YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/3029
KARAR NO : 2023/5371
KARAR TARİHİ : 27.09.2023
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2086 Esas, 2022/422 Karar
HÜKÜM : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/843 E., 2019/380 K.
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 26.09.2023 günü hazır bulunan davacılar vekili Avukat … ile davalı vekili Avukat … dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ile dava dışı ortak …ın 1921 yılından beri işlettikleri Hacıbaba Restoran’ı davalının devralmak istemesi üzerine tarafların 19.09.2012 tarihli peştamaliye sözleşmesini imzaladıklarını, sözleşmeye göre davalının müvekkillerine 3.200.000,00 USD ödemeyi taahhüt ettiğini, davalının 2.850.000,00 USD ödeyip bakiye kısmı ise ödemediğini, bunun üzerine icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun kötü niyetli olarak itiraz ederek takibi durdurduğunu, peştamaliye sözleşmesinde alacaklı olan …’ın taraflarına verilen vekaleti bulunmadığından onun payı mahsup edilerek takip bedelinin belirlendiğini, Hacıbaba’nın meşhur olan bir restoran olup lokasyon olarak da çok işlek bir yerde bulunduğunu, müşteri portföyünün oldukça geniş olduğunu, bu kapsamda müvekkillerinin peştemaliye bedeli isteme haklarının bulunduğunu ileri sürerek davalının takibe yönelik itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların taraf ve dava ehliyeti olmadığını, müvekkiline de husumet yöneltilemeyeceğini, davacıların iddia ettiği gibi bir peştemaliye sözleşmesi bulunmadığını, kira bedeli dışında hava parası istenmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin restoranın işletmesini, unvanını veya başkaca bir maddi veya manevi değerini devir veya satın almadığını, Hacıbaba Restoranın kiracı olarak faaliyette bulunduğu taşınmazın Balıklı Rum Hastanesi Vakfına ait olup, taşınmazın müvekkilinin ortağı olduğu şirket tarafından boş olarak kiralandığını, restoranın Hatay Medeniyetler Sofrası adıyla farklı bir konseptle açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmenin taraflar arasında düzenlendiği, davacı tarafın, karşı taraftan edimini yerine getirmesini dava yolu ile talep etmesinde yasal engel bulunmadığı, taraflar arasında düzenlenmiş bulunan 19.09.2012 ve sonraki tarihli belgelerdeki imzanın davalı tarafça inkar edilmediği, Hacıbaba Restaurant isimli iş yerinin davalıya 3.200.000,00 USD bedel karşılığı devrinin kararlaştırıldığı, bunun ticari bir işletmenin devri halinde işletmeyi devralanın bu işletme hakkının maddi değeri yanında işletmenin ünü ve manevi değerleri için ödemesi lazım gelen bedel olduğu ve bu haliyle yasaya ve ahlaka aykırı bir edim olmadığı, davacı tarafça ibraz edilen ödeme belgeleri dışında ödeme yaptığına yönelik bir belge ibraz etmediği, bakiye asıl alacak miktarının 296.000,00 USD olduğu, 76.295,01 USD faiz hesaplamasının yerinde görüldüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacılara yapılan ödemenin, kira akdinin feshini sağlamak üzere hava parası olarak yapıldığını, bu nedenle peştemaliye sözleşmesinin oluşmadığını, davacıların taraf ve dava ehliyeti bulunmadığı gibi müvekkiline de husumet yöneltilemeyeceğini, taşınmazın müvekkilinin ortağı olduğu şirket tarafından boş olarak kiralandığını, restoranın farklı bir konseptle açıldığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşme ve ödeme belgelerinin tarafı davacılar ile davalı gerçek kişiler olup, davacıların taraf ve dava ehliyeti bulunduğu gibi, sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereğince, sözleşme ile belirlenen bedelden sözleşmede imzası bulunan davalının sorumlu olduğu anlaşılmasına göre, davalı vekilinin husumete yönelik istinaf sebebinin yerinde görülmediği, sözleşmede açıkça davacıların işlettiği restorantın davalıya devri kararlaştırılmış olup, işletme değerinin de ticari işletmenin bir unsuru olduğu, davalı tarafından da dayanak sözleşme benimsenerek bir kısım ödemeler yapıldığı, davalının bakiye bedelden sorumlu tutulması gerektiği, davacının asıl alacağı tam olarak işlemiş faiz bakımından ise 145,98 TL’sı dışında itirazın iptaline karar verildiği, bu cüzi miktar bakımından alacaklının takipde kötü niyetli olduğu kabul edilemez ise de bu hususta olumlu olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek husumet itirazında bulunmuş, ayrıca … imzalı ve hiçbir borçlarının kalmadığına dair yeni bir belge sunarak kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, alacağın hukuki sebebi ve aktif husumete ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 202 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Dava, taraflarca imzalanan 19.09.2012 tarihli ticari işletmenin devrine ilişkin sözleşme ile belirlenen bakiye bedelin tahsiline yönelik takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, alacağa dayanak belge davalı tarafından ve dava dışı … tarafından şirket kaşesi ile imzalanmıştır. Davalı tarafça işbu sözleşme kapsamında kısmi ödeme yapılmış ancak bakiye kalan miktar ödenmemiştir. Davacılar vekili, Hacıbaba Restoran adıyla uzun yıllar aynı adreste faaliyet gösteren işletmenin davalıya devri nedeniyle peştamaliye sözleşmesi kapsamında alacaklı olduğunu iddia etmekte iken, davalı, peştemaliye sözleşmesinin söz konu olmadığını, talep edilen tutarın hukuka ve ahlaka aykırı olduğunu savunmaktadır.
2. Dava konusu ticari işletme davacıların ve dava dışı …ın ortağı ve yetkilisi olduğu Hacıbaba Restaurant Turizm İşletmeleri Tic. Ltd. Şti. tarafından “Hacıbaba” ismiyle faaliyet göstermekte iken, davalının aynı adreste faaliyet göstermek için taşınmazı davadışı malikinden kiraladığı, aynı zamanda dava dışı şirket ile de 19.09.2012 tarihli sözleşmeyi imzaladığı anlaşılmaktadır. İşbu sözleşme altında Hacıbaba Restaurant Turizm İşletmeleri Tic. Ltd. Şti.’nin yetkilisi …ın imzası ile şirket kaşesi de bulunduğu dikkate alındığında, sözleşmeyi esasen şirket adına imzaladığı, bu nedenle husumetin şirkete düştüğü, davacı gerçek kişilerin davada aktif husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.09.2023 arihinde oy birliğiyle karar verildi.