YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1928
KARAR NO : 2023/5384
KARAR TARİHİ : 27.09.2023
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1520 Esas, 2022/142 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)
SAYISI : 2019/600 E., 2021/224 K.
Taraflar arasındaki tasfiye memurunun değiştirilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili …’in, Vizyon Plastik İth. İhrc. San. ve Tic. A.Ş.’nin %65 hissedarı ve en büyük pay sahibi olan hakim ortağı olduğunu, tasfiye memuru olarak atanmış olan …’nin %15 hisseye sahip olduğunu, diğer ortak Hüseyin Ateşçi’nin ise %20 hisseye sahip olduğunu, müvekkilinin 2019/184 E. sayılı dosyasından ihya davası açıldığını, bu davanın reddedildiğini, şirketin en küçük ortaklarından …’nin tasfiye memuru olarak seçildiğini haricen öğrendiğini, şirketin hakim ortağı olan müvekkiline herhangi bir bildirim yapılmadığını, davaya dahil edilmediğini ve savunma imkanı tanınmadığını, söz konusu karara karşı yargılanmanın yenilenmesi şartları oluştuğundan, iadei muhakeme taleplerinin kabulüne, Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/184 E., 2019/314 K. sayılı kararının iptal edilmesine ve akabinde şirketin %65 hissedarı olan müvekkili …’in Vizyon Plastik İth. İhrc. San. ve Tic. A.Ş.’ye tasfiye memuru olarak seçilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacılar vekili tarafından … adına özel yetkili vekâletname sunulduğu ancak davacı şirket adına özel yetkili vekâletname sunulamadığı, eksikliğin giderilmesi için süre verildiği ve davanın açılmamış sayılacağına karar verileceği ihtar edildiği, verilen süreye rağmen davacı şirket adına usulüne uygun düzenlenmiş vekâletname ibrez edilmediği, davacı Vizyon Plastik adına usulüne uygun vekâletname olmadan dava açıldığı davanın davacı … açısından açılmamış sayılmasına, davanın davacı … açısından incelenmesinde ise davanın Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/184 E., 2019/314 K. sayılı verilen kararın yargılamanın yenilenmesinin istemi ile huzurdaki davanın açıldığı, ihtiyati tedbirin talebinin ret edilmesi üzerime talebin reddine ilişkin ara kararının incelenmesi için dosya istinaf mahkemesine gönderildiği, istinaf mahkemesince davacıların her ne kadar talebi yargılamanın yenilenmesi olarak belirtilmişler ise de, hukuki nitelendirme hakime ait olduğu, davacının amacı ve talebinin Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/184 E., 2019/314 K. sayılı kararı ile …’nin davalı şirketin tasfiye memuru olarak atanmasına ilişkin karar nedeniyle tasfiye memurunun değiştirilmesi talepli olduğu şeklinde belirleme yapıldığı, bu doğrultuda davacıya talep sonucunu açıklamak için süre verildiği, davacı tarafın da yargılamaya ilişkin esas talebin ve amaçlanan hususun tasfiye memurunun değiştirilmesi olduğunu bildirdiği, bu itibarla Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/184 E. sayılı dosyasında, Vizyon Plastik İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ihyasına karar verilerek, tasfiye memuru olarak …’nin atandığı, tasfiye memurunun değiştirilmesi talebinin, kararı veren mahkemeden ek kararla her zaman istenebileceği değerlendirilerek eldeki davanın açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin 2019/1702 E., 2019/1510 K. sayılı ve 05.11.2019 tarihli kararıyla verdiği karar sonrası 2019/600 E. sayılı dosyanın ara kararına karşı yapılmış olan istinaf incelemesinde belirtilen hususlara aykırı karar verdiğini, bu durum usul ve yasaya aykırılık içerdiğini, müvekkillerin dava açma hak ve ehliyetleri olduğu gibi dava açmakta hukuki yararları bulunduğunu, Vizyon Plastik A.Ş. adına Eyüp 3. Noterliğinin 13268 yevmiye numaralı ve 19.09.2016 tarihli azilnamesinin geçerli olmadığı hususu mahkemece gözetilmeden usul ve yasaya aykırı şekilde davanın açılmamış sayılmasına hükmedildiğini, mahkeme kararının kaldırılmasını, şirketin daha fazla zarar görmesini engellemek üzere; öncelikle Vizyon Plastik İhr. San. A.Ş.’ye tedbiren kayyum olarak %65 hisse sahibi olan müvekkil …’in atanması, bunun kabul görmemesi halinde seçilecek bir üçüncü kişinin kayyum olarak tedbiren atanmasına, davanın kabulüyle %15 hissedar …’nin görevine son verilerek müvekkil %65 hisse sahibi …’in şirkete tasfiye memuru olarak atanmasına karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf delillerinin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin değerlendirildiği, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/184 E. sayılı dosyası kapsamında Vizyon Plastik İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ihyası ve tasfiye memuru olarak …’nin atanmasına ilişkin verilen kararda atanan tasfiye memurunun değiştirilmesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 547 nci maddesi.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2019/184 Esas sayılı dosyası kapsamında Vizyon Plastik İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ihyası ve tasfiye memuru olarak …’nin atanmasına ilişkin verilen kararda atanan tasfiye memurunun değiştirilmesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 547nci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Davacı vekili 24.01.2020 tarihli dilekçe ile tasfiye memurunun değiştirilmesi ve davacı …’in tasfiye memuru olarak atanmasını, bunun mümkün olmaması durumunda, ihyasına karar verilen şirkete kayyum atanmasını talep ettiğinden dava, iadei muhakeme değil tasfiye memurunun değiştirilmesine ilişkindir. Mahkemece bu istem kapsamında davanın değerlendirilmesi gerekir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 537 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca pay sahiplerinden birinin istemi ile ve haklı sebeplerin varlığında mahkemece tasfiye memuru görevden alınabilir ve yerine yenisinin atanmasına karar verilebilir. Davacı tasfiye memuru olarak atanan …’nin görevden alınması ve kendisinin tasfiye memuru olarak atanmasını, bunun mümkün olmaması halinde ise şirkete kayyum atanmasını talep ettiğine göre bu husus …nin hukukunu da ilgilendirdiğinden, davacının tasfiye memuru olan …ye dava açması ve bu davayla birleştirilmesi için mehil ve gerektiğinde kesin mehil verilerek sonucuna göre inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken davanın yazılı gerekçeyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2.Davacı Vizyon Plastik İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili, tasfiye memuru … tarafından 19.09.2016 tarihinde vekâletten azledildiği ve davacı vekiline yeni vekâletname sunulması için verilen sürede vekâletname sunmadığı ve işlemlere onay verilmediği için davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davacı şirketin talebi de tasfiye memurunun değiştirilmesine ilişkindir. Oysa davacı şirket vekilinin, vekaletnamesinin 16.01.2012 tarihli olduğu, ihyasına karar verilen davacı şirketin 15.10.2015 tarihinde resen terkin edildiği ve tasfiye memuru … tarafından 19.09.2016 tarihinde vekilin vekâletten azledildiği birlikte değerlendirildiğinde, değiştirilmesi istenilen tasfiye memuru ile davacı şirket arasında da menfaat çatışması bulunmaktadır. Bu nedenle davada, temsil hukuki sorunu ortaya çıktığından işbu davada şirketi temsil etmesi için kayyum tayin edilmesi ve davanın şirketi temsilen kayyum veya kayyumun şirketi temsilen verdiği vekâletnameye göre vekil huzuruyla görülmesi gerekir. Temsil kayyumu konusunda da dava açılması için mehil verilerek belirtilen işlemler yerine getirildikten sonra işin esasına girilerek esas hakkında deliller toplanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri halinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.