbar tazminatının davalıdan tahsiline, gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili … Denizcilik ve Müş. Ltd. Şti.’nin geminin işleteni … … ‘nin acentesi olmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, görev ve yetki itirazlarının bulunduğunu, iş akdinin haklı olarak feshedildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalı gemi işleteni arasında 17/09/2008 tarihinden itibaren 8 ay süreli iş sözleşmesi akdedildiği, davacının … isimli gemide kamarot olarak
çalıştığı, iş sözleşmesinin işveren adına acente sıfatıyla imzalandığı, … Denizcilik ve Müş. Ltd. Şti’nin davacının gemiye iştirak edeceğini 16/09/2008 tarihinde ilgililere bildirdiği, davacının vizesinde de gemi şirketi olarak Bluemar Denizcilik ve Müş. Ltd. Şti.’nin isminin yer aldığı, davacı talepleri arasında gemi üzerine gemi alacaklısı ve buna bağlı kanuni rehin hakkı tanınmasının talep edilmesi ve davalıların adresinin … olması nedeniyle davalı görev ve yetki itirazının yerinde olmadığı, aracılık eden … Denizcilik Şirketi’nin asaleten işveren sıfatına sahip olmaması nedeniyle ücret ödeme borcunun bulunmadığı, görevlerin neler olduğu somut bir biçimde önceden belirlenmeyen ve tebliğ edilmeyen bir iş ilişkisinde işçinin görevlerini yapmadığından söz edilemeyeceği, davacı gemi adamının 5.227,00 … Doları bakiye ücret alacağının bulunduğu, ihbar tazminatı talep koşullarının bulunmadığı, iş sözleşmesinin kötüniyetli olarak feshedildiğinin ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 5.227,00 … Doları’nın 11/03/2009 dava tarihinden itibaren kamu bankalarınca … Doları’na verilen en yüksek yıllık faiz oranının tahakkuku ile fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru TL karşılığının davalı işleten … … ‘dan alınarak davacıya verilmesine, davalı … Denizcilik ve Müş. Ltd. Şti. aleyhine asaleten açılan davanın husumetten reddine karar verilmiştir.Kararı, davalı … gemisi donatanı … /işleteni … ‘ya … acentesi … Denizcilik ve Müşavirlik Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, mümeyyiz davalı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, gemi adamının iş akdinin haksız olarak feshedildiği iddiasına dayalı ücret vs. hak ve alacakların tahsili ile gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınması istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davalı tarafça davacının iş akdinin haklı sebeplerle feshedildiği savunulmuş, hükme esas alınan bilirkişi raporunda da, dosya içerisine sunulan davacının işin ifası sırasındaki olumsuz tutum ve davranışlarına ilişkin tutanaklar ve yazılar ile bu hususta dinlenen tanık beyanları dikkate alındığında taraflar arasındaki iş akdinin haklı nedenlerle feshedilip feshedilmediğinin takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda, mahkemece gerekçeli kararda toplanan deliller ve dinlenen tanık beyanları irdelenmek suretiyle iş akdinin haklı sebeplerle feshedip feshedilmediğinin değerlendirilmesi gerekir. Yine, BK’nın 325. maddesinde, ”İş sahibi işi kabulde temerrüt ederse, işçi taahhüt ettiği işi yapmaya mecbur olmaksızın mukaveledeki ücreti isteyebilir. Şu kadar ki, işi yapmadığından dolayı tasarruf ettiği yahut diğer bir iş ile kazandığı ve kazanmaktan kasten feragat eylediği şeyi mahsup ettirmeye mecburdur.” düzenlemesi yer almakta olup, mahkemenin kabulüne göre, davacının bakiye ücret alacağının belirlenmesinde işverenin işi kabulde temerrüt koşullarının oluşup oluşmadığının da değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış kararın mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, mümeyyiz davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile kararın mümeyyiz davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı … gemisi donatanı … /işleteni … … ‘ya … … Denizcilik ve Müşavirlik Ltd. Şti.’ye iadesine, 07.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.