YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2020/275
KARAR NO : 2021/6943
KARAR TARİHİ : 08.12.2021

MAHKEMESİ : İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ
BİRLEŞEN DAVA : İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’NİN 2014/1422 ESAS

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 15.06.2017 tarih ve 2014/1477 E. – 2017/585 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf istemlerinin ayrı ayrı esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi’nce verilen 24.10.2019 tarih ve 2018/1584 E. – 2019/1361 K. sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı şahıslar vekilince duruşmalı, davacılar vekili tarafından duruşmasız olarak istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 07.12.2021 günü hazır bulunan davacılar vekili Av. … ile tüm davalılar vekili Av. … dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Asıl davada davacılar vekili, müvekkillerinin 25.10.2010 tarihinde vefat eden muris…’in yasal mirasçıları olup, adı geçenin vefatından sonra davalı ……A.Ş’deki paylarının müvekkillerine intikal ettiğini, murislerinin 2003 yılından beri yönetim dışında bırakıldığı gibi müvekkilinin de şirket yönetimine alınmadığını, davalılar … ile …’nın birlikte diğer davalı … Mağazacılık Tekstil Dış Ticaret Ltd. Şti.’ni kurduklarını, tüm şirketlerin portföyünü ve kazançlarını bu şirkete devretmeye başladıklarını, şirketin …’taki taşınmazının rayiç değerin altında satılarak zararın doğmasına sebep olduklarını, müvekkillerinin pay sahibi oldukları şirketlerdeki kâr payının dağıtılmadığını, müvekkillerinden habersiz genel kurul yapıldığını ileri sürerek davalıların hükümsüz ve yolsuz işlemlerine dayalı olarak elde ettikleri kâr payı, huzur hakkı, maaş vs. her türlü haksız kazancın şirketten çıkış tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL’sinin şirkete ödenmesine, davalıların yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğundan doğan dolaylı veya doğrudan şirkete verilen zararın ve haksız kazancın zararın doğum tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 150.000,00 TL’sinin şirkete ödenmesine, davalıların müvekkillerine vermiş olduğu kâr payından yoksunluk, dağıtılmayan kâr payı ile yoksun bırakılan kazançlar ve davalı … … A.Ş’nin portföyünün kullanılması nedeniyle davalı …nin elde ettiği kazanç üzerinden hesaplanacak tazminatın avans faiziyle birlikte fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 150.000,00 TL’sinin davacılar müvekkillerine ödenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiş; 14.05.2015 havale tarihli dilekçesi ile taleplerine açıklık getirmiştir.
Birleşen davada ise, davacılar vekili, davalılardan … Hazır Giyim Ltd. Şti.’nin kurucu ortağı olan murisleri…’in 25.10.2010 tarihinde vefatıyla şirketteki hisselerinin müvekkiline intikal ettiğini, müvekkillerinin şirket yönetiminden dışlandığını, şirket hesaplarıyla ilgili bilgilerin verilmediğini, davalılar … ve …’nın … Mağazacılık Tekstil Dış Ticaret Şirketini kurarak müvekkillerinin ortağı olduğu … Hazır Giyim Ltd. Şti.’nin portföyünü kendi kurdukları şirkete aktardıklarını, davalıların şirketi ve müvekkillerini zarara uğrattığını ileri sürerek davalıların hükümsüz ve yolsuz işlemlerine dayalı olarak elde ettikleri kâr payı, huzur hakkı, maaş vs. her türlü haksız kazancın şirketten çıkış tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL’sinin şirkete ödenmesine, davalı yöneticinin sorumluluğundan doğan dolaylı veya doğrudan şirkete verilen zararın ve haksız kazancın zararın doğum tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 150.000,00 TL’sinin şirkete ödenmesine, davalıların müvekkillerine vermiş olduğu kâr payından yoksunluk, dağıtılmayan kâr payı ile yoksun bırakılan kazançlar ve davalı … Hazır Giyim… Ltd Şti’nin portföyünün kullanılması nedeniyle davalı …nin elde ettiği kazanç üzerinden hesaplanacak tazminatın avans faiziyle birlikte fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 150.000,00 TL’sinin davacılar müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl ve birleşen davalarda davalılar vekili, dava konusu edilen hususların tamamı ile ilgili dava haklarının zamanaşımına uğradığını, iddiaların gerçeği yansıtmadığını, şirketin zarara uğratılmadığını, iddiaların soyut olduğunu, … Mağazacılık Tekstil Ltd Şti’nin davacıların murisinin sağlığında ve onun bilgisi dahilinde kurulduğunu, şirkete ait taşınmazın rayiç değer üzerinden satılarak şirket kayıtlarına yansıtıldığını, şirket portföyünün … Mağazacılık Tekstil Ltd Şti.’ye aktardıkları iddiasının da gerçeği yansıtmadığını belirterek davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesince iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; asıl davada, davalılar …, …, …’nın yönetim kurulu üyesi sıfatıyla, birleşen davada da davalı …’nın şirket müdürü sıfatıyla TTK 553. maddesi ve devamı maddelerine göre sorumlu oldukları, sorumluluk davasının şirkete yöneltilemeyeceği, esas davada; ……A.Ş’nin 2011 yılından itibaren ortaklardan alacak olarak şirket aktifinde bulunan ve davalılar … ile …’nın şirkete olan borcunun 6111 sayılı Yasa gereğince aktiften silindiği, şirketin vergisel açıdan kamu idaresine karşı denetimden kurtarıldığı ancak şirket ortaklarının
ve şirketin aktiften silinen tutar yönünden bir zarara uğradığı, 2011 ve devamı yıllarında 6111 sayılı Yasa gereğince KDV, gelir ve kurumlar vergisi matrah arttırımı gereğince aktif varlıklarının tahsilinden vazgeçilerek, vazgeçilen varlıkların ise kanunen kabul edilmeyen gider olarak gösterildiği, anılan yıllar itibariyle bu miktarın toplam 818.074,00 TL olduğu, şirketin bu oranda zarara uğratıldığı, şirketin 1.000.000,00 TL’lik ödenmiş sermayesinin 2014 yılı bilançosuna göre 2/3üne tekabül eden 697.681,61 TL’lik kısmının kaybedildiği, borca batık olduğu, şirkete ait taşınmazın 20.03.2014 tarihinde 170.000,00 TL bedelle satışının yapıldığı, bu değerin satış tarihindeki gerçek rayiç değeri yansıtmadığı, satış tarihi olan 20.03.2014 tarihi itibariyle rayiç değerinin 350.000,00 TL olduğu, aradaki farkın 180.000,00 TL olup, şirketin bu miktarda zararda olduğu, birleşen davada ise; şirketin 2011 yılından itibaren faaliyet sonuçlarına göre şirket özsermayesiyle varlıklarını tamamen kaybettiği, 2009 ve 2012 yılına ilişkin ticari işlemlerinde zararda olduğu, 2013 ve 2014 yılındaki faaliyetlerinden kâr elde edildiği ancak herhangi bir kâr dağıtımının yapılmadığı, sağlanan payların şirket bünyesinde kaldığı, şirketin gelir tablosu, kesin mizan ve kurumlar vergi beyannamelerine göre 6111 sayılı Kanun çerçevesinde 2011 ve devamı yıllarında toplamda 76.871,91 TL’lik kanunen kabul edilmeyen giderlerin olağan dışı giderler olarak kurumlar vergi matrahına ilave edilerek ortakların 76.871,91 TL’lik kârdan mahrum bırakıldığı, esasında bu miktar kadar şirketin gelirden yoksun bırakılıp zarara uğratıldığının açık olduğu, dolayısıyla … Hazır Giyim Limited Şirketinin 2011 ve 2012 yıllarında toplam 76.871,91 TL kanunen kabul edilmeyen giderlerinin vergi matrahından düşülmesi sonucu şirketin bu miktar gelirden mahrum kaldığı, asıl ve birleşen davada davalı … Mağazacılık Tekstil Dış Ticaret Limited Şirketinin davalılar tarafından kurulduğu, …ile … Hazır Giyim Limited Şirketinin tüm işlem hacminin, davalıların kurduğu … Mağazacılık Tekstil Dış Ticaret Limited Şirketine aktarıldığı ve … markasıyla faaliyet gösteren bu şirketler içinde …nin tedarikçi konumunu tamamen yitirdiği ve … Mağazacılık Tekstil Dış Ticaret Limited Şirketinin tedarikçi haline geldiği, ancak …nin ve davalıların ortağı oldukları … Mağazacılık Tekstil Dış Ticaret Limited Şirketinin kâr marjlarının çok düşük ya da yetersiz olduğu faaliyetlerinin zararla kapattıkları ve şirketin mahrum kaldığı tedarikçi kârının bir önem arzetmediği, …ile toptan satış yaptığı alıcılar arasında herhangi bir sözleşmenin bulunmaması ve tacirlerin mal alım satım koşullarını serbestçe belirleyebilecekleri ilkesi karşısında portföy tazminatının yerinde bulunmadığı, kapatılan mağazaların davacıların murisi vefat ettiği 25.10.2010 tarihinden önceki faaliyet dönemlerinde gerçekleştirildiği, sadece …’ta bulunan mağazanın murisin vefatından sonra 31.03.2014 tarihinde kapatıldığı ve bu mağazanın bulunduğu taşınmazın rayiç değerden düşük bir bedelle satışından dolayı zarar hesabının yapıldığı ancak bunun dışında murisin sağlığında yapılan işlemler olması ve başka bir deyişle murisin bu işlemlere rıza göstermesi nedeniyle ve bu yöndeki kararlarda imzasının bulunduğu dikkate alındığında davacıların mağazaların kapatılması nedeniyle şirketin zarara uğratıldığı iddiasının yerinde olmadığı, her iki davada dağıtılmayan kâr payı, yoksun bırakılan kazanç ve şirketin portföyünün kullanılması nedeniyle uğranılan zararın ve yönetici olan davalıların elde ettikleri kâr payı, huzur hakkı, maaş vs. her türlü haksız kazancın davalılardan alınarak davacılara ödenmesi talep edilmiş ise de, yönetim kurulu üyelerinin kanundan kaynaklı olarak huzur hakkı ya da ücret alabilecekleri, bu konuda şirket genel kurulunun alacağı bir kararın yeterli bulunduğu, kâr payının ne şekilde dağıtılacağının yasada açıkça yer aldığı ve şirketin elde ettiği kârın dağıtımının yapılan genel kurul toplantısında karar altına alınabileceği, kâr dağıtımına ilişkin genel kurul kararı olmaması halinde şirket ortaklarının kâr payı isteminde bulunmalarının mümkün olmadığı, şirketin portföyünün kullanılmasından kaynaklanan bir zararın tespit edilemediği, esas ve birleşen davada kayyum tayini ve genel kurulun gündeminin belirlenip toplanmasının sağlanması talepleri olsa da kayyum tayini ve genel kurul toplantısının ne şekilde yapılacağı veya genel kurula iznin hangi hallerde isteneceğinin yasada açıkça tanımlanmış olup, somut olayda hem … …. A.Ş’nin hem de … Hazır Giyim Limited Şirketinin yönetim organlarının bulunduğu gibi kayyum tayini için aranan koşullar ve genel kurul toplantısına iznin yasal koşulları bulunmadığından bu istemin de yerinde olmadığı gerekçeleriyle asıl davada, davacıların davalı … Mağazacılık Tekstil Dış Ticaret Ltd. Şti. aleyhine açtığı davanın husumetten reddine, davacıların davalılar …, … ve …’ya karşı açtığı davanın kısmen kabulü ile 150.000,00 TL zararın bu davalılarda alınarak …ye ödenmesine, bu miktara 20.03.2014 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, davacıların diğer taleplerinin ve fazla isteminin reddine, birleşen davada, davacıların davalılar … Hazır Giyim San. Tic. Ltd. Şti, davalı … Mağazacılık Tekstil Dış Ticaret Ltd. Şti. ve …’ya karşı açtığı davanın husumetten reddine, davacıların davalı Ergün Şeynova’ya karşı açtığı davanın kısmen kabulü ile 76.871,91 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte bu davalıdan alınıp, davalı … Hazır Giyim San. Tic. Ltd. Şti.’ye verilmesine, diğer taleplerinin ve fazla isteminin reddine karar verilmiştir.
Bu karara karşı taraflar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre; İlk Derece Mahkemesince sunulu deliller, alınan bilirkişi raporu içeriğindeki tespitlere göre kurulan hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, taraflar vekillerinin asıl ve birleşen davada verilen hükümlere yönelik istinaf başvurularının HMK’nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili ve davalı gerçek kişilerin vekili temyiz etmiştir.
1- Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına, 6111 sayılı Kanun kapsamında tarafların ortak olduğu her iki şirketin ticari defterlerinde davalı ortakların kayıtlı borçlarının silinmesi nedeniyle davacıların şirketin zarara uğratıldığına dair iddiasını ispatladığı, ancak ispat yükünün kendisine düşen davalılarca borçlu oldukları bu tutarların esasen şirket için harcanan giderler olduğunu yönünde somut bir delil getirilmemiş olmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK’nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından, davacılar vekilinin ve davalı şahıslar vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dosya kapsamındaki belgelerden ve Ticaret Sicil kayıtlarından, birleşen davada davacı sıfatıyla yer alan …’in, … Hazır Giyim Ticaret Ltd. Şti.’ne miras yoluyla ortak olduğu, ancak 08.02.2012 tarihinde hisselerini …’e devrederek ortaklıktan ayrıldığı anlaşılmakla, dava dilekçesindeki iddialar da düşünüldüğünde davanın açıldığı tarihte …’in aktif husumetinin bulunup bulunmadığının mahkemece değerlendirilmesi gerektiğinden, birleşen davada verilen kararın bu yönüyle re’sen bozulması gerekmiştir.
3- Asıl ve birleşen dava, tarafların ortak oldukları şirketlerin (… Creatıon Tekstil San ve Tic. A.Ş. – … Hazır Giyim Ticaret Ltd. Şti.) davalı yöneticiler tarafından zarara uğratıldığı iddiasına dayalı sorumluluk davası olup, davacıların dayandıkları sorumluluk sebeplerinden biri de ortak oldukları şirketlerin portföyünün davalı şahıslar tarafından kurulan … Mağazacılık Tekstil Dış Tic. Ltd. Şti.’ne aktarıldığı ve bu suretle zarara uğratıldıklarıdır. Mahkemece gerek asıl gerek birleşen davada … Mağazacılık Tekstil Dış Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın husumetten reddine karar verilmiştir. Ancak, davacılar şirket portföyünün aktarılması nedeniyle … Mağazacılık Tekstil Dış Tic. Ltd. Şti.’nin haksız kazanç sağlandığı iddiasında oldukları, nitekim dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında da davacıların ortağı oldukları şirketlerin zaman içinde piyasadaki tedarikçi konumunu kaybettiği ve … Mağazacılık Tekstil Dış Tic. Ltd. Şti.’nin tedarikçi konumuna geldiği tespit edilmiş olup, mahkemece, davacıların bu iddiaları yönünden esastan bir değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden, bu davalı yönünden husumetten ret kararı verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
4- Asıl davada, davacılar dava dilekçesindeki taleplerini 14.05.2015 tarihli dilekçelerinde açıklamış ve kâr payı için 500.- TL, huzur hakkı için 250.- TL, maaş ve sair her türlü haksız kazanç için 250.- TL, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğundan doğan dolaylı veya doğrudan şirkete verilen zararlar için 75.000.- TL, haksız kazanç için 75.000.- TL talep etmiş olup, Mahkemece, 6111 sayılı Kanun kapsamında davalı şahısların şirkete olan borçlarının silinmesi nedeniyle … Creatıon Tekstil San. ve Tic. A.Ş.’nin zarara uğratıldığı kabul edilmiş ve taleple bağlı kalınarak 150.000,00 TL’ye hükmedilmiş ise de, kabul şekli itibariyle talep aşımı yapıldığından kararın re’sen bozulması gerekmiştir.
5- Asıl davada davacılar, dava dilekçesinde ayrıca … Creatıon Tekstil San ve Tic. A.Ş.’nin 10.07.2014, 30.09.2004, 08.12.2005 ve 04.08.2009 tarihli genel kurul kararlarının hükümsüzlüğünün tespiti isteminde bulunmuş, mahkemece, hükümsüzlük talepleri yönünden dosya tefrik edilmiş ve sair talepler yönünden yargılamaya devam olunmuştur. Tefrik edilen davaya konu genel kurul kararlarının hükümsüz kılınıp kılınmadığı ve işbu davaya etkisinin olup olmayacağı hususu üzerinde de durulması gerektiğinden, tefrik edilen davanın akıbeti araştırılarak değerlendirilmeden sonuca varılması da doğru olmamış, mahkeme kararının bu yönden dahi bozulması gerekmiştir.
6- Yukarıdaki (3) numaralı bozma sebep ve şekline göre, davalı şahıslar tarafından … Creatıon Tekstil San ve Tic. A.Ş. ile … Hazır Giyim Ticaret Ltd. Şti. portföyünün … Mağazacılık Tekstil Dış Tic. Ltd. Şti.’ne aktarıldığı iddiasıyla davalı şahıslar yönünden verilen ret kararına yönelik davacıların temyiz itirazlarının ise bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin ve davalı şahıslar vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik sair temyiz itirazlarının reddine; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen davada verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının re’sen BOZULARAK KALDIRILMASINA; (3) ve (5) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik temyiz itirazının kabulü ile asıl ve birleşen davada verilen kararlara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının re’sen BOZULARAK KALDIRILMASINA; (4) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada verilen kararlara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının talep aşımı nedeniyle re’sen BOZULARAK KALDIRILMASINA; (6) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacıların bir kısım temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına; HMK’nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 3.815,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan alınarak yekdiğerine verilmesine, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 08/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.