YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/2775
KARAR NO : 2017/4963
KARAR TARİHİ : 03.10.2017

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada … 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 29/12/2015 tarih ve 2014/189-2015/989 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin hamili olduğu çeklerin çalındığını, iptalleri için açılan davada davalı şirketin dava konusu çekin elinde olduğunu beyanla müdahale talebinde bulunduğunu, bunun üzerine istirdat davası açılmak üzere süre verildiğini, davalının kötüniyetli olup, sahte faturalara ilişkin alacakların faktoring sözleşmelerine konu edilemeyeceğini ileri sürerek, çekin istirdadını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin dava konusu çeki dava dışı …’dan faktoring sözleşmesi kapsamında aldığını ve meşru hamili olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının dava konusu çeki keşideci olan müşterisinden ticari ilişki kapsamında aldığı ve ciro silsilesinde davacıdan sonra yer alan davalının factoring işleminde çeki teslim aldığı firma ve bu firmanın faturasını sunduğu şirketle davacının herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, davacının davalı factoring şirketinden bu kapsamda çekin istirdatını talep edebileceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile, dava konusu … Bankası … Şubesine ait, keşidecisi … olan, 92803650 hesap, 5679243 çek no’lu, 30/04/2014 keşide tarihli, 2.500, 00 TL bedelli çekin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, TTK’nin 792. maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklandığı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Ancak, 6102 sayılı TTK’nin 792. maddesinde “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790’ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” hükmü düzenlenmiştir. Zayi olan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının öncelikle çekin yedinde iken rızası hilafına elinden çıktığını ardından da çeki elinde bulunduran hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Öte yandan, davalının faktoring kuruluşu olması ve çekin keşide tarihi gözetildiğinde, davalının çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu olup olmadığının belirlenmesinde 6361 sayılı Kanun ile bu kanunun yürürlüğünden önce yayımlanan ve anılan kanunun geçici 1. maddesi uyarınca uygulanmakta bulunan Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 22. maddesi hükümlerinin ve keza konuyla ilgili … genelge ve tebliğlerinin nazara alınması gerekmektedir.
Bu itibarla, mahkemece uyuşmazlığın çözümünde uygulanması gereken yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde bir değerlendirme yapılıp, davalının çeki iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığı, çekin istirdadının gerekip gerekmediğinin tespiti ile sonucuna göre bir karar vermek gerekirken salt davacı ile faktoring işlemine konu alacağın borçlusu arasında bir ticari ilişki bulunmadığından bahisle eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 03/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.