YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/3963
KARAR NO : 2024/587
KARAR TARİHİ : 24.01.2024
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/539 Esas, 2022/493 Karar
DAVALILAR :1- Kuveyt … Bankası A.Ş. vekili Avukat …
2- … (Tefrik edilen) vekili Avukat …
3-…. vekili Avukat …
4-Beha Ayakkabı ve Tekstil Ürünleri Sanayi Ticaret A.Ş.
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/918 E., 2019/1395 K.
Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların iş güvenliği ayakkabısı satın alımı konusunda anlaştıklarını, müvekkili tarafından 9 adet 1.150.000,00 TL tutarında çekin keşide edilerek davalıya verildiğini, edimin ifa edilmemesi üzerine 14.05.2018 tarihinde çeklerin iadesi için noter kanalıyla ihtarname gönderildiğini, davalının çeklerle ilgili işlem yapılmaması, sözleşmeyi ifa edecekleri beyanı üzerine iyiniyetle yaklaşıldığını, davalı şirket ile 16.05.2018 tarihli protokol yapıldığını, protokol gereğince en geç 15.07.2018 tarihine kadar malların teslim edileceğinin öngörüldüğünü, ancak davaya konu çek bedeli olan 450.000,00 TL tutarındaki malların protokolde taraflarca belirlenen son teslim tarihi olan 15.07.2018 tarihine kadar teslim edilmediğini, ifa edilmeyen edimlerin 7, 8 ve 9 uncu sıradaki çeklere tekabül ettiğini, davalının çekleri davalı bankalara kredi teminatı olarak vererek kredi kullandığını belirterek müvekkilinin davalılara borcunun bulunmadığının tespitine, davalılar hakkında kötüniyet tazminatına karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … Finans Bank A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin iyiniyetli 3 üncü kişi olduğunu, tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
2.Davalı Kuveyttürk Katılım Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile, dava konusu 8008213 seri numaralı 30.10.2018 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli çekin diğer davalı Beha Ayakkabı tarafından kredi borçlarından mahsup edilmek üzere müvekili bankaya verildiğini, müvekkilinin davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkiden haberdar olmasının mümkün olmadığını, iyiniyetli 3 üncü kişi olduğunu, tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
3.Davalı …. vekili cevap dilekçesi ile, 8008211 seri no’lu, 30.09.2018 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli çekin diğer davalı Beha Ayakkabı tarafından kredi borçlarından mahsup edilmek üzere müvekkili bankaya verildiğini, müvekkilinin iyiniyetli 3 üncü kişi olduğunu, tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça ibraz edilen ihtarname ve protokol içeriğinde dava konusu çeklerin açıkça yer aldığı, çeklerin davalı Beha Ayakkabı….A.Ş.’ye aralarındaki ticari ilişki kapsamında avans olarak verildiğinin … olduğu, davalı tarafça protokol içeriğine göre malların teslim edildiğinin ispatlanamadığı, ayrıca 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (6102 sayılı Kanun)’nun 687 nci maddesi uyarınca keşideci ile lehtar arasındaki hukuki ilişkiden kaynaklanan şahsi def’ilerin ciro yolu ile hamil olan davalı bankalara karşı ileri sürülebilmesinin çekin iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olma şartına bağlı olduğu, davalı bankaların çekin iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket ettiği yönünde davacının hiçbir delil ibraz etmediği, davalı bankaların iyi niyetli 3 üncü kişi sıfatıyla ve yetkili hamil olarak çekleri temlik cirosu ile devralmış oldukları gerekçeleriyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dilekçelerindeki nedenleri tekrarla, davalı bankaların dava konusu çekleri kötü niyetle elinde bulunduran davalı şirketten hiçbir fatura araştırmasına girmeden yine kötü niyetle iktisap ettiğini, aralarındaki ilişkinin faktöring olduğunu ve mevzuata aykırı davrandıklarını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı bankalar ile diğer davalı … arasında imzalanan genel kredi sözleşmesine istinaden dava konusu çeklerin kredi borçlarından mahsup edilmek üzere davalı bankalara temlik cirosu ile verildiği, aralarındaki ilişkinin faktöring ilişkisi olmadığı, davalı bankaların çeklerin bedelsizliğini bilerek davacının zararına ve kötü niyetli olarak hareket ettikleri konusunun ispat edilemediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı şirket ile bankalar arasındaki ilişkinin faktöring ilişkisi olduğunu, bir işlemim faktöring olabilmesi için gerekli tüm şartların var olduğunu, davalı bankaların fatura ve belge araştırması yapmadan çeki kabul etmelerinin basiretli bir tacir olan bankadan beklenmeyeceğini, davalı bankaların kötü niyetli olduklarını, çeklerin bedelsiz olduklarını, bu nedenle faktöring işlemi çerçevesinde çekleri temlik … davalı bankalara da def’i ileri sürülebileceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 … maddeleri.
2.6102 sayılı Kanun, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 72 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 … maddesinde yer … sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 … maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.