YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/4088
KARAR NO : 2024/297
KARAR TARİHİ : 16.01.2024

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/797 Esas, 2022/144 Karar
DAVALILAR : 1.Türk Patent ve Marka Kurumu vekili Avukat …
2. …
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/33 E., 2020/2 K.

Taraflar arasındaki Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin esas unsuru “Fit” ibaresi tarafından temsil edilen seri markaların sahibi olduğunu, davalı şahısça yapılan 2018/02758 ” sayılı “BITE TO FIT” ibareli marka başvurusuna iltibas, tanınmışlık ve kötü niyet vakıalarına dayalı olarak yapmış oldukları itirazın nihai olarak TÜRKPATENT YİDK tarafından reddedildiğini ileri sürerek davaya konu YİDK kararının 5 … sınıfın 2 nci alt grubunda ve 30 uncu sınıfta yer … mallar ile 35 … sınıf hizmetler yönünden kısmen iptaline ve dava konusu başvurunun tescili halinde anılan mal ve hizmetler yönünden hükümsüz kılınarak sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı şahıs, cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlık konusu mal ve hizmetlerin davacının itirazına dayanak markaları kapsamında yer … mal ve hizmetlerle aynı / aynı tür benzer olduğu ancak taraf marka işaretleri arasında benzerlik bulunmadığından iltibas koşullarının oluşmadığı, kötü niyet iddiasının da ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraf markalarının asli unsurunun aynı ibareden oluştuğunu bu nedenle benzer bulunduklarını, dava konusu markanın müvekkilinin seri markalarının içine sızarak müvekkili markalarının tanınmışlığından haksız yarar sağlayacağını, taraf markalarının tescil kapsamlarının aynı olduğunun tespitine rağmen ilk derece mahkemesince, markaların benzer bulunmadığı yönündeki gerekçenin hatalı olduğunu, mahkemece iltibas incelemesi yapılırken ortalama tüketici kriterinin adeta yok sayıldığını, davalı … kişinin başvurusunun kötü niyetli bir başvuru olduğunu, yerel mahkemenin verdiği kararın daha önce fit markası hakkında verilen emsal mahkeme kararlarına da aykırı bulunduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava dilekçesinde davalı Kurum nezdindeki itirazlarında ileri sürdüğü 2013/32392, 2013/29479, 2013/29468 ve 2013/60855 sayılı “FİT” ibareli markalarından başka 2007/32835, 2018/18599, 2018/18606, 2018/18610, 2018/18616 sayılı “Fit” ibareli markalarına da dayandığı, dava dilekçesinde dayanılan bu markaların, davadaki hükümsüzlük talebi bakımından ileri sürülmesi mümkün ise de dava konusu marka başvurusu tescil edilmediğinden davacının bahsi geçen markaları yönünden inceleme yapılmasına gerek görülmediği, davalının başvurusunun “BITE TO FIT” ibaresinden, davacının itirazına mesnet markalarının ise “Fit” asıl unsurundan oluştuğu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.09.2019 tarih ve 2018/4202 E.- 2019/5804 K. sayılı kararında, “FİTKOLOTA” ibareli başvurunun “fit” ibaresi ile çikolata sözcüğündeki “kolota” ibaresinin birleştirilmesiyle oluşturulduğu, bir başkası adına tescilli markayı birtakım tanımlayıcı ekler ilave edilerek, markaların ayırt edici kılınmasının mümkün olmadığı, “fit” ibaresinin her iki tarafa ait markalarda da markanın asıl unsurları arasında yer almış olması nedeniyle örtüşen mal ve hizmet sınıfları yönünden karıştırma ihtimalini de içerecek şekilde benzer olduğunun kabulü gerektiği hukuki gerçeğine işaret edildiği, Yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2019/3833 E.- 2020/2305 K. sayılı kararında da “Fitküvi” ibareli, 2020/6329 E-2021/5023 K. Sayılı kararında “timfit” ibareli, 2020/1488 E.-2021/596 K. sayılı kararında “profit” ibareli marka tescil başvurularını davacının “Fit” esas unsurlu markaları ile benzer bulunduğu, somut olayda da davacının itirazına mesnet markalarının esas unsuru olan “fit” ibaresinin aynen davalının başvurusunda yer aldığı, başvuruda yer … diğer unsurların yeterli ayırt ediciliği sağlamadığı, taraf markaları arasında, işaretler yönünden görsel ve işitsel benzelik bulunduğu, Mahkemenin, taraf markaları arasında benzerlik olmadığı yönündeki değerlendirmesi isabetli olmadığı, taraf markalarının tescil kapsamlarının karşılaştırılmasına gelince; dava konusu başvuru kspamında 5. ve 30 uncu sınıfta yer … mallar ile anılan sınıflarda yer … malların satışına özgü 35 … sınıf mağazacılık hizmetleri yer almakta olup davacı taraf dava konusu YİDK kararının, başvuru kapsamında 5 … sınıfın 2 nci alt grubunda ve 30 uncu sınıfta yer … mallar ile 35 … sınıf hizmetler yönünden iptalini talep ettiğinden uyuşmazlık konusu olan mal ve hizmetler başvuru kspamında yer … 5 … sınıfın 2 … alt grubunda ve 30 uncu sınıfta yer … mallar ile 35 … sınıf hizmetler olduğu, Mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalının başvurusunun kapsamında bulunan 30 uncu sınıfta yer mallar ve 35 … sınıfta 5 … ve 30 uncu sınıf malların satışına özgü mağazacılık hizmetleri ile davacının 2013/32392, 2013/29479, 2013/29468 ve 2013/60855 sayılı itirazına mesnet markalarının kapsamında 30 uncu sınıfta bulunan mallar ile 35 … sınıf hizmetlerin aynı/ aynı tür olduğu, ancak mahkemece alınan bilirkişi raporunda uyuşmazlık konusu olan 5 … sınıfın 2 … alt grubunda yer … “Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler, diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri, zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar, bebek mamaları, tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.” malları bakımından da emtia benzerliği şartının gerçekleştiği bildirilmişse de davacının itirazına mesnet 2013/32392, 2013/29479, 2013/29468 ve 2013/60855 sayılı markalarının tescil kapsamında sayılan malların bulunmadığı, davacının itirazına mesnet 2013/32392 sayılı markası kapsamında 5 … sınıfın 2 nci alt grubunda yer … ” Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler, diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri, zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar, bebek mamaları, tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.” mallarının satışına özgü 35 … sınıf mağazacılık hizmetleri yer alsa da Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin yerleşik kararlarında açıklandığı üzere mal ve hizmetler arasında benzerlik olup olmadığı değerlendirilirken her iki grup mal ve hizmetlerin aynı tüketici kitlesine hitap … etmediği, birbirine alternatif olup olmadıkları, aynı dağıtım veya dolaşım yollarına sahip olup olmadığı, hammadde-mamül ilişkisinin bulunup bulunmadığı, birbirlerini bütünleyici/ tamamlayıcı olup olmadıkları gibi hususlarının dikkate alınması gerekmekte olup, buna göre yapılan değerlendirmede davacının bahsi geçen markası kapsamında yer … 5 … sınıfın 2 nci alt grubunda yer … malların satışına özgü 35 … sınıf mağazacılık hizmetleri ile başvuru kapsamında yer … ve uyuşmazlık konusu olan 5 … sınıfın 2 nci alt grubunda yer … ” Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler, diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri, zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar, bebek mamaları, tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.” malları arasında benzerlik bulunmadığının kabul edildiği, her ne kadar dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğu da ileri sürülmüş ise de davacının davalı Kurum nezdindeki itirazında kötü niyet iddiasına dayanmadığından işbu davadaki YİDK kararının iptali istemi bakımından kötüniyet iddiasını ileri süremeyeceği gibi bu iddianın da ispat edilemediği, ayrıca davacı tarafça tanınmışlık olgusuna da dayanılmış ise de davalı kurum nezdindeki itirazlarında bu iddiasını ispatlar bir delil sunmadığından davacı tarafın bu iddiasının da yerinde görülmediği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne, davaya konu YİDK kararının hüküm fıkrasında … … gösterilen 30 uncu sınıftaki mallarla 35 … sınıftaki hizmetler bakımından iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine, başvuruya konu marka henüz tescil edilmediğinden hükümsüzlük talebi bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraf marka işaretlerin ortalama tüketici nezdinde bıraktıkları bütüncül izlenim itibariyle iltibas ihtimali bertaraf edecek düzeyde farklı olduklarını, kaldı ki itiraza mesnet markaların esas unsurunu oluşturan “fit” ibaresinin zayıf bir ibare olup salt taraf markalarında bu ibarenin ortak unsur olarak yer almasından hareketle iltibas oluştuğu sonucuna varılmasının doğru olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davaya konu YİDK kararının isabetli olup olmadığı ve başvuruya konu markanın hükümsüz kılınması şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 … maddeleri, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) 6 ıncı maddesinin birinci, beşinci ve dokuzuncu fıkraları.

3. Değerlendirme
1.Dava, marka başvurusuna nispi nedenlerle yapılan itirazın reddine dair YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkin olup, Bölge Adliye Mahkemesince, yazılı gerekçeyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak YİDK kararının iptali davasının kabulüne, davaya konu marka tescil edilmediğinden hükümsüzlük talebi bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

2.Tescilli bir marka ile başvuru konusu işaret arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede benzerlik olup olmadığı, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları gözetilerek münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenim dikkate alınarak belirlenecektir. Bu değerlendirme yapılırken markaların birbirlerine olan görsel, sescil ve kavramsal benzerlikleri yanında, markaya konu unsurların ayırt edicilik gücü de dikkate alınmalıdır. Bu anlamda, markalarda yer … ve tescil kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden kimsenin tekeline verilemeyecek olan tanımlayıcı ibareler karşılaştırmada dikkate alınamaz. Tanımlayıcı olmamakla birlikte tanımlayıcılığa yakın ve tescil kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden herkesin kulllanımına açık olan ve bu sebeple ayırt edicilik düzeyi zayıf ibareler yönünden ise koruma düzeyinin düşük tutulması ve bu hususta kimseye tekel hakkı verilmemesi gerekir. Zira, marka kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden tanımlayıcı veya tanımlayıcıya yakın ibareleri esas unsur olarak içeren markalar … itibaren ayırt edicilik gücü zayıf marka konumunda olup, bu tür zayıf markaların koruma kapsamı değerlendirilirken iltibas tehlikesinin yapılacak … bir değişiklik ile dahi bertaraf edilebileceği göz önüne alınmalıdır. Keza değerlendirme sırasında, markaların özellikle başlangıç kısımlarının tüketiciler üzerinde daha çok etki doğuracağı ve akıllarında daha çok kalacağı da hatırdan çıkartılmamalıdır.

3.Somut olayda, davacının itiraza mesnet markalarının esas unsuru “Fit” ibaresi tarafından temsil edilmektedir. Başvuruya konu markanın ise siyah fon üzerine turuncu tonda yerleştirilmiş şekil ve bu şeklin içine siyah ve kırmızı renklerle “BITE TO FİT” ibaresinin yazılması suretiyle oluşturulduğu görülmektedir. Taraf markalarında ortak unsur olarak yer … “fit” ibaresi, ticari hayatta uyuşmazlık konusu gıda ürünleri bakımından yaygın ve yoğun şekilde kullanılan ve bu kullanımlar neticesinde ayırt ediciliği zayıflamış bir ibaredir.

4. Yapılan açıklamalar ışığında somut olaya dönülecek olursa, taraf markalarında her ne kadar “fit” ibaresi ortak unsur olarak yer alsa da markaların tüketicinin hatırında daha çok kalacak olan başlangıç kısımlarının farklı olduğu, başvuru markasında “fit” ibaresi öne çıkarılmadığı gibi başvuru markasının mesnet markalarda bulunmayan kelime ve şekil unsurları içerdiği görülmektedir. Bu hale göre ve özellikle de taraf markalarında ortak unsur olarak yer … “fit” ibaresinin uyuşmazlık konusu mal ve hizmetlerde ayırt ediciliği düşük bir ibare olduğu ve sonraki markanın yapılacak … bir değişiklik ile dahi iltibas ihtimalini bertaraf edecek derecede farklılaştırılmasının mümkün olduğu gözetildiğinde taraf marka işaretleri arasında işletmesel bağlantılandırma ihtimali de dahil olmak üzere iltibas tehlikesi bulunmadığının kabulü gerekir.

5. Bu itibarla, Bölge Adliye Mahkemesince, taraf marka işaretlerinin benzer olmadığı gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş davaya konu markanın tescil edilmediği ve temyiz edenin sıfatı gözetilerek YİDK kararının iptali davası hakkında verilen hükmün bozulmasını gerektirmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.