YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2020/3052
KARAR NO : 2021/4114
KARAR TARİHİ : 27.04.2021

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada …4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28.06.2018 tarih ve 2016/7 E. – 2018/264 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nce verilen 13.06.2019 tarih ve 2018/2811 E. – 2019/1195 K. sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı ile aralarında herhangi bir ticari ilişki olmadığını, takibe konu bononun davalıya teminat olarak davacı şirket ortaklarından dava dışı …’ın şahsi olarak verdiğini ancak senede sonradan davacı şirket kaşesinin basıldığını, bononun gerçek bir borç ilişkisine dayanmadığını, davalının tefecilik ve dolandırıcılıktan hakkında soruşturma başlatıldığını ve takip konusu bonoya da savcılıkça el konulduğunu, bono bedeline istinaden dava dışı Hayrullah Kutulman tarafından 390.000.- TL ödendiğini, bakiye bono bedeli olan 280.000.- TL’den borçlu olunmadığının tespiti ile haciz tehdidi ile ödenen 132.566 TL’nin istirdatına ve davalı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, takibe konu senet üzerine davacı şirket yetkilisince tanzim tarihinde kaşe basılıp imzalandığını, icra takibi sonrasında davalı şirket yetkililerince bu yönde herhangi bir itirazda bulunulmayıp borcun kabul edildiğini, senede ilişkin borcun bir kısımın ödenmesinin de buna delil teşkil ettiğini, senedin geçerli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, takibe konu bononun davalının yargılandığı ve tefecilik suçundan ceza aldığı ceza dosyası içeriği, davalının ifadeleri ve dosya içeriğindeki belgelerle Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen tefecilik ilişkisine istinaden davacı şirketin yetkilisince verildiği, vekalet görevini kötüye kullanılmak suretiyle davacı şirket yetkilisine ait olan ve davalı adına tescil ettirilen …İli …İlçesi 345 ada 36 parselde bulunan 27, 28, 38 numaralı bağımsız bölümlerin ipotekli olması nedeniyle bononun ek teminat olması amacıyla verildiği, senet meblağının ipotek bedelleri toplamından oluştuğu, bu hususun da davalı tarafın kabulünde olduğu, söz konusu bağımsız bölümlerin …2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin kararı ile vekalet görevinin kötüye kullanılması nedeniyle davacı şirketin yetkilisine iade edildiği ve bu kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, davacının davalıya bu senet nedeniyle gerçek bir borcunun bulunmadığı ve istirdat talebinde haklı olduğu, senet meblağının 388.769,00-TL’sinin dava dışı üçüncü kişilerce ödendiği ve davalının takip başlatırken kötü niyetli olduğu senedin hangi amaçla verildiğini bilebilecek durumda olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile icra dosyasına ödenen 132.566,00-TL’nin davalıdan istirdatına ve davalı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmiştir.
Karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Bölge adliye mahkemesince, taraflar arasındaki tefecilikten dolayı Yargıtay’dan kısmen onanarak kesinleşen …Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki tüm ifadeler ve verilen karar ile …2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nden verilen tapu iptal ve tescil davasının verilen bononun tefecilik ilişkisine dayalı olduğunu ve bono bedelinin tapu kaydı iptal edilen taşınmaz ipoteklerine ilişkin olduğu nazara alındığında taraflar arasında gerçek bir borç ilişkisi olmadığı gerekçesiyle verilen ilk derece mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğundan davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit ve istirdat davasıdır.
Takibe konu nakden kayıtlı bonoda keşideci davacı şirket, lehdar ve 1. ciranta dava dışı Mustafa Berdibek, 2. ciranta Binmax gıda şirketi, son ciranta ve yetkili hamil davalı olup, icra takibi yetkili hamilce yapılmıştır. Her iki taraf, bononun devredilen taşınmazlar üzerindeki ipotek bedelleri karşılığı teminat verildiğini kabul etmektedir. Davalı ceza davası sürecindeki beyanlarında davacı şirket yetkilisinden satın aldığı taşınmazlar üzerinde bulunan üç adet ipoteğin kaldırılması karşılığında 670.000.- TL’lik bononun verildiğini, kaldırılmaması halinde bono bedelinin tahsil şartlarının oluşacağını beyan ettiği, davacı şirket yetkilisince …2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde davalıya devredilen taşınmazların tapu tescilinin iptali için açılan davada tapu tescillerinin iptal edildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bu durumda söz konusu taşınmazların ipotek borcuna teminaten alındığı belirtilen bononun teminat özelliği gerçekleştiği ve bono bedelinin istenebilir hale geldiği anlaşılmaktadır. Bono bedelinin 388.769,00 TL’sinin davacı dışındaki kişilerce ödendiği tarafların kabulünde olup, mahkemece, icra takip tarihi itibariyle alacak-borç durumunun tespit edilmesi ve yapılan ödemenin o tarihteki asıl alacak ve faiz toplamından düşülerek ödeme tarihinden dava tarihine kadar hesap yapılarak davacının bonodan dolayı borçlu olduğu tutarın tespiti ile davacının talebi de gözönüne alınarak bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile verilen hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK’nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 27.04.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.