YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/12021
KARAR NO : 2017/5766
KARAR TARİHİ : 26.10.2017
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada … 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28/03/2016 tarih ve 2014/279-2016/168 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 24/10/2017 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. … dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin Minibüsçüler Odasına kayıtlı M plakalı minibüsü işlettiğini, … Büyükşehir Belediyesi UKOME kararı ile araçların 18+1 kapasiteye dönüştürülmesi neticesinde 18+1 oturma kapasiteli … plakalı araç olarak işletmeye başladığını, Özel Halk Otobüsleri Kooperatifi üyesi … tarafından UKOME kararının iptali için idari yargıda dava açıldığını, bu dava devam ederken oda ve kooperatif yöneticilerinin bir araya gelerek görüşmeler yaptıklarını, birden fazla protokol imzalandığını, bu protokoller ile halk otobüsleri esnafı ile minibüs işleten esnafın aynı çatı altında toplanması, gelirin ortak bir havuzda toplanması, tarafların eşit koşullarda çalışması ve 575 adet nama yazılı senedin minibüsçüler odası üyeleri tarafından halk otobüsleri kooperatifi üyelerine verilmesinin kararlaştırıldığını ve 575 adet nama yazılı senedin S.S. 21 Nolu Özel Halk Otobüsleri Taşıyıcılar Kooperatifine 28/05/2011 tarihli tutanakla verildiğini, bedelleri ödenerek senetlerin geri alındığını, 2. İdare Mahkemesinde … tarafından açılan davanın Danıştay tarafından onanarak 02/11/2011 tarihinde kesinleştiğini, …’ın ise davasından 28/11/2011 tarihinde feragat ettiğini, feragatın kesinleşme tarihinden sonra yapıldığını, protokol şartlarının yereni getirilmediğini, kooperatif üyelerinin müvekkilinin hulus ve saffetinden faydalanarak minibüs odası esnafının özel halk otobüsleri esnafını zarara uğrattıkları kanısını uyandırdıklarını, protokol şartlarının yerine getirilmemesi nedeni ile davalının sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek, davanın kabulü ile davacının sebepsiz yere ödediği 20/06/2011 vadeli senet karşılığı 38.100,00 TL’nin dava tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanacak faizin uygulanarak davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile taraflar arasında imzalanmış sözleşmenin geçersizliğinin tespitine ve geçersiz sözleşme kapsamında ödenen 38.100 TL ticari faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, taraflar arasında düzenlenmiş protokoller gereğince … Otobüsçüler Esnaf Odası’nın kurulduğu, dileyen koopertif üyesi ile Minibüsçüler Esnaf Odası Üyesinin bu kooperitfe üye olduğu ve davacının kapasitesi artırılmış araç ile toplu taşıma işi yaptığının tarafların kabulünde olduğu, idare mahkemesi iptal kararı içeriğine göre Minibüs Odası üyelerinin belediye tarafından açılacak ihaleye katılarak kapasitesi artırılmış araç ile çalışma imkanı mevcut iken ihale yapılmasını engellemek amacıyla Halk Otobüsleri Kooperatifi ile anlaşma yolunu tercih ettikleri, bu kapsamda oda ve kooperatif yöneticileri ile belediye yetkililerinin muhtelif zamanlarda biraraya gelerek görüşmeler yaptığı ve davaya konu protokolleri imzaladıkları, bu sözleşmeler genel kuruldan alınan bir yetki üzerine imzalanmış sözleşmeler olmadığından esnaf odası ve kooperatif üyelerinin tamamını bağlayıcı nitelikte olmadığı ancak her iki kuruluş üyelerinden büyük çoğunluğun bu protokolleri benimseyerek protokoller kapsamında yükümlülüklerini yerine getirdiği, … ve … tarafından idari yargıda açılan davalardan feragat edildiği, … Otobüsçüler Esnaf Odası kurularak sözleşmelere onay veren kişilerin bu odaya üye olduğu, davacının da icazet verdiği sözleşmede kapasite artırımından dolayı halk otobüsü işletenlerin zarara uğradıkları ve bu zararın giderimi amacıyla 38.100 TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı, bu kapsamda davacı tarafından ödeme yapıldığı, bu sözleşmeye icazet vermeyen Minibüsçüler Odasının bir kısım üyelerinin 14-1 kapasiteli araçlarla çalışmaya devam ettiği, davacının ise halen kapasitesi artırılmış araç ile çalışmakta olduğu, sebepsiz zenginleşmenin söz konusu olmadığı ayrıca toplu taşıma araçlarının çalışacakları güzergahların ve çalışma şartlarının belirlenmesi yetkisinin UKOME’ye ait olduğu ve yaptığı iş gereği davacının bu durumu bilerek sözleşmeye icazet verdiği, kapasite artırımından dolayı davalıların zarara uğradığı, sebepsiz zenginleşmenin söz konusu olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, davacının üyesi olduğu Minibüs Odası ile davalının üyesi olduğu dava dışı kooperatif arasında düzenlenen anlaşma ve protokollerin geçersizliğinin tespiti ile geçersiz sözleşme uyarınca ödenen senet bedelinin istirdatı istemine ilişkin olup, dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma, çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir. Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmakta olup, mahkemece dava konusu senedin davalı kooperatif ortaklarının doğmuş zararlarına ilişkin verildiği kabul edilerek yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa, yukarıda özetten de anlaşılacağı üzere, davacının da içerisinde olduğu minibüsçülerin araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan 2007 tarihli UKOME genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında, iptal kararına rağmen anılan UKOME kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı Kooperatif üyesinin 2007 tarihli UKOME kararının alınmasından iptal edilinceye kadarki geçen süre zarfında, yine fiili durumun sonuna kadar geçen sürede zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı gerektiğinde bilirkişi incelemesi de yapılmak suretiyle tespit edilmelidir. Bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları da mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen UKOME kararı yerine alınan yeni kararlar dahi dayanak anlaşma ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken denetlenebilir yeterli dayanağı da gösterilmeden eksik inceleme ile yazılı gerekçesiyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.480,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 26/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.